Gdyby ktoś w ostatnich miesiącach zapytał mnie o zespoły, które najlepiej wypełniają definicję „Polish death metal” to rzuciłbym w odpowiedzi nazwy Dormant Ordeal i Banisher właśnie.

Okej, lubię Banisher od dawna, ale nowym albumem Metamorphosis Hubert Więcek podbija stawkę. Już na jego poprzednich albumach znajdowałem to, co kiedyś jarało mnie na płytach Decapitated – trochę szpanu nienaganną techniką, ale też znakomity songwriting nie bojący się kłaniać w pas klasykom, ale też sięgać odważnie po nowe. Nade wszystko jednak Banisher to była dla mnie czysta radość z grania ekstremalnej muzyki, z posługiwania się tą stylistyką, ze spotkań w małych, głośnych klubach, gdzie jeszcze gra się metal, taka wręcz duma z podziemia. I okej, Degrees of Isolation, poprzedni krążek grupy, może miał tej radości mniej ze względu na tematykę jaką porusza i moment, w jakim powstawał, ale wciąż jest dumnym reprezentantem swojego gatunku. Ale Metamorphosis wchodzi w death metal z buta, na dzień dobry wypija szampana z butli, łapie za tyłek pannę młodą, rozrzuca tort i rozsiada się w limuzynie nowożeńców, a nawet nie był zaproszony na ślub. Hubert i ekipa zadbali o to, żeby album wciągał i właściwie w każdym elemencie słychać najwyższy poziom. Nie wiem dlaczego, ale czuję od tej płyty taką młodzieńczą energię, jakąś totalną zajawkę gości, którzy po prostu jarają się tym, że mogą grać. A że potrafią to robić jak mało kto, to miks mamy znakomity.

Banisher rozkłada akcenty równo i dla każdego mamy coś miłego. Punktem wyjścia jest chyba post-wypadkowe Decapitated, od Carnival is Forever w górę. Ale Hubert nie jest skrępowany wymaganiami i oczekiwaniami, nie dźwiga na barkach ciężaru konieczności utrzymania swojego pojazdu w określonym torze, więc sobie skręca i jeździ zakosami jak pijany. Dzięki temu Metamorphosis krąży po wszystkich możliwych zakamarkach, które można nazwać death metalem – bierze sobie z klasyki, dorzuca potężne garści nowoczesności, lepi z tego intensywny, kolorowy album, w którym wszystko miesza się ze sobą jak w pralce. U podstaw leży wręcz jakaś taka punkowa zadziorność, ale to, co jest na niej zbudowane, to monolit, w którym bezszwowo połączona została przystępność groovemetalowych patentów z feerią blastów i nieraz dziwnych riffów. Najlepszy przykład – Aftermath: moim zdaniem koncertowy pewniak, który sprawia, że trudno ustać w miejscu, upstrzony dziwnym riffem i znacznie prostszym, wpadającym w ucho refrenem. Albo takie Demons, od początku do końca nakierowane na to, żeby dać ci w pysk, potem zdeptać ci kręgosłup, a potem na wszelki wypadek jeszcze raz dać w pysk. Zestawicie Banisher na jednej scenie z np. Pestilence – super, będzie pasować. Sparujecie ich z Lamb of God – też siądzie. A z jakimś fajnym thrashem, np. z Sodom? Też spoko.

Czasami mam poczucie, że to jest taki death metal skrojony dla millenialsów, czyli dla mnie – tych, którzy początki w metalu stawiali w latach 90-tych, więc zahaczyli z jednej strony o ikoniczne dla gatunku albumy, ale przeszli też przez cały groove metal tego świata, wzrost wpływu sceny hardcore, a nawet nu metal (bo mam wrażenie, że jest tutaj pewnego rodzaju mrugnięcie okiem również w tym kierunku pod postacią Metamorphosis pt. 2, ale nie bójcie się drodzy radykałowie). Bardzo łatwo byłoby to spierdolić, ale w tym momencie zaczynam mieć wrażenie, że Hubert Więcek (urodzony w 1987 roku, więc wszystko pasuje jak ulał) jest właśnie gościem, który utożsamia te właśnie inspiracje. W połączeniu z faktem, że jest świetnym songwriterem, o talencie instrumentalnym nie wspominając, mamy szybką konstatację: kto, jak nie on. Być może właśnie to stoi za tym albumem – nieskrępowany flow tego, czym gąbka nasiąkła za młodu, przefiltrowany przez ultra wysokie umiejętności zaangażowanych. Bo to nie tylko Hubert – wszyscy na Metamorphosis stają na wysokości zadania. Nowy wokalista Jorgi Vanhees wydaje się skrojony dla tego zespołu. Szczepan Inglot na poprzednich krążkach Oniric Delusions i Degrees of Isolation nadał Banisherowi koloryt, bo to świetny, rozpoznawalny wokalista. A jednak Jorgi wszedł w te buty jak gdyby nigdy nic, dorzucił trochę swojego charakteru i podołał wysokiej intensywności. Znani i lubiani Eugene Ryabchenko i Michał Łysejko za zestawami perkusyjnymi to klasa sama w sobie i nikt kto śledzi polską i światową scenę metalową nie może mieć wątpliwości, że goście ci wiedzą z czym to się je. Efekt? Szalenie grooviąca płyta, ale też pełna zmian, przechodząca z blastów w breakdowny. Bas? Piotra Kołakowskiego jest na tej płycie pełno, odblask basu słychać nieustannie między perkusją i gitarami. To nie Victor Wooten – Kołakowski jest tam gdzie być powinien, nie ma go tam, gdzie byłby przesadą. Napędza te potwory miotane przez Więcka, klei te groovy perkusistów, ale jednocześnie nie chowa się za nimi. A sam Hubert, wiadomo – nieustanne fondue riffów, i to bardzo często nie jakichś tam prostych. Przeskakiwanie od karkołomnie szybkich zabójców po tworzenie tła. Posłuchajcie choćby Born to Die, żeby uświadomić sobie, że Więcek wcale nie ciśnie na pierwszy plan, a utożsamia raczej podejście serve the song, choć jednocześnie, kiedy trzeba, kiedy utwór tego wymaga, potrafi błysnąć imponującą solówką, którą wymienia zresztą z solo na… organach Hammonda?! A przecież mógłby cały czas stać z przodu i być Mustainem swojego Megadeth, bo wolnoć Tomku w swoim domku.

Metamorphosis zespołu Banisher to w tym momencie mój polski (a może i nie tylko) numer 1 AD 2026. W mojej opinii ten rzeszowsko-międzynarodowy ansambl dołączył już na stałe do absolutnej ekstraklasy death metalu znad Wisły i może z otwartą przyłbicą stawać obok Vadera czy Decap, choć uczciwie dodajmy, że akurat tę scenę mamy świetną i każdy z nas wymieniłby jeszcze pewnie co najmniej kilka ferajn, które spokojnie można pokazywać światu.

Panie Więcek, nie wiem jak to zrobić, ale bierz pan swoje stadko za fraki i uderzajcie w zagraniczne sceny, tego nie można kisić w kraju, tym trzeba się chwalić. Metamorphosis to klasa światowa.

Artykuł BANISHER – „Metamorphosis” (2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Taki moim zdaniem jest The Living Likeness Of My Electric Daemon, żyjący gdzieś pomiędzy światami electro popu i industrialu. Nafaszerowany elektroniką, a jednocześnie żywy, witalny, muzykalny. Skojarzenia z Ulver pojawią się tu często. Na szczęście materiał jest na tyle inny od ich muzyki i oryginalny, że nie mogę go nazwać kopią czy odcinaniem kuponów od przeszłości przez O’Sullivana. Obok dobrych nawiązań do Ulver słyszę też wpływy nowszego Nine Inch Nails lub nawet wspólnej działalności Reznora z Atticusem Rossem. Miracle swoje elektroniczne loty lubią również kierować w stronę lat 80. i ich twardych brzmień. Wyłapuję także delikatną miłość do mrocznej sztuki Depeche Mode, ich ciemnej przebojowości, balansu pomiędzy zimnem elektroniki i pięknem melodii. Myślę, że te nawiązania mogą już krystalizować wyobrażenie, czym jest opisywany album, ale ważne jest, by nie zapominać, że to tylko wpływy. Całość oceniam jako bardzo oryginalny twór, dopracowany, dobrze „wymyślony”, wielowarstwowy. Niecała godzina muzyki mija szybko, wręcz niepostrzeżenie. Od otwierającego Ambrosia po zamykający Cities of the Interior jesteśmy prowadzeni przez ciepły głos O’Sullivana i średnie tempa beatów. Rozmarzone, wokalne melodie dobrze korespondują z w sumie dynamiczną całością muzyki. Muzycy nie „odpływają” za często i utrzymują dosyć piosenkowy sposób budowania atmosfery w kompozycjach. Dzięki temu płyta jest stosunkowo łatwa w odbiorze i można jej niektóre momenty rozpatrywać jako bardzo nośne i zapadające w pamięć.

The Living Likeness Of My Electric Daemon to nie album dla każdego. Materiał wydany jest przez wytwórnię metalową, kierowany jest też w tym kierunku, ale nie uważam, że jest tylko dla metalowców. Wychowani na mrocznej sztuce powinniśmy taką muzykę rozumieć, ale ciekawi mnie, czy dociera ona do szerszego grona fanów grania spod znaku electro. Ulver bez wątpienia przetarł szlaki dla tego typu sztuki na scenie metalowej, Miracle powinno na tym skorzystać i pojawić się na półkach długowłosych fanów jazgotu. Jeżeli lubisz muzykę z duszą, nie zamykasz się na przesterowanych gitarach i blastach, oraz nie wstydzisz się tupania nogą do Violator od Depeche Mode, to sprawdź, jak Ci to gra.

Artykuł MIRACLE – „The Living Likeness Of My Electric Daemon” (2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Mija 40 lat, a Exumer mają się świetnie i nagrywają nowe albumy. Tuż za progiem szykuje się premiera ich najnowszego albumu, Death Mask Messiah. I jak jest?

Utwory na Death Mask Messiah nie mają w sobie nic z retro. To współczesny, świeży i bezkompromisowy thrash. Nagrany między grudniem 2025 a styczniem 2026. Szósta płyta Exumer, czwarta dla Metal Blade, jest jednocześnie pierwszym albumem z udziałem perkusisty Jerome’a Reila i basisty Alexa Vossa. Ich wejście do składu okazało się katalizatorem. Młoda energia spotyka tu agresywny styl i doświadczenie Mema von Steina oraz Raya Menscha. Zespół brzmi jakby był bardziej skupiony, bardziej surowo, bardziej jak jedna, zjednoczona maszyna, która nie ogląda się na przeszłość, tylko pędzi naprzód z pełną mocą.

Exumer na Death Mask Messiah podkręca agresję do poziomu, którego nie było słychać od lat, odchodząc od bardziej kontrolowanego podejścia znanego z Hostile Defiance (2019). To powrót do thrashu, który nie owija w bawełnę, jest szybki, brutalny, bezpośredni. Jednocześnie zespół kontynuuje drogę wytyczoną na Fire & Damnation (2012), gdzie po raz pierwszy połączyli współczesne brzmienie z nieśmiertelną energią lat 80. Efekt jest taki, że nowy album brzmi jak Exumer w swojej najczystszej, najbardziej pierwotnej formie, ale z mocą i klarownością XXI wieku. To ewidentnie słychać w Fratricide czy tytułowym Death Mask Messsiah.

Death Mask Messiah jeszcze mocniej cementuje dziedzictwo Exumer jako nieustraszonej instytucji thrash metalu. Ten album to logiczna, bezkompromisowa kontynuacja trzech poprzednich płyt niemieckiej legendy. To powrót do brutalności, która nie pozostawia miejsca na wytchnienie. Jedenaście utworów, wyprodukowanych przez Dominica Paraskevopoulosa (Kreator, Caliban) i zmiksowanych oraz zmasterowanych przez Arthura Rizka (Soulfly, King Diamond), pulsuje gniewem, prymitywną energią i chirurgiczną precyzją. To Exumer w najbardziej pierwotnej, nieokiełznanej formie. Zespół, który nie tylko pamięta swoje korzenie, ale potrafi je na nowo rozpalić.

I wszystko byłoby dobrze, gdyby nie to, że odnoszę wrażenie zmęczenia. Nie chodzi o to, że Mem stracił energię. Raczej o to, że jego gniew zmienił temperaturę. W latach Possessed By Fire to była czysta, nieprzefiltrowana agresja, krzyk młodego człowieka, który chce rozerwać świat na pół. Dziś to bardziej zmęczenie wojownika, który widział już wszystko, przeżył swoje bitwy i nie musi udowadniać niczego krzykiem. To nie jest słabość. To jest inna emocja.

A gitary Raya? Kiedyś cięły jak brzytwa, bo taka była potrzeba. Thrash musiał być ostry, szybki, bezlitosny. Teraz Ray gra bardziej świadomie, bardziej „z głowy niż z żył”. Tak mi się wydaje, że to nie jest brak energii, tylko zmiana priorytetów. Mniej siekania, więcej struktury, więcej ciężaru niż ostrości.

Na Death Mask Messiah Exumer chce pomóc słuchaczom nie czuć się samotnie. Niezależnie od tego, czy mierzą się z osobistymi kryzysami, czy z bardziej uniwersalnymi, wspólnymi dla nas wszystkich. Publiczność odnajduje się w ich lirycznych przekazach i intensywnym wykonaniu, które działa jak emocjonalny wentyl. Brutalny, szczery, ale paradoksalnie wspierający.

Sekwencjonowanie Death Mask Messiah staje się tu rytuałem. Precyzyjnie ułożonym ciągiem dźwiękowych zaklęć, które Ray i Marc Bräutigam wykuwali niczym runy na stalowej płycie. Każdy utwór otwiera kolejne wrota, prowadząc słuchacza przez labirynt emocji, gdzie gniew, ekstaza i mrok splatają się w jedną, niepowstrzymaną narrację. To nie jest zwykła podróż. To pędząca kolejka górska zbudowana z riffów, krzyku i żaru, której finał domaga się natychmiastowego powrotu na trasę.

Współczesne kompozycje i odświeżone, a jednocześnie bezlitośnie ostre brzmienie Death Mask Messiah wzmacniają thrashowy majestat Exumer. Zespół brzmi tu jak siła, która pamięta swoje korzenie, ale nie boi się ich przetopić w nową, potężniejszą formę. Jakby każdy riff był klingą, a każdy wers pieczęcią potwierdzającą ich miejsce w panteonie gatunku.

Artykuł EXUMER – „Death Mask Messiah” (2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Rok 2021 był dla Hulder jak wystrzał z katapulty. Godslatering: Hymns of a Forlorn Peasantry został okrzyknięty „amerykańskim Emperor”, „nowym Satyricon”, „nadzieją USBM”. Czy to było przesadzone? Oczywiście, że tak. Emperor i Satyricon to instytucje, a Hulder dopiero budował swój język. Ale jednocześnie nie dało się całkiem zaprzeczyć, bo w tamtym albumie było coś, co naprawdę rezonowało. Ten mroźny, „leśny” klimat, melodie podszyte melancholią, no i surowość, która nie była prymitywna, tylko świadoma.

To był moment, w którym ludzie chcieli nowego mitu, a Hulder idealnie wpasował się w tę potrzebę.

Przyszedł czas na trzecią odsłonę Hulder, Verbolgen, a wraz z nią nowe pomysły, bardziej rozbudowane partie muzyczne, ale także doświadczenie muzyków zaczęło przynosić oczekiwane efekty. Na tym etapie słychać, że muzycy już nie „szukają” swojego brzmienia. Oni je budują. Partie są bardziej rozbudowane, ale nieprzeładowane. Jakby wreszcie zrozumieli, że ich siła tkwi nie w surowości, lecz w umiejętnym łączeniu dzikości z narracją.

Verbolgen to trzeci pełny album Hulder, ale w praktyce pierwszy, który w pełni odsłania to, co od dawna było oczywiste. Necreon nie jest jedynie współpracownikiem, lecz drugim filarem tego projektu. Jego oficjalne wejście w rolę współlidera tylko sankcjonuje proces twórczy, który od lat funkcjonował jak dwugłowy organizm. Instynktowny, surowy, nieustannie ewoluujący.

Do tego rdzenia dołącza Keld, którego wkład jest czymś więcej niż ozdobnikiem. Jego dudy, dodatkowe gitary i klawisze przewijają się przez cały album jak pradawny oddech, nadając muzyce posmak średniowiecznej melancholii i dzikiej, naturalnej przestrzeni. To nie są dodatki, to kolejne warstwy krwi i kości, które sprawiają, że Verbolgen brzmi jak żywy, pulsujący byt.

Rytmiczny kręgosłup albumu jest równie złożony. Vapula i Vrolok dzielą obowiązki perkusyjne na całej trackliście, tworząc strukturę, która jest jednocześnie chaotyczna i precyzyjna, jakby dwa różne temperamenty próbowały ujarzmić ten sam żywioł. Ich gra nadaje albumowi dynamikę przypominającą rytuał. Nieprzewidywalny, ale nieodwołalny.

W tle pojawia się także Ianuaria na flecie sesyjnym, wprowadzając momenty, które brzmią jak przebłyski światła w gęstym lesie. To drobny, ale znaczący akcent. Subtelny kontrapunkt dla dominującej dzikości i mroku.

Na pierwszy singiel promujący Verbolgen wybrano trwający nieco ponad siedem minut, In Blood and In Earth. To akt wspólnotowego rytuału uruchomionego przez samą przyrodę. Utwór rozwija się od niepokojącego powściągnięcia do szerokiego, burzowego impetu, przedstawiając wytrwałość i przelaną krew nie jako tragedię, ale jako przymierze. Umowę między ciałem a ziemią, którą żywi dziedziczą po dawnych zmarłych.

Hulder odmienił oblicze USBM w sposób, który trudno zignorować. To jest ten moment, kiedy amerykański black metal przestał być traktowany jako ciekawostka czy „lokalna scena”, a zaczął być postrzegany jako pełnoprawna, silna gałąź gatunku, zdolna do tworzenia muzyki równie mrocznej, dzikiej i autentycznej jak to, co od dekad wychodzi ze Skandynawii.

Artykuł HULDER – „Verbolgen” (2026) pochodzi z serwisu KVLT.

W 2012 roku ukazał się Rust – album, który brzmiał jak pierwszy oddech po długim zanurzeniu. Surowy, chropowaty, pełen przestrzeni, w której każdy szept stawał się wyznaniem. Potem przyszły kolejne rozdziały tej osobistej kroniki: The Rain (2016), Homebound (2020), Let Me Be A Ghost (2021) i Empty (2024). Każdy z nich był jak osobny pokój w tym samym domu. Innym, ale zbudowanym z tej samej cegły melancholii, tej samej wrażliwości, tego samego światła sączącego się przez szczeliny.

Gildenlöw nie jest artystą, którego można zamknąć w gatunku. Jego muzyka jest jak rzeka. Zmienia koryto, ale nigdy nie traci nurtu. Czerpie z prog rocka, folku, ambientu, muzyki filmowej, z ciszy i z krzyku. I z tego wszystkiego tworzy brzmienie, które nie należy do żadnej tradycji poza jego własną.

Z [humanised  ]Kristoffer Gildenlöw wraca do miejsc, które wielu fanów pamięta z jego najwcześniejszych lat. Do progresywnego metalu, w którym emocje nie są dodatkiem, lecz paliwem. Album pulsuje ciężarem – siędmiostrunowe gitary pracują tu jak maszyny, riffy są ostre, energetyczne, a zmieniające się metrum sprawia, że muzyka oddycha w sposób niepokojący, niemal nieludzki, ale fascynujący. To zdecydowanie najcięższy materiał, jaki stworzył od czasu odejścia z Pain of Salvation, i to mnie bardzo cieszy. Jest to jednocześnie najbardziej świadomy album w dorobku artysty.

A jednak… [humanised] nie jest powrotem do przeszłości. To raczej rekonstrukcja człowieka w świecie, który sam siebie nieustannie deformuje. Gildenlöw splata tu art rock, prog metal,  gatunki, które normalnie nie powinny ze sobą współpracować, a jednak pod jego ręką tworzą jedną, płynną, potężną narrację. Produkcja jest monumentalna, ale nieprzesadzona. Każdy element ma swoje miejsce, jakby album był architekturą, a nie zbiorem utworów.

[humanised] to lustro. A może bardziej selfie, bo odbicie, które widzimy, jest nie tylko prawdziwe, ale też przefiltrowane przez współczesne obsesje – nadprodukcję, nadkonsumpcję, nadpłytkość, nadchciwość, nadindywidualizm podszyty fałszywą inkluzywnością. Gildenlöw pokazuje człowieka, który tak bardzo próbuje być „kimś”, że przestaje być kimkolwiek. I robi to z brutalną szczerością.

Goście na albumie nie są przypadkowym dodatkiem. Są częścią tej narracji. Leo Margarit (Pain of Salvation, For All We Know) wnosi perkusję, która nie tylko napędza utwory, ale wyznacza ich charakter. Precyzyjną, progresywną, pełną napięcia. Daniel Magdič (Prehistorical Animals, wcześniej Pain of Salvation) pojawia się w Landfill z solówką, która brzmi jak krzyk z wnętrza betonowego miasta. Idealnie wpisuje się w temat utworu.

[humanised] jest więc nie tylko albumem. Jest też diagnozą, ostrzeżeniem oraz opowieścią o człowieku, który próbuje zrozumieć siebie w świecie, który nieustannie go przetwarza. I choć jest cięższy niż cokolwiek, co Kristoffer nagrał w ostatnich latach, paradoksalnie jest też najbardziej ludzki.

Mimo rzetelnego rzemiosła muzyków, mimo melodii, które chwytają jak wspomnienia, i tekstów, które zostają w człowieku jak echo po rozmowie z samym sobą, [humanised] nosi w sobie niepokojące piętno – cień Pain of Salvation, odbity w sposób tak wyraźny, że trudno go zignorować. To podobieństwo nie jest jednak wadą. Jest jak oddech, który brat przejmuje od brata, jak gest, który powtarza się w rodzinie, choć nikt go nie uczył.

Bo jak miałoby być inaczej?

Kristoffer Gildenlöw przez lata był częścią stada Pain of Salvation. Nie tylko jako basista, ale jako współtwórca języka, który ten zespół wypracował. Języka emocji podanych bez filtra, pełnego dramaturgii, która nie boi się ani patosu, ani bólu, ani piękna. Ten język wchłania się w skórę. Nie da się go zgubić, tak jak nie da się zgubić własnego akcentu.

A do tego dochodzi więź krwi. Ta dziwna, nieuchwytna nić między braćmi, która sprawia, że nawet jeśli idą różnymi drogami, to ich kroki brzmią podobnie. Daniel i Kristoffer są jak dwa drzewa wyrastające z tego samego korzenia. Jedno rośnie w stronę teatralnego, konceptualnego światła, drugie w stronę melancholii, introspekcji i mroku. Ale korzeń jest wspólny. I to słychać.

Dlatego [humanised] brzmi momentami jak echo, nie kopia, bądź imitacja, lecz rezonans. Jakby Kristoffer, świadomie lub nie, odwracał się w stronę miejsca, z którego wyszedł, i pozwalał, by dawne światło odbiło się w jego nowej muzyce. To niepokojące podobieństwo jest więc nie tylko uzasadnione. Ono jest wręcz nieuniknione. Jest częścią jego historii, jego muzycznej tożsamości.

I może właśnie dlatego [humanised] działa tak mocno, bo jest albumem człowieka, który nie odcina się od przeszłości, lecz ją przekształca, przetapia i przenosi w nowe miejsce. Jest jak list napisany w języku, którego nauczył się dawno temu, ale którego używa teraz inaczej. Dojrzalej, ciężej, bardziej świadomie.

Artykuł KRISTOFFER GILDENLÖW – „[humanised]” (2026) pochodzi z serwisu KVLT.

I wszystko byłoby ok, gdyby nie to, że Mortem stało się regularnym tworem, który funkcjonuje i nagrywa nowe płyty. Pewnie to i dobrze, ale brakuje mi kultu Mortem z czasów demo Slow Death, namiętnie kopiowanego z kasety na kasetę w 1989 roku. Pre – Arcturus (chociaż sami muzycy odżegnują się od tego porównania) był wtedy zespołem kultowym, a teraz przybrał formę i fizyczność drugoligowego zespołu spod znaku symfonicznego black metalu.

Czy to oznacza, że się starzeję? Pewnie tak, ale znaczy to też, że pamiętam, jak wyglądała magia, zanim została zastąpiona dostępnością.

Debiutancki album Mortem, Ravnsvart, sprawił, że magia dawnych czasów powróciła z pełną mocą – z tym samym duchem, brutalnością i pierwotną dzikością, które definiowały oryginalne oblicze zespołu. Jednocześnie album wprowadził nowe elementy, nie burząc fundamentów, lecz wzbogacając je o świeży, mroczny klimat, tworząc dzieło balansujące między surowością a atmosferycznym horrorem. Niedługo później ukazały się w pełni przerobione kompozycje z Slow Death, jakby Mortem chcieli domknąć własną legendę, odświeżając jej najbardziej archaiczne fragmenty i pokazując, że przeszłość wciąż potrafi ugryźć z zaskakującą siłą.

Siedem lat po debiucie Mortem postanawia iść za ciosem i powraca z kolejną płytą, z premierowym materiałem. Niestety, osiem zawartych tu kompozycji okazuje się zaskakująco przeciętnych, pozbawionych wyrazu i jakiegokolwiek elementu świeżości. Zamiast rozwijać własny język, zespół zdaje się powielać dawno zużyte schematy, przez co album nie wnosi nic nowego w norweską scenę blackmetalową. Całość sprawia momentami wrażenie zmęczonej, wtórnej i rozczarowująco bezpiecznej, pozostawiając słuchacza raczej z poczuciem niedosytu, niż z chęcią ponownego odsłuchu.

Choć Mortem prezentuje materiał przygotowany z rzetelnością i techniczną dbałością, trudno oprzeć się wrażeniu, że nowy album nie przekracza granic wyznaczonych przez własne inspiracje. To poprawnie zrealizowana, lecz przewidywalna propozycja, która nie potrafi zaskoczyć, ani wywołać silniejszych emocji. W efekcie otrzymujemy wydawnictwo solidne, ale wtórne. Takie, które potwierdza kompetencje zespołu, lecz jednocześnie pokazuje, że Mortem wciąż czeka na moment, w którym odważy się wyjść poza bezpieczne ramy i zaproponować coś naprawdę własnego.

Artykuł MORTEM – „Mørketid” (2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Czwarty studyjny album zespołu stanowi najbardziej dojrzały rozdział ich rozwijającej się mitologii, który niczym pajęcza nić łączy wszystkie wcześniejsze wydawnictwa w jedną, coraz bardziej klaustrofobiczną narrację. Tym razem centrum opowieści zajmuje Junko, studentka dryfująca na granicy depresyjnego odrętwienia i emocjonalnej nieobecności. Jej izolacja nie jest stanem psychicznym, a jednocześnie pełnoprawnym krajobrazem. Zimnym, rozległym, podatnym na infiltrację. W tej pustce pojawia się sekta Ethereal Blood – kult o estetyce tak samo uwodzicielskiej, jak niepokojącej, oferujący jej pozorne ukojenie, które w rzeczywistości jest precyzyjnie zaplanowaną pułapką. Album splata tę historię z przesadną, teatralną ornamentyką visual kei, tworząc brzmienie jednocześnie barokowe i drapieżne. Współpraca z Avantgarde Music nadała całości surowy, artystycznie bezkompromisowy szlif. Jakby zespół próbował uchwycić moment, w którym samotność przestaje być schronieniem, a staje się idealnym miejscem na rytuał.

Pierwszy singiel z albumu to Kara no Bara (pusta róża). To utwór, który prezentuje Junko, główną bohaterkę albumu Fangdriller: Scars Beneath Memory’s Wrist, rzucając światło na jej zmagania z izolacją przed niefortunnym spotkaniem z Ethereal Blood, a także stanowiąc metaforyczną analizę własnych zmagań Splatterpvnka z samotnością i depresją.

Muzyka Saidan wyrasta z tradycji gothic black metalu, ale nie po to, by ją odtwarzać, a raczej, by przywołać echo epoki, która nigdy nie istniała, a jednak wydaje się dziwnie znajoma, jak sen pamiętany z dzieciństwa. Ich kompozycje brzmią jak artefakty z równoległego świata. Melancholijne, przesycone teatralnym mrokiem, a jednocześnie zaskakująco intymne. Splatterpvnk, odpowiedzialny za wokale, gitary, bas i klawisze, buduje szkielety tych utworów z obsesyjną precyzją, jakby każdy riff był fragmentem zaginionej kroniki. Hundosai dopełnia całość perkusją, która nie tyle nadaje rytm, co wprowadza ruch, puls przypominający bicie serca świata, który istnieje tylko w ich wyobraźni. Razem tworzą muzykę, która nie jest rekonstrukcją, lecz fantazją o przeszłości. Mglistą, pękniętą, pełną melancholii za czymś, czego nikt nie przeżył, a co mimo to brzmi jak powrót do domu.

Ten album jawi się jako pełnoprawny koncept, który nie tylko scala poszczególne utwory w jedną narracyjną całość, lecz także buduje własny, sugestywny świat. Gęsty, wielowarstwowy i emocjonalnie wymagający. To dzieło, w którym ambicja nie polega na rozmachu czy eksperymentach dla samych eksperymentów, lecz na konsekwentnym tworzeniu spójnej wizji. Od symboliki, przez brzmieniową architekturę, aż po dramaturgię prowadzącą słuchacza przez kolejne etapy opowieści. W efekcie powstał album, którego nie tyle się słucha, co doświadcza. Jak rytuału, jak podróży, jak historii, która mogłaby istnieć tylko w tej formie.

Muzyka Saidan od pierwszych sekund przywołuje skojarzenia z bardziej agresywną, pozbawioną jakichkolwiek ozdobników wersją Children of Bodom, w której melodyjność wciąż odgrywa kluczową rolę, lecz została osadzona w znacznie brutalniejszym, bardziej bezpośrednim kontekście. Choć oba zespoły operują podobną dynamiką i zamiłowaniem do chwytliwych motywów, Saidan świadomie unika power‑metalowego zabarwienia tak charakterystycznego dla CoB, zastępując je surowością, chłodnym tonem i wyraźnie blackmetalową ekspresją. Dzięki temu ich brzmienie pozostaje intensywne i melodyjne, ale jednocześnie wolne od patosu, bardziej skupione na drapieżności niż na heroicznej narracji, tworząc własną, wyrazistą tożsamość stylistyczną.

Fangdriller: Scars Beneath Memory’s Wrist ostatecznie pokazuje, że Saidan pogłębia własną mitologię, wchodząc w jej najbardziej gnijące, osobiste warstwy. To album, który nie szuka przebaczenia ani uznania. Istnieje jak rana, którą ktoś wreszcie przestał zasłaniać. Splatterpvnk nadał temu materiałowi gęstą, duszną klarowność, a Seiyak17 ponownie dopiął całość wizualnie, jakby jego ilustracje były naturalnym przedłużeniem tych dźwięków. W efekcie dostajemy wydawnictwo kompletne: brutalne, intymne i niepokojąco szczere.

Saidan wraca w formie, która nie próbuje niczego udowadniać. Po prostu odsłania to, co zawsze było pod powierzchnią. Fangdriller jest najmocniejszy tam, gdzie boli najbardziej, a jego spójność brzmieniowo‑wizualna sprawia, że trudno o bardziej wyrazisty rozdział w ich historii.

Artykuł SAIDAN – „Fangdriller: Scars Beneath Memory’s Wrist” (2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Bleeding Antlers łączą miażdżący doom metal z progresywną dramaturgią i gotycką aurą, tworząc muzykę jednocześnie monumentalną i intymną. Jak rytuał odprawiany w zapomnianych kryptach, w którym każdy riff jest inkantacją, a każda melodia niesie echo czegoś większego niż sam zespół. Dlatego wcale nie dziwią mnie tu porównania do Candlemass czy Type O Negative. Songs of Praise nie brzmi jak zwykły powrót. Brzmi jak wezwanie, jak otwarcie nowego rozdziału, który może na długo odcisnąć ślad w pejzażu współczesnego doom metalu.

Stagmata wprowadziła świat w Bleeding Antlers, Songs of Praise przesuwa ich wizję jeszcze głębiej w ciemność, jakby zespół po raz pierwszy naprawdę odważył się wejść w przestrzeń, którą wcześniej tylko sygnalizował. Stagmata była dla mnie odkryciem ich surowego, poszarpanego języka. Pierwszym dotknięciem brzmienia, które nie tyle atakuje, co drapie od środka. Songs of Praise idzie dalej. Uczy, jak oddychać w ciszy, którą ten język zostawia, w pustych, napiętych przerwach między dźwiękami, gdzie każdy akcent staje się ciężarem samym w sobie. Jest tu też więcej przestrzeni, ale nie po to, by dać wytchnienie. Więcej ciężaru, ale nie po to, by przytłoczyć hałasem. Mrok nie jest tylko dodatkiem, lecz fundamentem, na którym wszystko stoi. To album, który nie tylko pogłębia tę estetykę, ale ją zaciska. Jakby każdy dźwięk był wypowiedziany w półmroku, świadomie, z pełną świadomością tego, że najmniejszy ruch może zmienić cały krajobraz.

Wyprodukowane, zmiksowane i zmasterowane przez Simona Bismarcka, Songs of Praise to siedem hipnotyzujących utworów, które eksplorują pokusę, stratę, mitologię, śmiertelność i duchowy konflikt. Pomimo tytułu, nie jest to tradycyjny śpiewnik. To pieśni oddania skierowane ku zupełnie innym ołtarzom, powstałe z potrzeby obcowania z tym, co mroczne, niejednoznaczne i niepokojąco piękne. Każdy utwór jest tu jak osobny rytuał. Od apokaliptycznego, pulsującego jak nadciągająca burza When the Sun Bursts, przez folk‑horrorową, niemal baśniowo złowrogą atmosferę Meet Me in the Woods at Midnight, po nordycką surowość Fimbulwinter, w której echo pradawnych legend miesza się z chłodem współczesnej samotności. Nawet reinterpretacja Blue Jeans Lany Del Rey staje się tu czymś więcej niż coverem. Jest hipnotycznym zaklęciem, które odsłania ukryte warstwy tęsknoty i fatalizmu. Album wieńczy Crooked Lines, epicka medytacja o wierze, pokusie i wiecznej walce między światłem a ciemnością. Utwór, który nie zamyka tej podróży, lecz pozostawia ją otwartą, jak niedokończoną modlitwę, wciąż domagającą się odpowiedzi.

Songs of Praise to moim zdaniem nie zbiór piosenek, lecz pełnoprawny mit. Opowieść o człowieku stojącym na granicy światów, rozdartym między tym, co święte, a tym, co zgubne. Album nie oferuje ukojenia. Zamiast tego prowadzi słuchacza przez krajobraz pełen znaków, omenów i cieni, pozostawiając go z poczuciem, że najważniejsze pytania dopiero zaczynają się formować.

Artykuł BLEEDING ANTLERS – „Songs of Praise” (2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Dzieło Lake’a to skrupulatny (w założeniu) przegląd stanu amerykańskiego black metalu, od jego zarania na przełomie lat 80. i 90. po najnowsze dokonania. Szczęśliwie autor unika tutaj pułapki kreślenia zbyt daleko idącej genezy stylu, albo ciągłego odnoszenia się do jego peryferii i sąsiedztwa. Po wprowadzeniu Lake skupia uwagę na kapelach stricte blackowych (definicje stylu pozostawiamy purystom), rozpoczynając opowieść słusznie od kultowego VON, oddając dalej głos członkom Absu, Grand Belial’s Key, Masochist czy Profanatica – i tak dalej, i dalej, przemierzając prerie, bagna, pustynie amerykańskiego kontynentu, a przy okazji dziesięciolecia. Całość jest bowiem ułożona względnie chronologicznie, co pozwala dobrze prześledzić pewne przeobrażenia i trendy, jakim poddawał się black metal na amerykańskiej ziemi.

Pomysł na książkę jest zatem prosty, a jej forma klarowna – autor przepytał muzyków tworzących amerykańską scenę i oddał im głos. Poszczególne rozdziały, poza paroma wyjątkami, to po prostu prezentacje poszczególnych formacji na bazie cytowanych wywiadów. Taki format ma też wady. W dłuższej perspektywie okazuje się bowiem miejscami nużący, zwłaszcza gdy czytamy ją ciągiem i chcemy się uwinąć w kilka wieczorów. Nie oszukujmy się: historie o tym, jak to się wszystko zaczęło i jak rozwijało – od piwnicy po większy festiwal – bywają bliźniaczo podobne do siebie. Jowialni i pełni pasji interlokutorzy spotykają się tu z nudziarzami, a rzetelni świadkowie z bufonami, którzy ubarwiają rzeczywistość – i trzeba mieć to na względzie.

Czasem do głosu dochodzą też ludzie z wytwórni płytowych, wydawcy zinów czy właściciele sklepów, ale to margines przytaczanych tu treści. Niewiele też w Rewolucji tożsamości prób ogólnych syntez czy zacięcia socjologicznego. Lake jest konsekwentny – oddaje głos swym bohaterom i czasem tylko dorzuca swoje przysłowiowe trzy grosze, w lapidarny sposób ujmując sedno opisywanego zjawiska. Potrafi też scharakteryzować styl omawianych kapel dosadnie i obrazowo.

Jaki obraz sceny wyłania się z opowieści muzyków? Pierwsze z blackowych kapel spod gwiaździstego sztandaru nie zdążyły się jeszcze zachłysnąć miłością do Skandynawii, bo wyrastały z innych korzeni. Kiedy powiew drugiej fali z Norwegii dotarł do USA, ścieżka ta stała się na jakiś czas bardziej odtwórcza. Ale nie ma co się oszukiwać – był taki moment w historii metalu, że każdy chciał być jak Emperor. Rodzi się tu zatem pewien wewnętrzny konflikt między poszukiwaniem oryginalnego języka, a ograniczającą fascynacją tym, co na Starym Kontynencie można było usłyszeć. Z biegiem lat amerykański black metal zaczął ponownie poszukiwać własnych dróg, odrzucając konwenanse – zaczęło się to na szerszą skalę od Agalloch, a kontynuatorami tej wolnościowej myśli są chociażby Deafheaven czy Imperial Triumphant – inna sprawa, że nie wszyscy zaakceptowali te poszukiwania. Ale trudno mu dziś odmówić wpływowej roli. Black metal z USA nie jest już ciekawostką, bywa punktem odniesienia.

Książka Lake’a to również historia brzydkiego kaczątka, które z czasem rozwinęło czarne skrzydła. Ci muzycy, którzy nie pasowali do sceny thrashowej czy deathmetalowej (czasem po prostu z powodu mniejszej biegłości technicznej) zaczynali tworzyć coś swojego. A to „coś” bywało zazwyczaj bardziej odpychające, złowrogie, obrazoburcze – na pokaz lub z przekory. Kapele z innych nurtów metalowych w Stanach podpisywały kontrakty z dużymi wytwórniami, pokazywano je w Headbangers Ball, niektóre nawet przygrywały psiemu detektywowi na ekranach kin, a amerykański black metal pozostał na długo w prawdziwej niszy, przyciągając uwagę prawdziwych maniaków, najczęściej nielicznych. W Europie w którymś momencie i o black metalu stało się głośno (choć w dużej mierze za sprawą ekscesów pozamuzycznych), a w Wyoming czy Teksasie nigdy.

Rewolucja tożsamości przedstawia czytelnikom w dużej mierze portrety indywidualistów, odszczepieńców pragnących kroczyć własną ścieżką, zagubionych w mrokach życia, zmagających się z nałogami, niezrozumieniem, czasem błądzących ideologicznie. Sporo znajdziemy w tej książce opowieści o samotnikach, którzy w zaciszu swych pokojów i rodzinnych piwnic zaczynali swoje projekty muzyczne, tyleż ciekawe, co efemeryczne. Trudno zresztą mówić tu o jednolitej scenie. W końcu nawet zespoły z Kaskadii – to mój ulubiony rozdział w tej książce – rozrzucone są na przestrzeni paru stanów i kontakty między nimi można uznać za znikome. W USA mieliśmy i mamy też do czynienia z wieloma ośrodkami, a czasem i samotnymi wyspami, gdzieś pomiędzy sekwojowymi lasami, polami bawełny i kukurydzy lub na krańcu zagubionej autostrady.

Jak czytać książkę Rewolucję tożsamości? Ambitnym czytelnikom proponuję sposób „die hard”: od deski do deski, dawkując sobie zawartość, sprawdzając jednocześnie wnikliwie dyskografie omawianych kapel. To zajmie długie tygodnie, być może miesiące, nie musi jednak odbyć się jednym ciągiem. Taka lektura pozwoli zdobyć przynajmniej tytuł Bachelor of Arts na Yale czy Princeton z omawianego w książce tematu. To jednak wyzwanie dla nielicznych. Ale jeśli lubicie stare ziny i opowieści z dawnych czasów, to będzie to dla Was lektura satysfakcjonująca, bez względu na poziom zaangażowania.

USBM. Amerykański Black Metal: Rewolucja tożsamości nie jest pozycją pozbawioną mankamentów. Nie jestem wszak ekspertem w dziedzinie, ale mogę wymienić parę kapel, które powinny się znaleźć w tym dziele, a próżno ich szukać. Gdzie na przykład Akhlys? Pewne zespoły zasłużyły na dłuższe teksty, innym należała się być może jedynie wzmianka. Ale ogrom pracy autora i ilość zebranej wiedzy, muszą budzić respekt. Pytanie tylko, jak wiele osób w Polsce ma potrzebę tak wnikliwego zapoznania się ze sceną zza Wielkiej Wody? Dla amerykańskiego czytelnika zainteresowanego tematem to na pewno kategoria „musisz mieć”, a co ma powiedzieć Jan Kowalski wychowany na Gromie Behemotha? Opinie mogą być różne, ale pewien duch, bez względu na kontynentalne różnice, podobny, więc Lake operuje językiem uniwersalnym dla fanów podziemia.

Neill Jameson z formacji Krieg, pytany przez Lake’a o amerykańską scenę, stwierdza: To nie jest piękna historia. To nie Norwegia, nikt się tu nie zabija, ale zdecydowanie są ludzie, którzy mają mocne opinie. Są różne wersje tego, jak pewne rzeczy wyglądały naprawdę, niekoniecznie prawdziwe. Otrzymujecie nasze historie, które nie kroczą prostą drogą. To nie jest czysta opowieść. I sądzę, że to dobre podsumowanie zarówno fenomenu amerykańskiej sceny, jak i książki Daniela Lake’a.

Tom uzupełniają główne czarno-białe fotografie i takież reprodukcje wybranych okładek płyt. Na początku rozdziałów w tle pojawiają się loga zespołów, co dodaje całości podziemnego sznytu, podobnie jak oldschoolowa okładka Artura Rudnickiego. Brakuje chyba listy wydawnictw, pewnego kanonu, od którego warto zacząć swoją przygodę z USBM – wnikliwy czytelnik musi sam sobie wypisać najważniejsze tytuły do sprawdzenia. Twarda odkłada i dobry papier to już standard w publikacjach wydawnictwa In Rock – i tym razem edytorsko wszystko wygląda porządnie. Za to wstęp napisany przez Toma G. Warriora nie wnosi nic ciekawego – ale jak wiadomo, to przede wszystkim zabieg marketingowy. Znane nazwisko miało przyciągnąć uwagę i tyle.

USBM. Amerykański Black Metal: Rewolucja tożsamości to książka od fana dla fanów. Tak to się zwykle w podziemiu odbywało. Wymiana kaset, wymiana wiedzy, wzajemne wtajemniczanie się. Tego właśnie oczekiwałem od tej pozycji. Maniacy black metalu nie powinni się zastanawiać. Kolekcjonerzy metalowych biografii dostaną na półkę ładnie prezentujący się tom. Reszta przed zakupem musi rozważyć wszystkie za i przeciw.

Oficjalna strona wydawnictwa In Rock na Facebooku

Artykuł DANIEL LAKE – „USBM. Amerykański Black Metal: Rewolucja tożsamości” (2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Choć Sojourner zawsze operowali w przestrzeni epickiego, atmosferycznego black metalu, ich nowe brzmienie stanowi wyraźny krok naprzód,  momentami wręcz majestatyczny. W porównaniu z Premonitions czy jeszcze wcześniejszym The Shadowed Road, zespół porzuca część młodzieńczej surowości na rzecz kompozycji o znacznie większej głębi aranżacyjnej. Gitary, które niegdyś budowały szerokie, emocjonalne pejzaże, teraz zyskują monumentalną klarowność. Klawisze i instrumenty folkowe nie są już dodatkiem, lecz integralnym filarem narracji. Natomiast wokale – zarówno czyste, jak i ekstremalne – brzmią jak głosy prowadzące przez wielowarstwową opowieść, zamiast jedynie podkreślać jej emocjonalny ciężar. To brzmienie bardziej dojrzałe, bardziej panoramiczne, jakby zespół po latach milczenia wreszcie odnalazł skalę, w której ich muzyka naprawdę powinna wybrzmiewać.

Gateways to siedem premierowych kompozycji, które potwierdzają, że Sojourner wrócili w pełni sił. Zespół Mike’a Lamba i Emilio Crespo zachowuje wszystkie elementy swojego rozpoznawalnego stylu: atmosferyczne melodie, blackmetalową dynamikę oraz charakterystyczne połączenie melancholii i epickiego rozmachu. Jednocześnie rozwija je w bardziej dopracowanym kierunku. Album prezentuje brzmienie, które osiągnęło nowe wyżyny pod względem kompozycji, produkcji i emocjonalnej intensywności w ich ponad dziesięcioletniej karierze.

Gateways jawi się w retrospekcji jako album‑przejście, siedem kolejnych komnat otwieranych jedna po drugiej, w których Sojourner nie tyle wracają do swojej tożsamości, ile ją odnawiają, jakby oczyszczali ją z kurzu lat i wynosili na wyższy poziom. Całość zaczyna się jak powolne uchylenie bramy (Dawnrays). Dźwięki unoszą się w powietrzu jak mgła, nieśpiesznie, ceremonialnie, z poczuciem, że za chwilę zostanie przekroczony próg, którego nie da się cofnąć. Wraz z kolejnymi utworami album nabiera pulsującej dynamiki. Melodie stają się przewodnikami, a agresywne fragmenty – przypomnieniem, że w tej muzyce zawsze istniał ogień, który teraz płonie jaśniej, bardziej świadomie (Lunar Tear). Sojourner prowadzą słuchacza przez krajobrazy melancholii, w których każdy dźwięk jest jak odbicie w wodzie, a każdy riff jak krok w gęstniejącej przestrzeni. W połowie albumu pojawia się kulminacja. Moment, w którym wszystkie elementy ich stylu splatają się w jedną, potężną narrację, jakby zespół na chwilę odsłonił swoje serce, pokazując pełnię emocjonalnego ciężaru, który niesie od lat (Occultation). Potem muzyka zaczyna się wyciszać, nie tracąc intensywności, lecz zmieniając ją w coś bardziej refleksyjnego, jak wejście w dolinę, gdzie echo niesie tylko to, co najciemniejsze (Vvardenfell). Finał zamyka krąg. Ostatnia brama nie otwiera nowej drogi, lecz pozwala obejrzeć tę, którą właśnie przeszliśmy. Z dystansem, z melancholią, z poczuciem, że Sojourner odnaleźli w sobie nową przestrzeń, w której ich muzyka może oddychać szerzej, głębiej, bardziej monumentalnie (The Road Ahead).

Marzycielskie, folkowe klimaty Sojourner wciąż stanowią fundament ich brzmienia, lecz na Gateways nabierają nowej głębi dzięki eterycznemu, pełnemu melancholii wokalowi Heike Langhans (ex‑Draconian), który rozświetla kompozycje subtelną, niemal baśniową aurą. Jej głos nie tylko wzbogaca dotychczasową formułę zespołu, ale też otwiera ją na bardziej liryczne, introspektywne przestrzenie, tworząc kontrapunkt dla nieustającej, blackmetalowej furii. Bo choć album potrafi być delikatny i zamyślony, nie oszczędza tempa ani agresji. Szybkie, pędzące jak burza fragmenty, monolityczne riffy i potężne perkusyjne galopady przypominają, że Sojourner nadal operują w świecie, gdzie epickość splata się z bezkompromisową brutalnością. Ta dynamiczna równowaga sprawia, że Gateways pulsuje intensywnością.

Choć stylistyka muzyki, w której Sojourner się porusza, jest nam doskonale znana, Gateways pokazuje, że zespół wciąż potrafi nadać jej świeży puls. Słychać tu pasję, konsekwencję i pełne zaangażowanie. To muzyka, która nie boi się własnego mroku. Raczej go oswaja, pozwala mu wybrzmieć, a potem prowadzi słuchacza dalej, w przestrzeń pełną światła przebijającego się przez cięższe, gęstsze warstwy brzmienia. Gateways brzmi dobrze, momentami nawet niepokojąco dobrze. Słucha się tego z rosnącym zainteresowaniem, jak opowieści, która zaczyna się znajomo, lecz z każdym kolejnym rozdziałem odsłania nowe, ciemniejsze odcienie.

W efekcie Gateways staje się albumem, który nie tylko porządkuje dotychczasową drogę zespołu, lecz także wyznacza jej nowy, wyraźnie zarysowany kierunek. To dzieło powrotu, ale powrotu świadomego, takiego, który nie boi się własnych cieni. Lata milczenia nie były pustką. Były czasem dojrzewania, gęstnienia, powolnego twardnienia fundamentów. Gateways brzmi jak rezultat tej skrytej alchemii. Album pełen światła przebijającego się przez mrok, pełen ruchu, który nie zapomina o bezruchu, pełen nadziei, która wyrasta z ciemniejszej gleby. To zamknięcie, które działa jak otwarcie. Zapowiedź dalszej opowieści, w której Sojourner nie tylko wracają, lecz wracają odmienieni, gotowi na to, co czeka po drugiej stronie.

Artykuł SOJOURNER – „Gateways” (2026) pochodzi z serwisu KVLT.