Jeśli sięgniecie do mojej recenzji płyty A gyertyák csonkig égnek, to przeczytacie, że ten krążek to klasyczny przedstawiciel atmosferycznego black metalu, tyle że w wykonaniu wyjątkowo łagodnym pod względem tempa i klimatu. Néma gyás to ewidentnie naturalny protoplasta późniejszych dokonań Węgrów. Ten trwający niespełna pół godziny krążek zawiera cztery kawałki o podobnym co do zasady klimacie. W dalszym ciągu jest to także klimatyczny atmosferyczny black, raczej powolny, ale już nie tak ugłaskany jak ten, który WitcheR wydał w roku 2019. Znacznie więcej tu surowizny, szorstkości i nieokrzesania. Wynika to pewnie z faktu, że był to pierwszy album Węgrów, a pierwsze albumy zawsze są najmniej okrzesane. Tyle że akurat tym muzykom to nieuczesanie dodawało niesamowitego klimatu. Posłuchajcie na przykład drugiej połowy utworu numer jeden (przez litość nie będę tu podawał tytułów, bo są po węgiersku). Albo drugi (tytułowy). Utwór numer trzy to taki burzumowski Tomhet, może trochę bardziej delikatny i klimatyczny. EPkę zamyka piętnastominutowe monumentalne dzieło w klimacie najbardziej zbliżonym do aktualnych dokonań zespołu.

Wkładając do odtwarzacza debiutancką EPkę WitcheRa, spodziewałem się delikatnego i powolnego metalu w kolorze czerni, ale niespójnego, niedopracowanego i co tu dużo pisać, prostackiego. Zamiast tego wysłuchałem fantastycznego krążka z piękną i dopracowaną warstwą muzyczną, a przede wszystkim płyty z czymś, czego zabrakło mi na ostatnim długograju Węgrów. Néma gyás ma w sobie to coś, co tak bardzo w tej muzyce poważam. Na Néma gyás usłyszeć można wyraźnie tę iskrę, która doprowadza do wybuchu. Ten klimat, który mrozi krew w żyłach. Ta płyta jest po prostu genialna. Polecam szczerze!

Artykuł WITCHER – „Néma gyás” (2012/2020) pochodzi z serwisu KVLT.

Materiał zawarty na wydanej przez Total Därkness Propaganda kasecie został skomponowany w 2009 roku, kilka lat potem zarejestrowany i niedawno doczekał się fizycznej, kasetowej formy. Demo I jest powrotem do pierwszej połowy blackowych lat 90. Snują się nam te riffy i tylko czasem przyspieszają wraz z perkusją, łomoczącą w takt prostych rytmów. Siermiężne motywy splatają się ze sobą, sam Botöönd charczy nam miło w tle, a kolorytu niby jednostajnej muzyce dodają klawiszowe, dungeon synthowe tła i motywy współistniejące z gitarową, zgrzytliwą robotą, mieszające się ze sobą całkiem zgrabnie. Progresywny w formie raw black metal? A czemu nie! Produkcja pozbawiona jest tu jakichkolwiek ozdobników, przez co wszystko brzmi jakby nagrano materiał w piwnicy opuszczonego domu, gdzie realizator pozostawił stary mikrofon i uciekł, bojąc się opętania. I żeby było jasne – w takiej konwencji to się broni, a nawet ma jakiś urzekający (mroczny) czar.

Dwie długie kompozycje Journey Through the Void i Unconcious Travelling to an Unknown Sphere spodobają się miłośnikom brudnego black metalu, który bawi się rozbudowaną, ponurą, smętną formą i zabarwiony jest odrobiną ezoterycznie brzmiącej elektroniki i – wbrew pozorom – nie ucieka od całkiem intrygujących melodii. Sprawdźcie zatem na Bandcampie, a jeśli ktoś się zakocha – będą to co prawda nieliczni, ale wierni fani – może pokusić się o limitowaną do 200 sztuk taśmę. Można coś tej muzyce zarzucić, nawet sporo, ale w przyjętej przez Ködfolt filozofii tworzenia black metalu pewne niedociągnięcia nie tylko uchodzą, ale są czymś wręcz wpisanym w kanony stylu.

Artykuł KÖDFOLT – „Demo I” (2018) pochodzi z serwisu KVLT.

Szabó to człowiek-orkiestra, bo oprócz tego, że zagrał na płycie na wszystkich instrumentach, napisał teksty i stworzył ścieżki wokalne, to także wyprodukował i zmiksował materiał. Co prawda w przypadku The Final Conclusion nie mamy do czynienia z partiami wirtuozerskimi, ale to nie przeszkadza w odbiorze. Przede wszystkim dlatego, że liczy się na tej płycie pewien mistyczny, wciągający, niby leniwy, sugestywnie tajemniczy klimat, a ten nader często udaje się wykreować właśnie prostymi środkami – techniczne wygibasy mogą wręcz przeszkadzać podobnym zamiarom, zbytnio skupiać na sobie uwagę.

Odzywają się na płycie posępne riffy, choć ich moc zazwyczaj jest stępiona mglistą aurą. Gitara wypuszcza z siebie często przeciągłe, czyste dźwięki, przynoszące skrawki melodii. Z rzadka słychać fortepian, nie brak tu syntezatorowych plam (może chwilami nieco plastikowych, ale też mieszczących się w pewnych staroświeckich standardach lat 90.) i nietypowych momentami perkusjonaliów. Najprościej powiedzieć, że długa kompozycja meandruje, płynie, zmienia kształt, nie dzieli się na jakieś wyraźnie zarysowane części, czasem przywołuje te same lub podobne wątki, innym razem je porzuca. Moje muzyczne skojarzenia pobiegły – w tych bardziej nastrojowych momentach – w kierunku Tiamat, gdzieś z czasów Wildhoney i A Deeper Kind of Slumber.

Maniera wokalna Szabó nie musi się każdemu podobać, a może nawet drażnić. Nazwałbym ją monotonnym, „mnisim” zaśpiewem. Trzeba się do tego wokalu przyzwyczaić (nawet gdy odzywa się relatywnie rzadko), ale jak zaznaczałem – ten album z natury swej mieści się w kategorii „kochaj albo rzuć”. Niemniej jednak węgierskie teksty wnoszą pewien powiew egzotyki. Muszę przyznać, że dużo bardziej podoba mi się stereotypowy doom/deathowy growl, wykorzystywany tu przez Voida w konwencjonalnych, metalowych fragmentach.

Gdybym był bardzo surowym krytykiem, musiałbym wytknąć pewną jednostajność, brak być może wyrazistych tematów, pewne niedociągnięcia – i to też odzwierciedla końcowa ocena – ale… Mnie się po prostu The Final Conclusion podoba. To ten typ muzyki, która po napisaniu recenzji raczej nie zginie w mej pamięci i będzie mi towarzyszyć dłuższy czas. Ale rozumiem też, że wielu słuchaczy być może nie dotrwa do końca długiej kompozycji i zacznie ziewać.

Polecam propozycję Spüolus wieczorową porą, przy przygaszonym świetle. To materiał wybitnie autorski, z efektem zawieszenia słuchacza w tajemniczej malignie niby nieskomplikowanych, ale trudnych do zdefiniowania dźwięków – nie przebojowych, nie wdzięczących się na siłę, nie wpisujących się w żaden z modnych metalowych nurtów.

Artykuł SPÜOLUS – „The Final Conclusion” (2019) pochodzi z serwisu KVLT.