Abazus (co do zasady jednoosobowy projekt niejakiego Leszka Konklewskiego) pojawił się w moim życiu znikąd. Nagle algorytm podsunął mi jeden kawałek, a wraz z nim strumień pomyj i sarkastycznych komentarzy. Wszystkie na temat stosowania sztucznej inteligencji do tworzenia nie tylko teledysków, ale i samej muzyki. Zastrzygłem więc uszami i wziąłem się za odrabianie zaległości. Bo nic tak mnie nie bawi, jak włożenie kija w mrowisko i wyartykułowanie opozycyjnej opinii, gdy tylko jest taka możliwość. Jednocześnie postanowiłem się dowiedzieć co nieco o samym twórcy. Pogrzebałem w Internecie i znalazłem takie oto stwierdzenia autorstwa samego Abazusa: że ludzie są zacofani, że nagrywanie w rzeczywistości jest droższe i że miks i mastering jest możliwy w AI, więc trzeba z tego skorzystać, oraz że takie właśnie działania to forpoczta nowych trendów, niczym symfoniczny black metal w latach dziewięćdziesiątych. A także że (źródło: FB, wpis z 16 lutego, pisownia oryginalna) „ten projekt powstał iż promować muzykę oraz piękne tereny podkarpacia„… No „iż” właśnie…

Przygodę swoją z Abazusem rozpocząłem od kawałka Gravefire. I faktycznie klimat tego utworu, choć mocno lukrowany, zarówno w warstwie melodyjnej, jak i wizualnej od pierwszych sekund wpadł w moją głowę niczym Moon in the Scorpio równe 30 lat temu. Naprawdę przeżyłem szok. Wszystko jest w nim po prostu idealnie. Wszystko, gdyby nie kilka niezbyt drobnych niestety detali.

To, że perkusja miejscami wydaje się być bardziej błędem systemu niż dziełem człowieka, pozwolę sobie przemilczeć. O sławetnych „pierdach” naczytacie się w necie wystarczająco. Niemniej nie tylko takie „odgłosy” niszczą klimat Gravefire niewybaczalnie. Przede wszystkim (choć nie w Gravefire najbardziej) muzykę Abazusa zniszczył on sam, wybierając miksowanie i mastering w wykonaniu algorytmów realizujących to pewnie gdzieś na indyjskiej prowincji. A mógł chłop wziąć człowieka z krwi i kości, żyjącego muzyką i wkładającego w swoją pracę (poza sporą dozą wiedzy technicznej) serce, duszę i zaangażowanie. Za garść srebrników sprzedał Leszek pomysł tak wybitny, że spokojnie umieściłbym go w tegorocznym podsumowaniu muzycznym. Nie wierzycie? „Posłuchajcie” (cudzysłów, bo słuchać to się tego nie da) chociażby Frozen, Icefall albo Cold. Te utwory stały się asłuchalną miałką papką – choć same pomysły są świetne, linie melodyczne spójne, a lukrowana nieco estetyka kupi wszystkich miłośników symfoniki. Sztuczna inteligencja wzięła wszystkie instrumenty wraz z wokalem, zmieliła je okrutnie, przemieszała i wrzuciła do jednego garnka tak, że takie na przykład gitary zniknęły w tej dźwiękowej brei zupełnie. Selektywności zarówno w tych, jak i w pozostałych kawałkach jest tyle, co w słynnym bieszczadzkim błocie, które okleja koła rowerów i buty piechurów jak żadne inne na świecie. Nie wspomnę już o różnej głośności poszczególnych kawałków. A może to nie głośność, tylko jakość nagrania powoduje, że jedne utwory słyszę, a innych nie bardzo.

Z drugiej strony mamy jednak naprawdę genialne, brudne, wściekłe i podszyte autentyczną złością wokale. Tuż obok plasują się piękne, czyste kobiece chórki, niewinne i krystaliczne niczym krople porannej rosy. Słuchając tego tandemu balansujemy pomiędzy najczarniejszym piekłem a świetlistym rajem. Partie gitar (oczywiście tam, gdzie je słychać) zaaranżowane są nietuzinkowo i z klarownym pomysłem. Aż szkoda, że Pan „ej ej” nie zdecydował się ich wyeksponować. Posłuchajcie chociażby A Sky that Never Answers (zdecydowanie numer jeden na płycie), Silent Night, Wolves czy sztandarowego chyba Gravefire. Tworzące ten cały klimat klawisze dają radę, a linia perkusji czasem jest naprawdę dobra (Ashen Moon), czasem jest nijaka, a czasem zrobiono z niej coś, lecz nie wiadomo jeszcze co. Szkoda, bo sekcja rytmiczna to fundament dobrego utworu, a tu mamy posadowienie na jakiejś bliżej nieokreślonej kupie gruzu.

Teledyski są jedną wielką szmirą. Autor nie kryje jednak tego konceptu, więc rogi wyrastają ludziom z głów, a ręce płoną niczym suche gałązki. O braku synchronizacji ruchu ust czy riffów gitar z muzyką nie wspomnę. Czegóż jednak oczekiwać w czasach, gdzie cały Instagram czy Tiktok to przerysowana i oklepana kiczowata tandeta, w której kocha się cały świat. A biorąc pod uwagę fakt, że klipy z Subcarpathii wyświetlane będą wyłącznie w sieci, należy stwierdzić, że w tym zakresie Abazus wpasował się trendami w punkt.

Najciężej jednak debiut Abazusa podsumować. Z jednej strony mamy do czynienia z genialnym konceptem muzycznym, może nieco wyświechtanym, ale wciąż wybitnym. Każdy z jedenastu kawałków to świetny, wewnętrznie spójny, energiczny i pełen pięknie odmalowanych huraganów sprzecznych uczuć. W każdym z numerów znajdziemy pierwiastek absolutu, świeżość i pomysłowość autora. Z tego opisu wyłania się płyta roku z ogromnym potencjałem na dalsze sukcesy. Takie 10/10 bez większej przesady. Niestety z drugiej strony tej superprodukcji mamy produkcję po prostu denną. Melodyka i instrumenty spłaszczone zostały brutalnie i nieodwracalnie, a kilku kawałków wręcz ciężko jest słuchać. Naprawdę musiałem się zmuszać, żeby w przypływie uczucia beznadziei nie wyłączyć tej płyty. Uczucia, które wyceniłbym na jakieś 3/10.

Mam więc do Pana propozycję, Panie Konklewski. Zamiast zbierania hajsu na bliżej nieokreśloną składankę, weź Pan Subcarpathię pod pachę i udaj się z nią do jakiegoś producenta lub realizatora dźwięku z prawdziwego zdarzenia. Wtedy piękno Podkarpacia wypromuje się już samo, w dodatku w należnej mu postaci. I przede wszystkim zostanie ono na tej płycie w sposób właściwy zauważone.

Artykuł ABAZUS – „Subcarpathia” (2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Amidst The Ruins wręcz kąpie się w smaczkach rodem z wiadomego filmu Mela Gibsona i ma to swój specyficzny urok. Jest jednak cała masa znakomitych, black metalowych pomysłów, które swoim urokiem przypominają mi Borknagar z czasów Empricism czy The Olden Domain. Czuję tu atmosferę Wolves In The Throne Room i Moonsorrow z okresu Kivenkantaja. Te wpływy słychać niemal na całej płycie, a w szczególności w Glen Of Sorrow czy zamykającym album Rebirth.

Szósta płyta Szkota to po raz kolejny długie, treściwe utwory, ale o dziwo wcale nie nużące. Dzieje się w nich tak wiele, że o monotonii nie ma mowy. Będąc pod głębokim wpływem tradycji i krajobrazu swojej rodzinnej Szkocji, Marshall stworzył obraz oddający niesamowicie klimat i nastrój dzikiej, brytyjskiej przyrody. Nastrój celtyckiej zadumy połączonej z black metalową furią to niezła kompozycja. Szkocja jest niezbędna dla idei Saor. Dzika przyroda, ludzie, zwyczaje i kultura tego kraju są zakorzenione we wszystkim, co Andy Marshall wkłada w muzykę podczas tworzenia dla tego projektu i zawsze tak było. Nawet pośród zawirowań współczesnego świata wyraźnie czerpie inspirację ze spokojnego krajobrazu oddalonych od cywilizacji miejsc, takich jak Isle of Skye.

Amidst The Ruins znacznie mocniej podkreśla klimatyczne i folkowe elementy swojej marki black metalu, w przeciwieństwie do wpływów starej szkoły i NWOBHM, które można znaleźć na poprzedniej płycie, Origins. Album otwiera absolutnie epicki utwór tytułowy, który doskonale oddaje to, co jak sądzę można by nazwać klasycznym brzmieniem Saor. Później jest już tyko lepiej. Bardziej rozbudowane utwory, które tylko pogłębiają fascynację nowymi trendami w black metalu. Tutaj tak dużo się dzieje, że opisywanie każdej nuty, każdego rytmu nie ma po prostu żadnego sensu. Tego trzeba posłuchać i wyrobić sobie samemu zdanie. Moje subiektywne odczucia wobec tej płyty są jednak więcej niż pozytywne.

Nowy album Saor to niewątpliwie must have/must listen dla tych z Was, którzy poszukują nowej jakości w black metalu.

Artykuł SAOR – „Amidst The Ruins” (2025) pochodzi z serwisu KVLT.

Nie no, dobra, odpuśćmy sobie już sarkazm, bo nie do końca jest tu potrzebny. Strangle With Care to zeszłoroczna epka niewielkiego niemieckiego zespoliku, złożonego z gości w średnim wieku wnioskuję po zdjęciach – wiecie, przerzedzone włosy, sprane koszulki z wilkiem wyjącym do księżyca, tego typu sprawy. Do tego kiepska oprawa graficzna, nazwa z generatora (na Spotify pośród polecanych zespołów podobnych do Stormhunter wyświetlają się jeszcze takie nazwy jak m.in. Dragonhammer, Lonewolf, Stormhammer, Dreamborn, Shadowquest, więc sami widzicie, do jakiego lore zawitaliśmy). Stormhunter mają zatem wszystko, żeby móc na dzień dobry stwierdzić, że jest to niemiecki power metal do piwa i kiełbasy z katalogu takich samych niemieckich power metali do piwa i kiełbasy. Problem w tym, że Strangle With Care jest… słuchalna?

Sam jestem trochę zdziwiony. Wiadomo, niemiecki power metal ma swoje perełki i dał metalowi bardzo dużo, ale w 2023 roku kategoria „niemiecki power metal”, która nie dotyczy tuzów gatunku, raczej nie kojarzy się dobrze. No i owszem, Strangle With Care z jednej strony wpisuje się w tę niezbyt pochlebną definicję przeciętnego metalu, który zatrzymał się w latach 80 i pokryła go w międzyczasie naprawdę gruba warstwa sera, ale jednocześnie jakimś cudem unika cringe’u. Jeśli obrać ten album z całej otoczki, posłuchać go tak na serio, to wyjdzie, że mamy tu całkiem porządny heavy metal. Tylko tyle i aż tyle. Nie ma tu udawania, że się jest drugim Iron Maiden albo Accept. Jest za to parę fajnych riffów i solówek, parę fajnie rozwiązanych melodii i klasycznych perkusyjnych galopów. Słowem: kilka klasycznie heavy metalowych piosenek dla fanów gatunku. Nie ma tutaj też zbędnego prężenia muskułów, które zawsze jest śmieszne.

Pięć numerów na Strangle With Care dostało satysfakcjonujące brzmienie, które samo w sobie jest już dużym plusikiem. Mind Odyssey bardzo fajnie buja melodyjnym motywem przewodnim i triumfalną partią wokalną i klasycznym refrenem do wspólnego wycia do księżyca. W Headbanger’s Ball bardzo efektownie wypada otwierający melodyjny riff rodem niemalże ze Szwecji i po raz kolejny partie wokalne, do których chce się dołączyć. Mniej cenię sobie Paralyzed, ale znów nie mogę nie docenić, jak przemyślany i efektywny jest to numer. Na epce mamy jeszcze dość przeciętny Remnants of Society, który chyba najbardziej z całego zestawu próbuje udawać coś, czym nie jest i przynosi największą porcję kiełbasy z grilla, ale też nie taką, żeby wytykać go palcami. Całość zamyka Balles Masquees, chyba najsłabszy w zestawieniu, najbardziej nawiązujący do zgranych do bólu wzorców, najgorzej zaśpiewany i nie mający w sobie nic pociągającego.

Choć wbrew przysłowiu im dalej w las tym mniej na Strangle With Care grzybów, to cała epka broni się i to bez problemu. Nie jest to muzyka, dla której recenzenci z całego świata stracą głowę, nie spodziewajcie się zobaczyć nazwy Stormhunter wielkimi literami na posterach festiwalowych w przyszłym sezonie, ale zapewniam, że fanom klasycznego heavy metalu ten materiał może się spodobać. Ma swój charakter, jest porządnie zrobiony, posypany szczyptą talentu i pomysłowości. Wystarczy, żeby nie narobić sobie wstydu i iść wyprostowanym pośród tych, co na kolanach.

Sprawdź też: Holy Death, Icestorm, Invocator, Alcoholica, Wolf Spider

Artykuł STORMHUNTER – „Strangle With Care” (2022) pochodzi z serwisu KVLT.

Kwartet na starcie tej długiej batalii bardzo miło mnie zaskoczył, umiejscawiając na samym początku krążka zdecydowanie najlepszy kawałek z całej płyty. Tytułowy 72 Seasons okazał się dobrym, rasowym thrasherem, będącym kontynuacją najlepszych pozycji z Hardwired… to Self-Destruct. Może nie na poziomie świetnego Spit out the Bone z poprzedniczki, jednak po tym numerze widać jak na dłoni, że panowie, jeśli chcą, to jeszcze potrafią. Widzę tutaj pewniaka na najbliższej trasie koncertowej, o ile Lars Ulrich da radę zagrać go na żywo tyle razy z rzędu. Do gustu przypadł mi również bodajże najbardziej przebojowy Shadows Follow ze świetnym refrenem. Na tle całości całkiem nieźle wypadają także singlowe Screaming Suicide i odpowiednik Hardwired, czyli pędzący Lux Aeterna (choć sześćdziesięcioletni Hetfield świeżo po kolejnym odwyku krzyczący: „Full speed or nothing!” bawi). Dobre wrażenie na sam koniec odsłuchu pozostawia po sobie aż jedenastominutowa Inamorata, choć skrócenie końcówki wielkiej krzywdy nikomu by nie wyrządziło. Przyczepić nie mogę się też do wokalu Hetfielda, który, mimo moich obaw wywołanych wspomnianym powrotem muzyka na odwyk, wciąż daje radę i dostarcza solidne ścieżki.

Cała reszta krążka może i jest poprawna, ale często wypada dość nijako, jak gdyby skomponował ją generator utworów, a nie żyjący ludzie. Dodatkowo cierpi ona na syndrom Metalliki po 1991 – trwa zwyczajnie za długo. 72 Seasons to kolejna płyta wyładowana po brzegi muzyką, tyle że nie każda z 77 minut potrzebnych na jednokrotną sesję z albumem się broni. Nawet te kawałki, które mają tak zwane „momenty” (If Darkness Had a Son, Sleepwalk My Life Away, Room of Mirrors), w pewnej chwili zaczynają po prostu się dłużyć. Wzorem Hardwired… to Self Destruct nie zabraknie na nowej propozycji Amerykanów niczym niewyróżniających się, w pewnym stopniu podobnych do siebie, zapatrzonych w NWOBHM utworów, bez których płyta wyszłaby lepsza. Gdyby zespół zdecydował się nie wydać kompozycji takich jak Crown of Barbed Wire, Chasing Light, Too Far Gone? i You Must Burn! (choć w dwóch ostatnich sytuację odrobinę ratują przyjemne refreny), nie uroniłbym ani jednej łzy. Zamiast tego bardziej wysilić mógł się Kirk Hammett – jego solówki są wyjątkowo mało porywające.

Wrażenia mam więc dosyć mieszane i choć daleko mi do nazywania nowego krążka Metalliki chłamem, uznaję go za jedną ze słabszych pozycji w dyskografii amerykańskich gigantów. Gdyby pozostawić jedynie najbardziej udane 45-50 minut muzyki, mówiłbym o 72 Seasons całkiem inaczej. Niestety niezdolność kwartetu do odpowiedniej selekcji w studio nagraniowym sprawiła, że mamy, co mamy: zbyt długi, zbyt jednowymiarowy, jedynie poprawny album z kilkoma momentami wybijającymi się ponad przeciętność. Z jednej strony w przypadku zespołu o takim statusie „poprawny” to dla mnie trochę mało, z drugiej strony jestem świadomy, że mogło być o wiele gorzej. Z trzeciej – mowa o Metallice, oni już swoje dla metalu zrobili. Teraz wszystko im wolno, niczego nie muszą.

Artykuł METALLICA – „72 Seasons” (2023) pochodzi z serwisu KVLT.

Mam świadomość, że Pogromca załogi Formis trochę nie trafia w swoje czasy. Tego typu rzeczy biły rekordy popularności gdzieś w pierwszej dekadzie tego tysiąclecia, kiedy dużym krojem pisma na festiwalowych posterach pisano nazwy wszystkich groove metalowych kapel i tych wszystkich, które zaadaptowały do siebie nieco nowszych (wtedy) brzmień. Formis pasowałby tam idealnie. Po Polsce jeździły zresztą wtedy z mniejszym lub większym powodzeniem np. Totem, Lostbone (do tych nazw jeszcze wrócimy), czy Virgin Snatch. Ja i pewnie wielu innych trzydziestoparoletnich miłośników metalu z rozrzewnieniem wspominam te czasy, kiedy jeszcze plecy nie bolały pod sceną. I do tej publiczności Formis powinien z najnowszym wydawnictwem trafić bez problemu. Ale nie chodzi tu jedynie o nutkę sentymentu do lat młodości i czasów minionych. Pogromca to po prostu fajna, dobra metalowa płyta.

Nie znam poprzednich albumów Formis, więc nie wiem jak rozwijał się zespół by dojść do stylistyki i formy, którą prezentują na Pogromcy. W każdym razie na swoim zeszłorocznym albumie ansambl serwuje bardzo skuteczny, agresywny i głośny współczesny metal, z naciskiem na groove, death i thrash. I na dobrą sprawę patrząc na listę twórców nie powinienem być zaskoczony, że to dobra płyta. Formis obecnie tworzą gitarzysta Hubert Nowak będący w zespole od początku, do tego znani doskonale z Frontside Daron i Nowak (ten drugi również m.in. Totem) odpowiednio na drugiej gitce i basie, ponadto perkusista Marcin Zdeb (m.in. ex-Vane) i wokalista Barton (m.in. Lostbone). Ta grupa weteranów krzesa na Pogromcy mnóstwo iskier. Album jest bardzo intensywny w dobrym znaczeniu tego słowa i wszyscy mają mnóstwo roboty. Do tego jest to jedna wielka rifforama. W gitarach mamy niemal pełną paletę tego, co zwykło się robić w tej stylistyce – od groovików, przez klasyczne thrashowe, cięte riffy, po ultraciężkie i wybuchowe walce, do tego gdzieniegdzie trochę zaczepnych melodyjek i całkiem sporo solówek. Generalnie popisówka, ale zarówno efektowna, jak i efektywna. I do tego poziomu dostosowuje się cała reszta. Bębny, choć mam wątpliwości, czy nie pomogło to mocno MIDI, trzymają te zróżnicowane aranżacje w kupie, a nad wszystkim fruwa sobie Barton. I to jest moje kolejne zaskoczenie – choć lubiłem Lostbone, to akurat do wokalisty miałem stosunek ambiwalentny. Ale w barwach Formis i w języku polskim Barton błyszczy. Jest agresywny, jego partie są zróżnicowane, po prostu czuć, że facet ma duże możliwości i w końcu poczuł luz i zaczął pozwalać sobie na więcej.

Pogromca to album do headbangingu, bez dwóch zdań. Może i ktoś powie, że na tej muzyce leży trochę sera – nie interesuje mnie to. Bardzo dobrze się bawię przy nowym Formis, choć nikt nie wymyśla na tym albumie koła. Na dodatek nie ma tutaj zapychaczy. Pogromca nie powiela schematu zbyt wielu płyt, które zaczynają się z wysokiego C, a potem jest tylko gorzej. Formis trzyma formę od początku do końca, dlatego nie potrafię wskazać jakiegoś konkretnego utworu, który byłby dla mnie highlightem albumu: zarówno Gargulec umieszczony na początku, jak i trącący frontsajdowym Zapalnikiem intensywny Przeklęty na samym końcu albumu robią mi tak samo dobrze. Podobnie zresztą w środku: czy to Antysymbiot czy utwór tytułowy – ciśnienie cały czas wysokie, kolejne patenty, groovy i okazjonalne blasty latają w tym bardzo głośnym miksie i cieszą. Duża ekscytacja, dużo adrenaliny.

Reasumując – wszystkim tym, którzy kiedyś jarali się np. Chimairą czy starym DevilDriver, ale tez tym, którzy dzisiaj jarają się choćby Decapitated, Machine Head, Sylosis, innymi słowy tym, którzy gustują w tak zwanym współczesnym metalu, Pogromcę z całego serca polecam. A i innym też – płyta może i brzmi na wskroś współcześnie, ale Formis wpakował tam tyle rzeczy, że wielu bywalców wychwyci bez problemu coś dla siebie.

Sprawdź też: Vane, Perpetual, Eye For An Eye, Trauma, In Flames

Artykuł FORMIS – „Pogromca” (2022) pochodzi z serwisu KVLT.

Okej, zacznijmy od tego, z czym w ogóle mamy do czynienia. UKĆ to jednoosobowy projekt Łukasza „Icanraza” Sarnackiego, znanego w polskim metalu jako perkusista, który grał w tych zespołach, w których nie grali Daray i Pawulon, a czasami i w tych, w których grali również. Innymi słowy Icanraz kontynuuje dobrą, świecką tradycję bycia perkusistą rozchwytywanym. W swoim muzycznym Curriculum Vitae ma między innymi takie firmy jak Abused Majesty, Christ Agony, Corruption, Voidfire, Devilish Impressions, Hermh, Darzamat, Zorormr czy Naumachia, czyli dałoby się obdzielić tym kilku chłopa, a to i tak nie wszystko przecież. Jeśli sama postać Łukasza jest ci czytelniku nieznana, to po liście projektów, w które był zaangażowany, możesz wnioskować, że facet raczej zna się na swojej robocie.

Coś jednak Icanraza od grupy kolegów po fachu różni – będąc zaangażowanym w dziesiątki projektów postanowił też powołać do życia kolejny, być może po to, żeby zaspokoić „kompleks perkusisty”, a być może po prostu sprawdzić siebie w roli steru, żagla i okrętu. Tak powstał UKĆ, projekt o nazwie będącej absolutnie nierynkową.

W UKĆ Łukasz wszystko robi sam. Cyfrowa wersja albumu Coming Out, którą mi dostarczono, opatrzona jest dopiskiem „PL version”, co sugeruje, że będzie też jakaś „nie-PL version”. Na mojej „PL version” znalazło się sześć numerów w języku polskim wraz z kilkoma podstawowymi informacjami, z których wiem, że Icanraz wszystko napisał i na wszystkim zagrał sam, miksem i masteringiem zajął się natomiast Piotr Polak, a całość ma oficjalnie ukazać się 17 kwietnia.

Tyle wprowadzenia. Moje pierwsze myśli, za każdym razem kiedy odpalam Coming Out w tej wersji i rozpoczyna się Królu Dnia… to „jak dużo tu rzeczy, które będą mnie wkurzać”. Na dzień dobry dostaję bardzo dziwny mastering, który w zasadzie odciąga moją uwagę od muzyki. Nie wiem, czy wersja finalna również będzie tak brzmieć, składam to raczej na karb przedpremierowego odsłuchu, być może jeszcze w nie do końca wyrównanej wersji, więc nie będę się na ten temat rozwodził. Ale wraz z tym w otwierającym album numerze Królu Dnia… przychodzi melodeklamacja zamiast rasowych blackowych wokali i już wiem, że to będzie problem.

I wiecie co? Nie jest. Nie wiem czemu, nie potrafię tego sobie wyjaśnić, ale po chwili wszystko nabiera sensu. Nie dość, że nie przeszkadza mi brzmienie, nie dość, że nie przeszkadzają mi te deklamacje, to nawet zaczynam sądzić, że bez nich ten album popadałby w przeciętność. A tak nie jest. Coming Out to nie jest wasz black metal dnia powszedniego. Icanraz udowadnia jak wielką wyobraźnią muzyczną się posługuje i jak bardzo gardzi ramami. Jego album pełen jest nieoczywistych rozwiązań – od tych post-metalowych krzyków, przez czyste, melodyjne wokale i wokalizy, do rozwiązań melodycznych i aranżacyjnych. Wszystko to tworzy album rozedrgany, bijący frustracją i rezygnacją. Mój odsłuch oznaczony jest m.in. tagami „emotional black metal” i „atmospheric black metal” i są to określenia, które pasują jak ulał. Ostatni raz taki ciężar emocjonalny w polskim black metalu znajdowałem chyba w Esperalem tkane Odrazy, aczkolwiek nie szukajcie między tymi dwoma albumami podobieństw muzycznych. UKĆ proponuje nam zupełnie innego rodzaju ochłap, zupełnie inny koloryt, nie wspominając już o samej muzyce, swoje emocje kieruje do zewnątrz. Nie jest to kolejna przeintelektualizowana płyta ludzi, którzy pozują na bycie kimś więcej niż są. Nie, to album naturalny.

Ale wciąż Coming Out jest albumem ciężkim pod każdym względem. Mamy tu grube warstwy zwalistych gitar pełniących raczej funkcję filarów, wokół których kręci się reszta instrumentów. Łukasz kombinuje i znajduje rozwiązania, które mają znaczenie i są nie tylko budulcem, ale i nośnikiem treści. Dzięki temu przez poszczególne momenty tego albumu prowadzi nas chwilę coś innego – czasami, jak w W Przepaść to rozbudowana, popisowa jak na świetnego perkusistę przystało partia bębnów, czasami groove pod rękę z tymi sfrustrowanymi krzykami (Uchodząc), a czasami splątane melodie uciekające w inne skale i indiańskie zaśpiewy (Głuche Oczy).

Wszystko to sprawia, że Coming Out będzie trudnym kąskiem dla polskiego metalucha. Za dużo tu emocjonalnego striptizu, żeby prosty człowiek łyknął to bez popitki. Trzeba tu otwartych głów i otwartych rąk. Nie łatwo jest skleić tak dobry album, na dodatek korzystając z elementów, które w każdym innym anturażu byłyby wkurwiające. A jednak Icanrazowi, pomimo moich obaw, udało się to i muszę przyznać, że jestem pod dużym wrażeniem, bo obstawiałem, że będzie to raczej granie bezpieczne, zrobione tylko po to, żeby zdyskontować jakąś tam sceniczną pozycję. Sypię głowę popiołem. UKĆ podszedł do sprawy jak przystało na Artystę, odrzucając konwenanse i najprostsze ścieżki, wiele ryzykując. W moich oczach Icanraz dokonał dzięki temu albumowi prawdziwego coming outu, pokazując, jakim twórcą jest naprawdę. To już nie jest porządny perkusista-wyrobnik, którego można ściągnąć do kapeli. UKĆ to już ktoś lub coś więcej.

Sprawdź też: Dargor, Three Eyes of the Void, Zorormr, Voidfire, Piołun

Artykuł UKĆ – „Coming Out” (2023) pochodzi z serwisu KVLT.

Dargor para się bardzo melodyjnym black metalem, okraszonym sporą ilością klawiszy, które – co rzadkie – nie przydają mu śmieszności, a rzeczywiście się przydają, w wielu momentach pełniąc zresztą rolę wiodącą, prowadząc słuchacza przez kolejne meandry albumu. Ale też black metal black metalowi nie równy. Dargorowi bliżej do tych bardziej przystępniejszych rejonów tejże szufladki. Na Ascend to Infinity nie znajdziecie ekstremy – żadnego gonienia w nieludzkich tempach, żadnej przesadnej plugawości czy też dzikości. Ot, jest to porządnie zrobiony metal osadzony raczej w klasycznych zimnych klimatach, czerpiący też ze współczesnej sceny – jeśli bardzo chcecie, znajdziecie tutaj jakieś podobieństwa choćby do Mgły (np. w Waste What Was Given czy Afterlife), z poszanowaniem proporcji oczywiście, bo liga nie ta. Jest to jednakże album na tyle dobry, że nie będziecie zgrzytali zębami przy jego lekturze a, jak sądzę, wielu z was doceni także bardzo melodyjny charakter tej muzyki.

No i właśnie, skupmy się przez moment na tym aspekcie, bo to Dargorowi trzeba oddać – gdzie się tylko da, gitary i klawisze robią swoją robotę. Z jednej strony odbiera to muzyce trochę brutalności, z drugiej jednak, ta potrzeba plecenia melodii posunięta jest tak daleko, że Ascend to Infinity brzmi jak black metal przeciśnięty przez praskę Children of Bodom. I nie jest to bynajmniej zarzut, wręcz przeciwnie – kwintet odważnie stawia na stworzenie własnego stylu, którym w naszym kraju para się niewielu. W ten sposób dodają trochę przyjemnej temperatury do zimnej skądinąd muzyki.

I jest to faktycznie element, który może Dargor wynieść na wysoki poziom, jeśli dodać mu trochę więcej odwagi. Bo choć te wszystkie chwytliwe pasaże na klawiszach i w gitarach dodają tej muzyce bardzo wyczuwalnego, tryumfalnego charakteru, to nie idzie za nimi odwaga kompozycyjna. Zespół trzyma się bezpiecznych, temp i w niewielu momentach wychodzi poza utarte ścieżki. Choć – przyznaję – przytrafiają się i takie fragmenty, niech wspomnę choćby Morals Redifined, chyba najfajniejszy moim zdaniem utwór na albumie, mocno nawiązujący do klasycznego heavy metalu. Niewykorzystany potencjał tkwi także w podwójnych wokalach – na Ascend to Infinity panowie po prostu wymieniają się miejscami, nie wykorzystując możliwości posiadania w swoich szrankach dwóch wokalistów o zupełnie odmiennych stylach.

A jednak Ascend to Infinity pozostawia po sobie bardzo przyjemne wrażenie. Jest to black metal raczej dla tych spod znaku płaszcza i szpady, niż tych spod znaku odwróconego krzyża i rozkopanego grobu, ale wszystko się w nim zgadza. Może i coś powinno dłużej poleżeć w piekarniku i troszeczkę się dopiec, ale nie ma zagrożenia niestrawnością czy zatruciem. Dargor trafia tym samym na moją listę kapel, które zamierzam śledzić, bo są bliskie popełnienia materiału, który może nie zmieni świata, ale do którego będę z chęcią wracał. Ba, kto wie, czy pomimo niewykorzystanego potencjału nie będę co jakiś czas zaglądał także do Ascend to Infinity, choćby po to, żeby przypomnieć sobie te obłędne melodie z Inner Distant Universes czy Afterlife. Czemu nie.

Sprawdź też: Three Eyes of the Void, Bohemyst, Kampfar, Ashes, Piołun

Artykuł DARGOR – „Ascend to Infinity” (2022) pochodzi z serwisu KVLT.

Nie zdziwię się, jeśli ktoś będzie miał problem z uznaniem tej muzyki za black metal. Najnowszy materiał francuskiej grupy płyty raczej nie ma zbyt wiele wspólnego z tym, do czego przyzwyczaiła nas tamtejsza scena – żadnych blastów, szybkich partii, tremoli, czy opętanych wokali. Słowem nic, co mieściłoby się w tradycyjnym blacku. Niemniej konwencja ta okazuje się na tyle pojemna, że przyjmie nawet nawiedzone, mocno rozedrgane dźwięki gitar, którym bliżej do odhumanizowanych industriali i drone’ ów, niż do tradycyjnego metalu. Rzadko kiedy układają się one w jakąś melodię, są raczej zapisem sennych koszmarów, swoistym strumieniem świadomości przerażonego człowieka. Przerażonego nocą, ponurym klimatem miasta, innym człowiekiem. Tu piekłem jest ciemna ulica, pełna różnych niebezpieczeństw, gdzie każdy krok może spowodować różne niewesołe konsekwencje. Atmosfery dodają zasnute mgłą partie oparte wyłącznie na delikatnym klawiszu, przez które niełatwo się przebić. Osobną sprawą są wokalizy, koronujące ten dźwiękowy koszmar – wcale nie trzeba znać francuskiego, żeby odnieść wrażenie, że są suchą, pozbawioną emocjonalnego nacechowania relacją z bardzo nieprzyjemnych zdarzeń.

Gdyby się uprzeć przy szukaniu podobnych muzycznych tropów, należałoby w pierwszej kolejności przywołać portugalski Defuntos, choć Peurbleue zamienia cmentarne krypty na miejskie zaułki. Industrialny klimat i wszechobecne zgrzyty trochę kojarzą się z kosmicznym klimatem Mysticum, ale to jedyne podobieństwo.

Niecodzienny album, na pewno nie dla wszystkich. Początkujący prawdopodobnie nie dotrwają do trzeciego numeru, fani tradycyjnego podejścia do gatunku również nie mają tu czego szukać, chyba że są zainteresowani takimi eksperymentami. A czy jest to płyta udana? Jako zjawisko wypada całkiem ciekawie, ale nie sądzę, abym często do niej wracał.

Artykuł PEURBLEUE – „La Cigue” (2022) pochodzi z serwisu KVLT.

Dwa lata temu zespół zaznaczył swoją obecność dobrze przyjętym debiutem. Teraz wypuszcza drugi album, który kontynuuje obraną drogę i stanowi wyraz poszukiwań autorskiej ścieżki w black metalu. Muzykę tę dookreśla kategoria „melodic”, co na wiele osób może działać jak płachta na byka, ale bądźmy szczerzy – czasy, kiedy „prawdziwki” wyśmiewały ekstremalną muzykę z melodyjnymi konotacjami, dawno minęły. Voidfire w żadnym razie nie wstydzi się swojego charakteru. W ich przypadku wywodzi się on z post rockowych tradycji i opiera się na rozbudowanych pasażach oraz melancholijnych dźwiękach snujących się motywów gitary. Nie znajdziemy tu zbyt wielu opętanych blastów (choć początek Odchodząc w… może postawić sierść na karku niejednemu maniakowi agresji) czy tradycyjnych riffów. Zespół nie ucieka od akustycznych momentów na modłę Agalloch, nierzadko również pojawiają się brzmienia bliższe klasyce death metalu, także fragmenty których nie powstydziłby się Bathory z późniejszego okresu. Do tego czytelny (!) wrzask frontmana poprzeplatany melodeklamacjami lub czystą recytacją. Wokal jest istotną składową obecnego tu bardzo melancholijnego klimatu. Niewątpliwy wpływ na niego ma też warstwa liryczna. Tekściarz grupy Jakub Lisicki raczy nas po prostu wierszami, które są inspirowane m.in. poezją romantyzmu, realizmem magicznym, a nawet nihilizmem i znakomicie wpisują się w rozbudowane kompozycje.

Pierwsza płyta Voidfire wprowadzała w świat black metalowego nadrealizmu o melodyjnej, post blackowej naturze ogarniętego głęboką melancholią. Drugą płytą zespół potwierdza obrany kierunek, udowadniając przy tym, że ma sporo do powiedzenia i jest równorzędnym w stosunku do tuzów członkiem muzycznego świata. Jeśli tylko nie zatrzyma się w rozwoju –  będzie ustanawiał prawa.

Artykuł VOIDFIRE – „W Cienie” (2022) pochodzi z serwisu KVLT.

Nie znaczy to, że Miasmes próbuje wymyślić coś z niczego. Panowie mają pełną świadomość, że próba wyważenia dawno otwartych drzwi to jedna z większych głupot jakie można zrobić i wiedzą, że nie da się napisać historii na nowo. Kluczem do sukcesu jest dobra inspiracja, daleka od bezmyślnego kopiowania. Panowie poszli na żywioł, nagrywając płytę właściwie na setkę, bez żadnej studyjnej obróbki (z wyjątkiem delikatnego grzebania przy nielicznych solówkach), potęgując atmosferę surowości i dźwiękowego niebezpieczeństwa. Punktem wyjścia jest norweski riff, który zawsze będzie w cenie, natomiast nadbudowa nie jest już taka oczywista, a przynajmniej nie przywołująca forpoczty spod znaku true norwegian black metal. Słychać tu trochę zasyfionego punka, który od czasu do czasu bujnie między blastami, słychać nowoczesne podejście do kompozycji, słychać w tym po prostu szczerość. Panowie wyraźnie czują miętę do bezkompromisowości Gorgoroth, ale balansują ją kompozycyjnym wyważeniem spod znaku Craft, co już daje kilka punktów więcej do oryginalności (oczywiście w ramach gatunku). Czuć w tej muzyce ducha odnowy gatunku – może nie tak wyraźnego jaki był udziałem nieodżałowanego Orcustus, bo i skala rozpoznawalności zespołu jest inna. Duże zadowolenie powinni odczuwać też fani Antaeus, a nawet Katharsis, choć ci ostatni mają świadomość (słuszną), że nikt nigdy nie podrobi charakterystycznego brzmienia i feelingu Niemców.

Znakomity debiut – krótki, intensywny, czerpiący z tradycji, nowoczesny w podejściu do tematu. Mądrze zainspirowany, świetnie skomponowany, jeszcze lepiej zagrany. Każdy, komu bliska jest druga fala blacku powinien wziąć na radar Miasmes, bo potencjał mają panowie ogromny. Nie mogę doczekać się więcej!

Artykuł MIASMES – „Vermines” (2022) pochodzi z serwisu KVLT.