17. edycja tylko to przekonanie umocniła. Patrząc na rozpiskę festiwalową można było wprawdzie odnieść wrażenie, że w tym roku organizatorzy zagrali nieco zachowawczą kartą, na miejscu okazało się jednak, że po raz kolejny, bez większego trudu poradzili sobie z bardzo wysoko zawieszoną poprzednimi latami poprzeczką.

Pierwszy dzień SDL

RED. SYNU

Pobyt na tegorocznym SDL rozpocząłem od koncertu Hydry. Wiadomo, że trudno było zespołowi w pełni rozpostrzeć skrzydła przez nieco ponad 30 minut, ale i tak udało się wykrzesać Hydrze trochę diabła na scenie. Darzę ten zespół sympatią szczerą i bezwarunkową i mimo nieco obniżonych ostatnio lotów oraz dziwnych zawirowań z dotychczasowym wydawcą, mój entuzjazm w stosunku do ich muzyki praktycznie w ogóle nie zmalał.

Po odwiedzeniu sceny głównej postanowiłem dokonać rozpieczętowania Krypty. Padło na występ death metalowców z Putridarium. Mimo wczesnej pory Niemcy rozkręcili w sali aleksandrowskiego MOSiR-u ostrą rzeźnię. Z jednej strony odpowiednio grobowy, z drugiej – zadziwiająco ożywczy death metal zrobił na mnie bardzo pozytywne wrażenie.

Trzeba powiedzieć, że w ogóle ten dzień w Krypcie zdominowany był przez death metalowe klimaty. Można było uznać to za ukłon w stronę posiadaczy biletów jednodniowych, wydaje się jednak, że nieco rozsądniejsze rozłożenie czwartkowych akcentów na pozostałe dni mogłoby zwiększyć ich użyteczność krańcową.

Ad rem.

Kolejni, ustawieni w kolejce do zbiorowego mordu w Krypcie, byli harcownicy ze Sněť. Koncert formacji udowodnił, że nawet w takiej stylistyce Czesi potrafili zaszyć cechujący ich nację luz i dystans. Wyobraźcie sobie całkowitą swobodę, zabawę i nonszalancki uśmiech przy gruzowaniu publiki do spodu. Nie było większych szans, żeby się nie spodobało.

Po rzeźni w Krypcie koncert Baest wydawał mi się wręcz balladowy. Źle nie było, ale też niczym szczególnie zespół nie zaskoczył, dlatego w poszukiwaniu wrażeń postanowiłem szybko wrócić pod mniejszą scenę Krypty.

Stellar Blight pozostaje dla mnie zespołem-zagadką. Teoretycznie powinienem konsumować ich bez zapijania, bo to bezsprzecznie udany cosplay Dissection, starannie odegrany i całkiem gustownie zaprezentowany. Słuchając jednak ich debiutanckiej płyty (czy oglądając teraz poczynania zespołu na scenie), łapałem się na tym, że jeśli mam ochotę na Reinkaos, dużo bardziej wolę odpalić sobie oryginał, niż przymuszać się do polubienia fanowskiej rekonstrukcji. Tym razem też się nie udało, ale życzę powodzenia i zbijam piątkę za wspólnotę upodobań.

To, że Japończycy nadają na zupełnie innych częstotliwościach świadomości, uwydatnił koncert Sigh. Czego tam nie było: kuglarskie miny, kimona, przedziwny orientalizm, manga, anime, japońskie rpgi, power rangers na przesterze, płonące katany i japońskie horrory z dna studni. Podobała mi się bardzo cała ta przesada i karnawał dziwności, choć nie sądzę, by w większych ilościach mogło skończyć się inaczej niż (spowodowanym przesytem) rozstrojem żołądka.

Lucifer zagrywał drugie tego dnia piosenki o miłości i diable (oraz miłości do diabła). Bardzo przyjemne na żywo, ciekawsze nawet niż z ostatnich płyt. Mimo zmian personalnych zespół wciąż prezentuje się godnie, co oczywiście jest głównie zasługą jego charyzmatycznej liderki.

By nie było zbyt lekko i zwiewnie, po Lucifer zawitałem na powrót do Krypty, gdzie swoją sztukę prezentowali Amerykanie z Of Feather and Bone. Cóż rzec, poziom gruzowania został utrzymany, kości zmielone na proszek, a głowa rozwałkowana pod naporem ściany dźwięków.

Triptykon udowodnił, że metal z powodzeniem może przejawiać się potęgą pojedynczych riffów. I ta kulminacyjnie zagęszczająca się publiczność pod sceną, zbierająca się, by zgodnie oddać hołd ikonie metalu, jaką niewątpliwie jest Tom Warrior. Szwajcar z wysmakowaniem konsumuje dziś profity wynikające z pozycji, dorobku i szacunku jakim jest powszechnie obdarzany. Nie ma w nim jednocześnie ani grama gwiazdorki. Jest jedynie stoicki spokój, stonowanie i charyzmatyczna powściągliwość. A sam koncert? Usłyszeć na żywo kawałki z Monotheist, poprawione pięknymi numerami sygnowanymi logiem pogrobowego projektu Celtic Frost, były bezapelacyjnie peakiem dnia, i jednym z najpiękniejszych momentów całego festiwalu.

Cult of Fire był dla odmiany najładniej pachnącym koncertem czwartku. Rozmach tego występu i jego oprawa – oraz poświęcenie muzyków do ogrywania pełnego setu w całym tym rynsztunku – budziły uzasadniony podziw. Same melodie, łatwo przyswajalne, zagrane z lekkim (w końcu Czesi) dystansem i rezerwą do własnego anturażu, tworzyły cudownie bezpretensjonalne, wręcz eskapistyczne doznanie. Bardzo udany finał pierwszego dnia festiwalu.

RED. ŁUKASZ

Tegoroczne SDLowe zmagania rozpocząłem niespodziewanie późno, bo dopiero dopiero koło godziny siedemnastej drugą festiwalową rundką z duńskim Baest. Za ich krążki jakoś nie umiem się zabrać, ale jak można „przy okazji” złapać na żywo, to staram się z tego nie rezygnować. To dlatego, że mają ci goście sporo luzu i nie są podczas koncertów napięci jak plandeka na żuku, co często traktuję jako bolączkę death metalowych sztuk. Tym razem było podobnie, a widok Simona Olsena wyrzygującego do mikrofonu utwór w samym środku dość niewielkiego młyna ponownie poskutkował bananem na mojej twarzy. Równie dobrze było w Krypcie na krajowym Stellar Blight, na którym fani Dissection, ale też innych mocno melodyjnych blacków, mogli poczuć się jak w domu.  

Po przerwie na jedzenie (wizyta na centrum, w Indian Burgerze, to dla mnie również od kilku lat stały punkt programu) wróciłem do Krypty na Civerous i niespodziewanie okazał się to jeden z lepszych gigów na tegorocznej edycji. Połączenie gniotących słuchacza death doomowych riffów z wypełnioną po brzegi chochlą psychodeli na papierze brzmiało dość karkołomnie, w rzeczywistości okazało się jednak strzałem w dziesiątkę. Nie mogłem jednak zostać do końca, bo trzeba było jeszcze dać się na chwilę porwać przyjemnie rockującemu niemieckiemu Luciferowi. Daniem dnia był jednak niewątpliwie czwartkowy headliner, powracający na SDL po kilku latach Triptykon. Nieco zmieniona względem występu na sierpniowym Brutal Assault setlista nie zmieniła moich wrażeń – świetny, przygniatający koncert, choć przyznaję bez bicia, że nie obraziłbym się na nieco więcej numerów nagranych właśnie pod tym szyldem. Marzenie o usłyszeniu na żywo Boleskine House może uda się spełnić następnym razem, bo mam nadzieję że taki będzie. Na koniec udałem się jeszcze na moment zobaczyć Cult of Fire i „zobaczyć” jest tutaj słowem pasującym wręcz w punkt – o ile oprawa tego występu zrobiła na mnie wielkie wrażenie, to muzycznie… meh.  

Drugi dzień SDL

RED. SYNU

Drugi dzień SDL rozpoczął się dla mnie od wizyty w Krypcie. Wolfpack Heading Nowhere to kapela prezentująca się bardzo przyzwoicie wykonawczo, ale podobnie jak w przypadku Stellar Blight, za dużo jest w niej dla mnie worshipu i zabawy w rekonstrukcję, żebym potrafił autentycznie cieszyć się tą muzyką. Przyznać jednak trzeba, że temperatura – i to nie tylko za sprawą niesprawnej wentylacji – i odbiór koncertu wśród publiczności były bardzo gorące.

Dużo większe oczekiwania, a chyba przez to większy zawód, poczułem na Königreichssaal. Liczyłem na siarczysty, blackmetalowy liść w lico, jednak po części za sprawą nagłośnienia (mało selektywne brzmienie), a po części stonowanej formy samego zespołu, poczułem jedynie lekkie mrowienie. Spróbuję w przyszłości jeszcze raz, bo z płyt za dobre jest to granie, żeby nie dać mu drugiej szansy.

Małe rozczarowania Kryptą wynagrodził mi na szczęście trip pod scenę główną, gdzie swoje szalone tańce prezentowało Ponte del Diavolo. Lubię kapele, które potrafią cudownie – jednocześnie nie cudacznie – się wyróżniać i z takim przypadkiem miałem właśnie do czynienia. Mam też słabość do wszystkiego, co włoskie (czy to kuchnia, kultura, muzyka, kinematografia czy historia), nie było więc szans, bym w takim wydaniu nie przytulił tych makaroniarzy do serduszka.

Postanowiłem pozostać pod sceną główną, by na własnej skórze przekonać się, jak wygląda Człowiek Sentyment. Blaze Bayley to chodząca melancholia i tkliwa tęsknota za czasem jego angażu w Iron Maiden. Widocznie nieprzepracowana krzywda wybrzmiewała w zasadzie w każdym słowie i wersie wyśpiewanym przez Brytyjczyka na SDL-owej scenie. Wydaje się jednak, że przyjęcie i wyraźna sympatia, z jaką obdarzyła go aleksandrowska publiczność, pozwoliły wspólnie nieco ulżyć zaznanym przez muzyka krzywdom. Czego by jednak nie mówić, zapisania się na kartach historii heavy metalu nikt artyście nie odmówi, a usłyszeć klasyki pokroju The Clansman na żywo, z oryginalnym wokalem, to w końcu nie byle jakie przeżycie. I te mowy motywacyjne między utworami! Psychoterapia w cenie festiwalowego biletu.

Nergal et (islandzcy) consortes w repertuarze z debiutanckiego Sventevitha sprawdzili się w praktyce powyżej oczekiwań. Lider Behemoth jest ostatnio w ogóle na fali wznoszącej (najpierw olbrzymi koncert na Mysticu, teraz bardzo udana trasa z Misþyrming) co było wyraźnie widać i słychać na scenie w Aleksandrowie Łódzkim. Nie obyło się oczywiście bez charakterystycznego dla Nergala scenicznego przeszarżowania, na szczęście nie przeszkadzało to tak, jak podczas gościnnego występu na mysticowym Blood Fire Death przed rokiem. Sventevith to wciąż świetny materiał, wykonany w bardzo dzikiej, ale jednak uwspółcześnionej aranżacji sprawdził się znakomicie, a żelazne klasyki pokroju Moonspell Rites czy From the Pagan Vastlands pokazały na żywo swoją przeokrutną moc.

Niebo nad Aleksandrowem zaczynało się chmurzyć, trzeba więc było pomyśleć o ewakuacji do Krypty. Tam Imha Tarikat brali swoją sztukę na 100% serio. Pierwotna, rozedrgana i kotłująca się siła muzyki Niemców, okazała się dobrą dogrywką po Sventevith i jednocześnie doskonałą rozgrzewką przed czekającym fanów tego dnia „solowym” występem Misþyrming.

Przechodząca nad Aleksandrowem ulewa nie mogła mnie powstrzymać przed powrotem na dużą scenę, gdzie swoje wdzięki prezentował Satyricon. Satyr, jak przystało na pana w średnim wieku, wyglądał, jakby ktoś właśnie kazał mu odejść od biurka, założyć skórzaną kamizelkę na casualowo ubrany t-shirt i wyjść na scenę, do wydzierającej się, zgromadzonej w jakimś niejasnym celu publiki. Tyle tylko, że jednocześnie za jego plecami sypał się grad blastów, a riffy zwiastowały nadchodzący koniec świata. Setlista jako całość nie była może zestawem marzeń, ale jak już Norwegowie zahaczali o szlagiery z Nemesis Divina, Now, Diabolical, czyThe Age of Nero, z głównej sceny SDL szło samo gęste. Mother North to wciąż hymn nad hymnami, a Satyricon wciąż jest królem lasu – nawet jeśli już dziś odwiedza go coraz rzadziej.

O koncercie Blindead23 nie powiem za dużo, bo wytrwałem jedynie dwa numery, nie mogłem jednak (patrząc na średnią frekwencję pod sceną) pozbyć się wrażenia, że zespół jest jedną z najbardziej pechowych grup polskiej sceny muzyki metalowej. Prześladujące grupę obsuwy premier, przedłużające się produkcje płyt, roszady w składzie i sypiące się trasy koncertowe, wydają się skutecznie utrudniać ekipie Havoca pełne osiągnięcie zamierzonych celów. Bo o potencjale muzyki zespołu przecież nikt o zdrowych zmysłach nie dyskutuje.

Z chwyceniem publiki za gardło i roztrzaskaniem jej zbiorowej twarzy o podłogę nie mieli za to najmniejszego problemu Islandczycy z Misþyrming. Cholera jasna, goście grali tego wieczoru drugi koncert, a rozpętali na scenie Krypty taki kataklizm, że trzask pękających gnatów zagłuszała tylko ściana gitarowych riffów i tętent galopującej perkusji. Powiedzieć, że był to koncert dnia, to jakby nie powiedzieć nic. Jeżeli ktoś nie dostał się do Krypty na tę sztukę, przegrał piątkowe rozdanie i jedyne, co może w tej kwestii poczynić, to stawić się na któryś z październikowych koncertów klubowych grupy w Polsce.

RED. ŁUKASZ

Równie bogaty w koncertowe wrażenia okazał się dzień środkowy, choć… zacząłem go od wtopy w postaci nie trafienia na Konigreichssaal, czego żałuję i będę żałował jeszcze długo, bo doskonale wiem jak rewelacyjni są ci goście. Dałem za to szansę Ponte del Diavolo z głównej sceny, jednak była to szansa dość krótka, bo niestety nie żażarło. Można więc powiedzieć, że właściwe koncertowanie rozpocząłem od Blaze’a Bayleya odgrywającego materiał Iron Maiden nagrany ze swoim udziałem. Tutaj mam mocno mieszane odczucia: z jednej strony fajnie było usłyszeć na żywo sporo kompozycji, których w innej sytuacji (takiej jak chociażby koncert Żelaznej Dziewicy) nie usłyszymy, z drugiej najlepsze wrażenie zrobiły na mnie Clansman, Sign of the Cross i Man of the Edge, a więc te najpopularniejsze pozycje z Blaze’owego czasu w kapeli. Pozostała część seta dobitnie udowodniła mi, że to nie brak Bruce’a Dickinsona jest powodem, przez który w ogóle nie wracam to The X Factor czy Virtual XI – to po prostu kwestia nieszczególnie porywającej warstwy muzycznej. Po reakcjach publiki na poszczególne kawałki wnioskuję jednak, że byłem tutaj w zdecydowanej mniejszości. 

Końcówka piątku to już stricte black metalowe doznania. Najpierw powtórka świetnego Sventevith, czyl Nergala i Mysthyrming grających debiut Behemoth. Mimo że widziałem ten projekt ledwie miesiąc wcześniej, to ponownie okazał się on niesamowicie odświeżającym doświadczeniem – tym bardziej, że byłem świeżo po odsłuchu I, Scvlptor. Szalejący na scenie Darski, dziko wyglądający Islandczycy (do których zaraz wrócę)… wykrzykiwane przez Nergala w tekście Chant of the Eastern Lands hasło „pure barbarity” było tutaj wręcz namacalne. Coraz bardziej żałuję, że koncerty Pomorskiej Bestii skupiają się już na „pure theatricality”, ale dzięki temu jeszcze bardziej doceniam, że mogłem doświadczyć nie jednego a dwóch koncertów tego projektu/tribute’u. Nie było za to zbytniej teatralności w koncercie headlinera drugiego dnia i największej z nazw na plakacie tegorocznego SDLa. Mowa oczywiście o Satyriconie, który według mnie w pełni wykorzystał otrzymany najdłuższy czas sceniczny i odkopał kilka rzadziej granych numerów, takich jak Nemesis Divina czy Walk the Path of Sorrow. Nie zgadzam się z opiniami, jakoby spokojnie przechadzający się po scenie, czasem chwytający za gitarę Satyr w jakimś stopniu „zamulał”. Może i faktycznie nie był on takim wulkanem energii jak goszczący wcześniej na scenie Nergal, ale też jest to po prostu inne granie. Jeśli o mnie chodzi, to mógłby on wręcz siedzieć na scenie i jedynie ruszać ustami, petardy z Now, Diabolical wzbogacone mocnymi strzałami z The Age of Nero, nieśmiertelnym Mother North czy dzikim Fuel For Hatred obroniłyby się same. Wieczór zakończyłem w Krypcie na Misthyrming, niestety w tym celu odpuszczając całkowicie Blindead 23. Nie mogę jednak powiedzieć abym żałował, bo Islandczycy dali według mnie najlepszy koncert festiwalu. Klimat wylewał się ze sceny, pokłady agresji były w tym wszystkim spore, najważniejsze jest jednak dla mnie to, że muzycznie dowieźli, oj dowieźli. Po tym wszystkim w pełni zrozumiałem, dlaczego akurat oni zostali wybrani do grania z Nergalem.  

Trzeci dzień SDL

RED. SYNU

Trzeci dzień festiwalu dawał się już nieco we znaki, więc liczba koncertów siłą rzeczy musiała się zmniejszyć. Nie miałem jednak zamiaru całkowicie składać broni. Finałowy dzień festiwalu rozpocząłem więc od wizyty w Krypcie.

Tam swój pierwszy w historii koncert grał zespół Atavia. Jestem fanem głosu Mai od swojego pierwszego kontaktu live z Daturą, nie mogłem więc przegapić występu artystki w jej praktycznie solowym projekcie. Energia i magia sceniczna wytworzone podczas koncertu okazały się dokładnie tak imponujące, jak się spodziewałem. Skromna, bardzo naturalna i całkowicie pozbawiona efekciarskiego zacięcia wokalistka na scenie potrafi otworzyć się emocjonalnie i zaoferować szczere doznania, dysponując przy tym niesamowitym głosem i darem przekonywania.

Mniej wyraziście wypadła Hekla, z której wyszedłem po 10 minutach przedziwnego intro – choć nie mogę wykluczyć, że były to już pełnoprawne utwory. Pocieszenia nie znalazłem też pod dużą sceną, na której swój koncert grał Jesu. Wierzę, że w nieco bardziej sprzyjających okolicznościach i przy sposobności większego skupienia mógłbym spróbować dostroić się do częstotliwości, na których swój przekaz nadawał Justin Broadrick (vide koncert Godflesh sprzed dwóch lat), tym razem jednak sił na przedziwny britpop, wędrujący na heroinowym głodzie po industrialnym pogorzelisku, nieco mi zabrakło.

Wycelowany w serce zastrzyk adrenaliny zaaplikował mi na szczęście Årabrot. Szalone jak zwykle – i jak zwykle zjawiskowe – nabożeństwo pary Norwegów, z rock’n’rollem jako osnową ich Ewangelii, pozwoliło mi przepędzić oznaki festiwalowego zmęczenia. Choć koncert sprzed kilku lat w poznańskiej Minodze wypełniony był znacznie większą liczbą hitów, skłamałbym mówiąc, że tym razem też nie bawiłem się bardzo przyzwoicie.

Kolejnej porcji endorfin w hurcie dostarczył Dool. Holendrów miałem okazję widzieć już w akcji podczas jednego z zeszłorocznych koncertów w Polsce, wiedziałem więc doskonale, czego mogę się po nich spodziewać. Zastanawiałem się jedynie, czy duże festiwalowe sztuki dźwigają z podobną gracją jak koncerty klubowe. Dźwigają. Jeszcze jak.

Szybka nawrotka do Krypty pozwoliła mi na wysłuchanie koncertu Rope Sect. Pomny doskonałego występu zespołu w Toruniu, z radością przyglądałem się zdziwieniu przemieszanemu z zachwytem, które malowały się na twarzach fanów zdających się widzieć zespół po raz pierwszy. Zasłyszane pod Kryptą rozmowy tylko utwierdziły mnie w przekonaniu, że zespół zyskał sobie tym koncertem w naszym kraju wielu nowych fanów.

Nevermore – choć opinie osób, które miały okazję zobaczyć wcześniejsze występy reaktywowanej legendy amerykańskiego power metalu, były jednoznacznie pozytywne – sam koncert pozostawał bądź co bądź sporą zagadką. Tak charyzmatycznej postaci jak Warrel Dane nie może przecież zastąpić byle kto. Berzan Önen okazał się jednak cosplayerem doskonałym – z właściwym szacunkiem i wyraźnym namaszczeniem, a jednocześnie bardzo swobodnie odnalazł się w swojej roli. Dokładając do tego imponujące warunki wokalne, mamy gotowy przepis na sukces. O technicznych popisach i gracji scenicznej Jeffa Loomisa nie muszę chyba wiele mówić, warto jednak wskazać jeszcze jednego bohatera koncertu, jakim był młodziutki Jack Cattoi, w wielu momentach z powodzeniem kradnący Loomisowi sceniczne show.

Kręcąc się po terenie festiwalu i domykając piąteczkami ostatnie rozmowy, zahaczyłem o scenę główną, na kończący tegoroczną edycję akt w wykonaniu Ahab. Niewdzięczna rola grania dla ostatnich festiwalowych niedobitków nie zbiła z pantałyku pociesznych Niemców, którzy swoją dołującą doomową muzyką, z gracją i elegancją wyprawili lato w definitywną podróż za morze, zanurzając się jednocześnie w swoim dźwiękowym polowaniu na największe potwory głębin. Bardzo udany finał jeszcze bardziej udanej odsłony SDL.

Co za rok na osiemnastą, jubileuszową edycję? Giełdę propozycji można już rozpocząć, podobnie jak rezerwowanie terminu w przyszłorocznym kalendarzu. Nie ma bowiem siły, która skłoniłaby mnie do rezygnacji z przyjazdu na Summer Dying Loud 2027. Zbyt mocno jestem już z tym festiwalem zżyty, bym w ogóle rozważał najmniejszą nawet absencję.

RED. ŁUKASZ

W tym roku to ostatni dzień okazał się w moich oczach tym lineupowo najsłabszym, potraktowałem go więc zdecydowanie najluźniej. Zacząłem od świetnej i poruszającej Atavii w Krypcie, gdzie przywołała mnie w zasadzie jedynie obecność Mai z Datury. Zespół ten usłyszałem w sobotę po raz pierwszy i było to bardzo przyjemne, chętnie kiedyś powtórzę. Za to nie powtórzę już chyba Frontside – kiedyś bardzo lubiłem ten skład, ale w ciągu kilku ostatnich lat mój entuzjazm mocno opadł i sobotnie znużenie w trakcie ich występu było chyba tego kulminacją. Muzycy ewidentnie bawili się dobrze, ja niekoniecznie i chyba w tym momencie nasze drogi się rozchodzą. Tak samo nie trafiła do mnie kolejna z SDLowych wizyt Justina Broadricka – dwa lata temu wynudził mnie Godflesh, teraz miałem dość podobne wrażenia w trakcie show Jesu. No koncertowo to po prostu nie dla mnie. 

Żeby wyłącznie nie narzekać, kolejne trzy pozycje wypadły w moich oczach całkowicie inaczej. Najpierw dałem się wciągnąć do kościoła Årabrot, i choć moja opinia co do dyskusyjności wokalu Kjetila Nernesa raczej nie ulegnie już nigdy zmianie, tak jako całość po prostu kupuję ten zespół. W Krypcie małżeństwo tworzące Årabrot było wulkanem energii, a chwytliwość ich muzyki mocno poprawiła mój humor. Bardzo pozytywnie wypadł też Dool na głównej scenie – sporo w tej muzyce emocji, a do tego dochodzi świetny wokal Ravena van Dorsta. Czas w końcu nadrobić ich studyjny katalog. Klasowy był również koncert Destruction, ale wiadomo jak to jest z thrashem – na żywo to zawsze działa i rozbudza, a dokładnie taki pobudzający strzał był mi potrzebny, aby w ogóle podjąć próbę dotrzymania do kończącej festiwal trójcy. 

Trójcą tą były kolejno: odpuszczone przeze mnie na Brutal Assault Nevermore – w miarę mi się podobało, ale jednak nie na tyle, aby zatrzymać mnie pod sceną na dłużej niż kwadrans, choć to może bardziej kwestia potęgującego się zmęczenia niż artystycznej strony występu. Trochę dłużej zostałem w Krypcie na Azarath, który dostarczył wszystko to, czego można było się spodziewać – była smoła, był Szatan, było niszczenie Chrystusa i jego ekipy. Tutaj wykonawczo tez nie mam się do czego przyczepić, ale również i w tym przypadku odniosłem wrażenie, że kilka/naście lat temu muzyka tego zasłużonego składu ekscytowała mnie o wiele bardziej. No nic na to nie poradzę, że gusta ewoluują. Niestety AHAB odpuściłem całkowicie, już drugi raz w tym roku. Może jeszcze kiedyś się uda. 

Autorem zdjęć jest Dariusz Gracki (pełna fotorelacja z festiwalu do obejrzenia tutaj).

Artykuł Summer Dying Loud 2026 – Aleksandrów Łódzki (3-5.09.2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Słynne Jesu dosłownie chwilę temu odwiedziło festiwal Summer Dying Loud, natomiast autorski set didżejski J.K. Flesh wybrzmiał pod koniec kwietnia br. w warszawskim Niebie. Nim jednak główny bohater wieczoru pojawił się na przygotowanym podeście, wcześniej mieliśmy okazję obserwować w akcji rodzime Larmo. I cóż, było co oglądać.

Chociaż funkcjonujący pod tym pseudonimem Mirosław Matyasik para się zgoła inną niż kojarzona z Broadrickiem elektroniką, katowiczanin z powodzeniem rozgrzał publiczność skrajnie przesterowanymi pejzażami nakładających się na siebie dźwięków. Kompletnie nie znam się na kwestiach związanych z syntezatorami czy oscylatorami, ale z całą pewnością mogę napisać, iż Larmo „za gałami” dosłownie bawi się sygnałem, co rusz zaskakując publiczność. Dodatkowym argumentem za stawieniem się na występie Mirosława był także vjing K-Vassa, dopasowującego na bieżąco dość mroczne wizualizacje do kakofonii Matyasika. Stałem i chłonąłem to wszystko niczym zamurowany.

A jak poradził sobie legendarny Anglik? Broadrick wtargnął na miejsce na ostatnie minuty przed planowanym startem setu, nieśpiesznie jednak się do niego przygotowując. Chłop nieśmiale pomachał do zgromadzonych w klubie, po czym jak gdyby nigdy nic zaczął podpinać przywieziony ze sobą sprzęt. Następnie ogolony na łyso artysta przebrał się przy wszystkich w strój składający się z szeleszczących spodni dresowych, kurtki-wiatrówki i ciemnych, wybitnie „szybkich” okularów przeciwsłonecznych. Wówczas stało się jasne, że J.K. Flesh jest w pełni gotowy.

Półtoragodzinny set z grubsza określiłbym mianem doprawdy miażdżącego. Dlaczego? Przede wszystkim z powodów stricte fizycznych: nagłośnienie warszawskiego klubu wielokrotnie wywoływało uczucie mrowienia w całym moim ciele, zaś uderzenia pompowanym przez głośniki powietrzem, spowodowane częstymi dropami basów, potrafiły rozwiać niejedną fryzurę. Dodam jeszcze, iż byłem w pełni trzeźwy, co moim zdaniem nie jest bez znaczenia w kontekście podobnych wydarzeń.

Tak czy siak, statyczny Broadrick, świeżo po operacji pleców, głównie potakiwał głową w rytm autorskich dźwięków. Publiczność natomiast coraz bardziej zapadała w trans, wijąc się niczym opętana do pulsujących świateł stroboskopów. Niektórzy nieco przeginali pod względem naruszania stref osobistych innych uczestników koncertu (ewidentnie z powodu przyjęcia nadmiaru substancji psychoaktywnych), ale od samego początku do końca występu było względnie grzecznie.

Po wszystkim mistrz ceremonii krótko zaklaskał fanom, co przełożyło się na bardzo głośną aprobatę ze strony publiki. Nieco później natomiast, już przy włączonym świetle, niemłody już przecież Broadrick zszedł do fosy i pozował do zdjęć z każdym zainteresowanym. Sugerował nawet grupowe wypijanie napojów chmielowych na chwilę po spakowaniu manatków. Tak należy szanować odbiorców swojej twórczości. Doprawdy piękna sprawa.

Artykuł J.K. Flesh – Warszawa (25.04.2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Historia festiwalu rozpoczęła się w 2009 roku od kameralnej, jednodniowej imprezy z udziałem kilku polskich zespołów. Przez lata Summer Dying Loud wyrósł jednak na pełnoprawny, trzydniowy festiwal, który co roku przyciąga tysiące uczestników oraz dziesiątki artystów reprezentujących niemal wszystkie odmiany muzyki metalowej, rockowej i alternatywnej.

Summer Dying Loud 2026 – data i miejsce

03-05.09.2026 – Aleksandrów Łódzki, MOSiR im. Włodzimierza Smolarka (wydarzenie)

Siedemnasta edycja festiwalu zapowiada się jako jedna z najmocniejszych w historii wydarzenia. Organizatorzy po raz kolejny przygotowali program łączący absolutne legendy światowej sceny metalowej z artystami nowej generacji, zespołami kultowymi, projektami jednorazowymi oraz wykonawcami odwiedzającymi Polskę po raz pierwszy.

Legendy, wyjątkowe projekty i koncerty, których nie można przegapić

Wśród największych gwiazd tegorocznej edycji znajduje się norweski Satyricon, jeden z najważniejszych zespołów drugiej fali black metalu, który od dekad pozostaje symbolem rozwoju gatunku. Fani ekstremy z pewnością nie przejdą również obojętnie obok występu Triptykon, formacji prowadzonej przez Toma Gabriela Fischera, legendę znaną z Hellhammera i Celtic Frost.

Ogromne zainteresowanie budzi także obecność reaktywowanego Nevermore. Powrót jednej z najbardziej kultowych grup amerykańskiego progressive i power metalu należy do najgłośniejszych wydarzeń ostatnich lat na światowej scenie metalowej.

Nie zabraknie również wyjątkowych setów przygotowanych specjalnie na tę okazję. Blaze Bayley zaprezentuje przekrojowy program oparty na materiale z okresu swojej działalności w Iron Maiden, natomiast islandzki Misþyrming wraz z Nergalem wykonają w całości kultowy album Behemoth „Sventevith”, jeden z kamieni milowych polskiego black metalu.

Miłośnicy death metalu otrzymają wyjątkowo mocną reprezentację gatunku. Na festiwalu wystąpią między innymi legendarni Massacre, duński Baest, fińscy mistrzowie śmiercionośnego doomu Krypts, amerykański Of Feather and Bone, czeski Sněť czy młodzi przedstawiciele nowej fali death metalu w postaci Putridarium.

Z kolei fani cięższych, klimatycznych i bardziej eksperymentalnych brzmień będą mogli zobaczyć między innymi funeral doomowych gigantów z Ahab, wizjonerów z Jesu, post-metalowe Blindead 23, energetyczne Ciśnienie oraz ceniony projekt Cult of Fire, słynący z widowiskowych koncertów i niepowtarzalnej oprawy wizualnej.

Siłą Summer Dying Loud pozostaje różnorodność

Od wielu lat jednym z największych atutów festiwalu jest jego eklektyczny charakter. Obok klasycznego heavy metalu, black i death metalu znaleźć można tutaj również doom, post-metal, gothic rock, industrial, noise rock, dark ambient czy psychodelicznego rocka. Dzięki temu Summer Dying Loud pozostaje wydarzeniem dla słuchaczy poszukujących muzycznych odkryć oraz ambitnych, nieoczywistych projektów.

Do tegorocznego line-upu dołączyli również między innymi Lucifer, prezentujący klasyczne brzmienia inspirowane heavy i hard rockiem lat siedemdziesiątych, włoski Ponte del Diavolo, łączący doom metal, black metal oraz post-punk, a także szwedzki Saturnalia Temple, specjalizujący się w rytualnym, psychodelicznym doom metalu.

Polscy artyści i scena niezależna

Organizatorzy niezmiennie przykładają dużą wagę do obecności polskich wykonawców. W tym roku publiczność zobaczy między innymi Frontside, Azarath, Thy Worshiper, Neolith, Ciśnienie, Hydra, Czernina, Atavia, Aquilla oraz Pure Bedlam. To właśnie zestawienie uznanych nazw z mniej oczywistymi projektami sprawia, że Summer Dying Loud od lat pozostaje jednym z najciekawszych festiwali w Europie Środkowej.

Wystawa Art Hunt, merch i strefa gastronomiczna

Nieodłącznym elementem wydarzenia pozostaje wystawa Art Hunt, prezentująca twórczość artystów związanych z szeroko pojętą kulturą muzyki metalowej. W tym roku swoją obecność potwierdzili między innymi:

• Aleks Nocny – tatuator, rzeźbiarz, malarz i ilustrator,
• Sylwia Rymanowska – autorka prac dla zespołów takich jak Stillborn, Azarath, Infernal War oraz Anima Damnata,
• Artem Metra,
• Martyna.

Oprócz koncertów uczestnicy będą mogli odwiedzić tradycyjnie rozbudowaną strefę merchową, w której swoje stoiska przygotują wytwórnie, dystrybutorzy muzyczni oraz zespoły. Na miejscu funkcjonować będzie również strefa gastronomiczna z szeroką ofertą jedzenia i napojów.

Jak co roku do dyspozycji uczestników pozostaną także pole namiotowe, miejsca dla camperów oraz parking, dzięki czemu festiwal zachowa swój charakter muzycznego miasteczka, które na trzy dni staje się centrum polskiej sceny rockowej i metalowej.

Pełny line-up Summer Dying Loud 2026

• Ahab (funeral doom metal)
• Aquilla (heavy metal)
• Årabrot (noise rock / post-punk / industrial rock)
• Atavia (post-metal / sludge metal)
• Azarath (death metal / blackened death metal)
• Baest (death metal)
• Black Magnet (industrial metal)
• Blaze Bayley (heavy metal)
• Blindead 23 (post-metal)
• Civerous (blackened death metal / doom metal)
• Ciśnienie (post-rock / post-metal)
• Cryptic Shift (technical thrash metal / death metal)
• Cult of Fire (epic black metal)
• Czernina (black metal)
• Destruction (thrash metal)
• Devil Master (blackened punk / black metal)
• Dool (dark rock)
• Drowned In Silver (occult rock)
• Eyes (hardcore / noise / sludge metal)
• Frontside (metalcore / deathcore)
• Grief Circle (black metal)
• Hekla (dark ambient / experimental)
• Helga (folk / post-rock / black metal)
• Hexer (doom metal / sludge metal)
• Hydra (heavy metal / doom metal)
• Imha Tarikat (black metal)
• Jesu (drone / doom metal / shoegaze / post-rock)
• King Parrot (grindcore / thrash metal)
• Königreichssaal (black metal)
• Krypts (death doom metal)
• Lucifer (hard rock / heavy metal)
• Massacre (death metal)
• Misþyrming & Nergal performs Behemoth „Sventevith” (black metal)
• Neolith (doom metal / death metal / black metal)
• Nevermore (progressive metal / power metal)
• Of Feather and Bone (death metal)
• Ponte del Diavolo (doom metal / black metal / post-punk)
• Pure Bedlam (alternative rock / post-rock / post-hardcore)
• Putridarium (death metal / death doom metal)
• Rope Sect (gothic rock / post-punk)
• Saturnalia Temple (psychedelic doom metal)
• Satyricon (black metal)
• SIGH (avant-garde black metal)
• Sněť (death metal)
• Species (technical thrash metal)
• Stellar Blight (blackened heavy metal / death metal)
• Thy Worshiper (death metal / black metal / folk metal)
• Triptykon (doom metal / extreme metal)
• Vanishing Kids (psychedelic rock / doom / post-punk)
• Wolfpack Heading Nowhere (gothic rock / dark rock)

Bilety

• 500,90 zł – karnet 3-dniowy
• 596,90 zł – karnet 3-dniowy + pole namiotowe
• 107,90 zł – pole namiotowe
• 169,90 zł – camper
• 96,90 zł – parking

Bilety dostępne są w serwisie eBilet.pl.

Artykuł Wszystko co musisz wiedzieć o SUMMER DYING LOUD 2026 pochodzi z serwisu KVLT.

źródło: metalinjection.net

Artykuł Jesu (Godflesh): teledysk do singla z nowej EPki, premiera w przyszłym tygodniu pochodzi z serwisu KVLT.

A to wszystko na Télépathie wyczuwam od pierwszych minut. Płyta jest wyjątkowo dobrze przemyślana i złożona. Tu się wszystko zgadza. Nie ma przypadkowych wypełniaczy, ścian dźwięków czy dłużyzn. Ciężkość gitar Maxa Herbsta i Roberta Pełki na przemian z łagodniejszymi riffami przeplata się z doskonale współgrającymi liniami basu Rafała Szmidta i rozbudowaną perkusją Jacka Łaziuka. Sekcja rytmiczna po prostu błyszczy. Dawno takich zachwytów nie wzbudził we mnie bas! Na pochwałę zasługują zarówno selektywne brzmienie i miks Przemysława Wejmanna, jak i cała, świetnie pasująca do muzyki oprawa graficzna wraz z okładką autorstwa Pełki. W całości słychać inspiracje ciekawszymi w moim odczuciu zespołami gatunku, jak Pelican, Isis, Russian Circles, nawet momentami Jesu z czasów Heart Ache. Trudno z 5 bardzo dobrych utworów wskazać najlepsze, ponieważ płyta wciąga bez momentów na przerwę. Każda kompozycja posiada tzw. haczyk, który zaczepia się gdzieś w podświadomości i nie pozwala się oderwać. Z własnych miłości do ciężkiego klimatu i budowania napięcia w utworach wyróżnię na pewno środkową część albumu w postaci Currents i Depths. Nie mam się po prostu do czego przyczepić.

Jeśli jednak chciałabym znaleźć minusy Télépathie na siłę, to wybieram długość płyty – 30 minut to jednak niewiele. Chętnie posłuchałabym większej ilości propozycji od The Sky Is, a Wam, drodzy wielbiciele „gitarowej muzyki instrumentalnej” sugeruję czym prędzej sięgnąć po niniejszy album. Warto!

Artykuł THE SKY IS – „Télépathie” (2017) pochodzi z serwisu KVLT.

Szczurek (Knock Out Productions)

01. Nails „You Will Never Be One Of Us”
02. Neurosis „Fire Within Fires”
03. Oranssi Pazuzu „Varahtelija”
04. Killing Joke „Pylon”
05. Lotto „Elite Feline”
06. Bolzer „Hero”
07. Inquisistion „Bloodshed…”
08. Lonker See „Split Image”
09. Cobalt „Slow Forever”
10. Crowbar „The Serpent Only Lies”

Tomasz Barszcz (Summer Dying Loud)

Rok 2016 był pod wieloma względami wyjątkowy. Muzycznie też, ukazała się cała masa materiału na świecie, a ja poproszony przez Piotra Czwarkiela mam się ograniczyć do zaledwie 10 albumów, które wywarły na mnie wrażenie w mijającym roku. Strasznie trudne zadanie tym bardziej, że mam je podać zaczynając od moim zdaniem najlepszego.

Cóż, słowo się rzekło…

01. Neurosis „Fires Within Fires„. Mam ci tą słabość do Neurosis, która poddawana jest próbie przy każdym nowym dziele Kalifornijczyków. Nie inaczej było i tym razem – wciągnęło mnie totalnie. Choć płyta wyszła pod koniec września to gościła najczęściej w moim odtwarzaczu.

02. Destroyer 666 „Wildfire„. Siedem lat czekać kazali na kolejny pełny album. Gdy wszyscy myśleli, że to już koniec wojny i nad Australią wzejdzie słońce, Wildfire pieprznął tak srogo, że słychać było na całym świecie. Najbardziej bezkompromisowa płyta black/thrash/death jaka ukazała się w 2016 roku, ziarenko wśród plew.

03. Furia „Księżyc milczy luty„. Pierwsza Polska płyta w zestawieniu, ale to chyba tylko dlatego, że słucham jej od niedawna. Mówcie co chcecie, Nihil kreuje własną nową falę śląskiego black metalu i nie ogląda się na nikogo i na nic. Lecą te sadze…

04. Skuggsja „A Piece for Mind & Mirror„. Wikingowski hype, który udziela się wszystkim naokoło niekoniecznie trafia w moje gusta, ale muszę przyznać, że Einar Selvik robi kawał niezłej muzyki. Na dobrą sprawę w tym miejscu mogłaby się pojawić najnowsza płyta Wardruny – jego bardziej kochanego dziecka ale to co Einar wyczynił w komitywie z Ivarem Bjornsonem bardziej mi odpowiada. Więcej mocy, magii i zdecydowania niż w coraz bardziej filmowej muzyce wymienionego wcześniej składu.

05. Sunnata „Zorya„. To jest kapela z pomysłem! Wśród zalewu wszelkiej maści doom-stoner-weed-occult-retro-sludge-czegoś panowie rzeczywiście błyszczą jak słoneczko na horyzoncie okładki płyty Zorya. Majestatyczne, wprawiające w trans dźwięki, dobre aranże i wspomniany wcześniej pomysł. Wszystko stanowi zgraną całość. No i mili ludzie…

06. Asphyx „Incoming Death„. Co tam panie w death metalu w tym roku? Ano nie aż tyle co w 2015 ale o swoim istnieniu jeszcze raz przypomniał Asphyx. Asphyx niczym deathmetalowy Motorhead tak samo rock&rollowy i tak samo przewidywalny – ale o to właśnie chodzi.

07. Bolzer „Hero„. Najlepszy duet jaki znam poza Mannem i Materną. Odkąd zobaczyłem Thierry’ego Jonesa z tą jego pincet-strunową gitarą to już wiedziałem, że to nie może być szmira. Od „Roman Apucunture: wszystko mi w tym zespole pasuje od kompozycji, poprzez image, a na warstwie tekstowej skończywszy. Graj mi tak dalej rzymski Szwajcarze….

08. Obscure Sphinx „Epitaphs„. Kupili mnie te diabły (i diablica) już za pomocą Anaesthetic Inhalation Ritual. Natomiast Void Mother z 2013 to był jakiś niewyobrażalny kosmos – płyta roku 2013 jak dla mnie. W 2016 pojawił się mityczny, trzeci album grupy. Ja to biorę w ciemno, co to mi robi w mózg… doskonałe, no i mili ludzie…

09. Darkthrone „Arctic Thunder„. Co by nie nagrali to by się tu znaleźli…

10. Opeth „Sorceress„. Ci z kolei podążają pokrętnymi ścieżkami, które czasem do mnie trafiają bardziej, czasem mniej… tym razem biorę to. O takie metale progresywne walczyłem…

Jędrek Wawrzyniak (Red Smoke Festival)

Zestawienie jest bardzo subiektywne, a kolejność w porządku od najlepszego była bardzo trudna do ułożenia.
01. Iggy Pop „Post Pop Depression„. Idealne połączenie kultowych artystów. Iggy Pop na starość brzmi jak David Bowie, a Josh Homme jak zwykle świetnie to zaaranżował. Każdy kawałek jest dobry!
02. King Gizard and the Lizard Wizard „Nonagon Infinity„. Speed! Takiego kopa nie było od lat.
03. Sunnata „Zorya„. Chyba aktualnie najmocniejszy koncertowo skład w kraju (serio), który grał takie sztuki, że kłaniam się nisko. Nowa płyta przede wszystkim rewelacyjna produkcyjnie, potężna i jednocześnie transowa. No i ta okładka!
04. Oranssi Pazuzu „Värähtelijä„. Gdy słucham tej płyty wszystko się zgadza, niektóre momenty są genialne, klimat całego albumu niesamowity ale jednak nie uznałbym tej płyty w Top10 gdyby nie koncert w tym roku w Warszawie. Niesamowite przeżycie, zostałem pozamiatany i dlatego wiem, że płyta broni się totalnie.
05. 1000mods „Repeated Exposure To…„. Po pierwszym odsłuchu stwierdziłem, że tym razem grecy wyczerpali formułę i wydali nudny typowy album. Ale po kolejnych podejściach zmieniłem zdanie. Fakt, nie ma tu żadnej rewolucji. Jest typowe dla nich stonerowe granie, suny, greeny i ampegi z 18 wieku. No i wszystko się zgadza. Bardzo ciekawa rzecz, że kolejny ich album z bardzo podobnym schematem utworów. Na każdym albumie jest szybki, mocny i dość krótki wałek i zawsze bardzo dobry. Czują to jak mało kto.
06. Moon Coven „Moon Coven„. Debiut Moon Coven może nie jest jakiś wybitny. Tak naprawdę to po prostu solidny album bardzo dobrze skomponowany, świetnie brzmiący. Jednak coś sprawiło, że przesłuchałem go kilkanaście razy w ostatnim czasie. Zapada w pamięć.
07. Mars Red Sky „APEX III (Praise For The Burning Soul)„. MRS nie wydają złych albumów. Przy tym czuję się tak samo dobrze jak przy poprzednich. Tu dodatkowo osobiste wspomnienia związane z tą płytą. Dostałem ją od zespołu do odsłuchu kilka miesięcy przed wydaniem, było to podczas nagrywania płyty mojego zespołu. Możliwe, że miało to wpływ na nagrania no i bardzo umiliło ten czas.
08. Spidergawd „III„. Trzeci album klasycznego rock’n’rollowego składu w połowie zbudowanego z Motorpsycho z nietypowym dodatkiem saksofonu barytonowego. Jestem absolutnym fanem tego bandu, duży wpływ miał na mnie ich koncert na Freak Valley. Top3 najlepszych koncertów, a grali razem z Elder, Orange Goblin czy Graveyard. Mieszanka energii, świetnych riffów z momentami freejazzowymi plus świetny wokal.
09. The Sword „High Country„. Jest duży hejt na ten album, bo zmienili klimat itd. Dla mnie od pierwszego riffu moc! Bardzo chwytliwe melodie i świetna produkcja. Dodatkowo pojawił się album akustyczny tego samego materiału. Age of Winters nie da się przebić ale i tak to jedna z lepszych płyt w tym roku.
10. Kikagaku Moyo „House in the Tall Grass„. Trafiłem na nich przypadkiem zaraz po wydaniu, słuchałem zapętlając. Bardzo hipnotyzujący i świetnie skomponowany album. Chwilę później co drugi znajomy wrzuca ten album na FB. Coś w tym musi być ale nie szukam określenia, wystarczy że to czujemy. Teraz ogłaszają ich na OFFie. Sam próbowałem z nimi na Red Smoke ale to już inna historia.

Płyty wyróżnione:
Neurosis „Fires Within Fires„, Mentor „Guts, Graves and Blasphemy„, Greenleaf „Rise Above The Meadow„, Fatso Jetson „Idle Hands„, Elbrus „Elbrus„, Mammoth Weed Wizard Bastard „Y Proffwyd Dwyll„.

Z chęcią zrobiłbym TOP20 albo TOP30 bo świetnych albumów w tym roku było o wiele więcej.

Tomasz „Jożin” Żądło (Opole Metal Festival)

Wybrać 10 najlepszych albumów tego roku to mniejszy problem, niż się wydaje, prawdziwym problemem jest fakt, że jeszcze pewnie w 2018 będę nadrabiał wszystkie zaległości z tego roku. Ten cholerny cykl się nigdy nie skończy, dopóki, albo (co prawdopodobne) zwariuje, albo stracę słuch, albo (co mniej prawdopodobne) przestaną się pojawiać świetne albumy lub – co już całkowicie nierealne – nawrócę się i będę słuchał tylko księdza w kościele. Póki co w imieniu ekipy Dark Fest prezentuje to, co najmocniej zakołatało mi we łbie w minionym roku.
01. Arkona „Lunaris„. Z racji faktu, iż w tym roku, polski black metal raczył nas, tylko samymi smakowitościami, dla mnie płytą roku będzie ten zacny album, który zarówno mnie jaki mych zacnych kompanionów z ekipy, pozamiatał na wszystkie tego plugawego świata strony.
02. KYPCK „Zero„. Muzyka tego fińskiego projektu fascynowała mnie od dawna. Problem tkwił w tym, że ani druga, ani kolejna płyta nie potrafiły złamać mojego muzycznego ducha w takim stopniu jak debiut. Dopiero ta płyta pokazała jak potężnym mrokiem potrafią zionąć ci kolesie (oprócz tego, że jako Finowie praktycznie bez przerwy zioną wódą).
03. Clouds „Departe„. Jak ja uwielbiam nużać się w takich wesołościach. Radosne i skoczne melodie to jest właśnie to co takie misie jak ja lubią najbardziej. Klimaty starej Anathemy i My Dying Bride, doprawione sznytem Skepticism, a nad tym wszystkim unosi się duch nieodżałowanego Yearning. Dawno nie słyszałem czegoś co w równym stopniu oddawało nastrój w jakim często znajduje się mój skołatany duch.
04. Christ Agony „Legacy„. Co ja mam pod tym albumem napisać, żeby nie wyszło, że rewanżujemy się za zajebisty występ na Dark Feście? Może to, że nie spotkałem jeszcze ludzkiej istoty, metalu słuchającej, coby na ten album narzekać mogła.
05. Crowbar „The Serpent Only Lies„. Ten album to swego rodzaju powrót do mojej „fazy szlamowatej” w dziejach mojego dręczenia narządów słuchu. Cudownie ciężki, gwałtowny i bezlitosny. Jakoś nie mogę sobie przypomnieć, żeby Windstein i spółka stworzyli coś co całkowicie obojętnie przepłynęło przez moje uszęta. Charakterystyczna desperacja w ich twórczości przetrwała, a określenie „doomcore” na jakie kiedyś trafiłem we wczesnej fazie swych muzycznych poszukiwań (w tej w której potrzebowałem jeszcze określeń) jakoś najtrafniej oddaje styl w jakim ten zespół się porusza.
06. Leonard Cohen „You want it darker„. Ciężar formalny tego albumu, po stukroć przekracza jego ciężar instrumentalny. Mrok jaki przelewa się z ostatniego dzieła barda wszech czasów dorównuje większości czołowych albumów najczarniejszej ze sztuk.
07. Forteresse „Thèmes pour la rébellion„. W pierwszej połowie tego roku ten album to dla mnie nieomal nokaut. Ciężko wyrazić słowami cios jaki zadała ta znamienita kanadyjska horda.
08. Imperium Dekadenz „Dis Manibvs” nie kryje słabości do tak wyprodukowanego black metalu. Germańscy dekadenci zawsze mieli moim zdaniem specyficzne ujęcie tego co ja najbardziej lubię w tej muzyce. ZIMNA!!!
09. Furia „Kiedy księżyc milczy luty„. Brak czasu na wysłuchanie spowodował, że ta płyta wylądowała w zestawieniu zaledwie po dwóch przesłuchaniach. Jedyne co mogę o niej powiedzieć, to fakt, że robi cholera wrażenie. Nic tak mocno z twórczości Nihila nie trzepnęło mnie po pysku od czasów debiutu Morowe.
10. Kansas „The Prelude Implicit” pierwsza z dwóch płyt w tym zestawieniu, która z klasycznie pojmowanym metalem ma bardzo nie wiele wspólnego. Powrót amerykańskiej odpowiedzi na Camel, był dla mnie jednym z najbardziej ekscytujących płyt roku.

Deerhunter Booking (Paweł Zwoliński)

01. David Bowie „Blackstar”
02. Urfaust „Empty Space Meditation”
03. Oranssi Pazuzu „Värähtelijä”
04. The Black Queen „Fever Daydream”
05. Forndom „Dauðra Dura”
06. Furia „Księżyc Milczy Luty”
07. Hexvessel „When We Are Death”
08. Ultha „Converging Sins”
09. Jesu / Sun Kil Moon „Jesu / Sun Kil Moon”
10. Jozef van Wissem „When Shall This Bright Day Begin”

Winiary Bookings (Tomek)

Muszę przyznać, że zawsze miałem spory problem z robieniem takich podsumowań. Z reguły było to spowodowane zbyt dużą ilością albumów, które chciałbym za coś wyróżnić. Od pewnego czasu jednak wykonawców, których słucham przybywa, a albumów, które przemawiają do mnie w całości jest coraz mniej. Po dłuższym researchu w płytach udało mi się jednak skompletować pełną dziesiątkę.

01. Nothing „Tired of Tomorrow”. Na tę płytę czekałem chyba najbardziej, ponieważ od momentu pierwszego odsłuchu „Guilty of Everything”, czyli poprzedniego albumu grupy stałem się ich totalnie oddanym fanem. Nowe wydawnictwo nie zawiodło mnie w żadnym stopniu. Ta płyta to już nie zwyczajny shoegaze. To coś więcej! To kawał dobrej, przejmującej muzyki!
02. Nails „You Will Never Be One of Us”. Śmiało mogę powiedzieć, że jest to chyba najcięższy oraz najbardziej agresywny album jakiego było mi dane słuchać w życiu. Bez zbędnego rozdrabniania się. Czysty kop w twarz!
03. Balance & Composure „Light We Made”. Wreszcie krążek tej grupy, który podoba mi się praktycznie w całości. Niesamowity progres w twórczości oraz chwytliwość numerów. Taka alternatywa jaką lubię.
04. Leonard Cohen „You Want It Darker”. Jak dla mnie najsmutniejszy album tego roku. Trafił do mnie w stu procentach.
05. Oathbreaker „Rheia”. Czyste Björkowe wokale przeplatane charakterystycznym wysokim, blackowym krzykiem wokalistki pozostawiają ciarki na plecach. „Rheia” to dowód na to, że zespół jest w życiowej formie.
06. Thrice „To Be Everywhere Is To Be Nowhere”. Moim zdaniem ten album powinien lecieć w radiu. Jest super! Tyle.
07. Touche Amore „Stage Four”. Kolejna pozycja z Deathwish Inc oraz kolejna płyta, na której zespół mocno kombinuje i wychodzi mu to na dobre. Na krążku słychać mocne inspiracje The National, czego sam zespół nie kryje. Daje to im niesamowitego powiewu świeżości.
08. Angel Du$t „Rock The Fuck On Forever”. Najbardziej bujająca płyta 2016 w hardcore/punku.
09. Furia „Guido” – Na tę chwilę nie ma dla mnie lepszego zespołu w black metalu.
10. Planes Mistaken For Stars „Prey”. Znowu Deathwish Inc. Powrót po latach. Solidny, brudny post-hardcore w starym dobrym stylu.

Artykuł Podsumowanie 2016 roku wg organizatorów pochodzi z serwisu KVLT.

Interview with Full of Hell in English

Jakiś czas temu rzadko słyszało się o albumach kolaboracyjnych w świecie metalu. Teraz dzięki waszym płytom z The Body i Merzbow, Cult of Luna i Julie Christmas czy nawet Jesu i Sun Kil Moon można powiedzieć, że żyjemy w ich złotych czasach. Wcześniej wielu muzyków łączyło się w super grupy, a teraz spotykają się na luzie, aby nagrać jeden album i tyle. Co wam się podoba w idei albumów kolaboracyjnych?

Spencer: Idea albumów kolaboracyjnych trafia do mnie o wiele bardziej niż zakładanie nowego zespołu czy supergrupy. Taka współpraca pozwala na swobodne wybranie elementów z każdego składu, zachowując zarazem idee i brzmienie każdego z nich, a potem opieranie się na tym i stworzenie czegoś zupełnie nowego. Dla mnie supergrupa to kompletnie nowy zespół z nowymi ideami. Nawet z perspektywy słuchacza jest dla mnie o wiele bardziej ekscytujące, gdy mój ulubiony zespół tworzy coś nowego i unikalnego, pozostając wciąż tym samym składem.

Pogadajmy chwilę o One Day You Will Ache Like I Ache. W jaki sposób tworzyliście materiał wspólnie z The Body? Momentami brzmi to jak wspólna chora improwizacja, innym razem wydaje się znacznie bardziej ułożone.

Spencer: Wszystko co graliśmy było tak naprawdę wolną improwizacją spojoną mnóstwem studyjnej magii. Nie szliśmy do studia z konkretnymi pomysłami, a jedynie partiami i motywami, które chcieliśmy umieścić gdzieś na płycie. Wiedzieliśmy, że chcemy noisowy utwór. Wiedzieliśmy, że chcemy partię z wyraźnym wpływem Godflesh/Swans. Wiedzieliśmy, że chcemy mieszać pierwotne rytmy z blastami. Nic z tego nie zostało jednak rozpisane przed wejściem do studia i wspólnie, niemalże organicznie, tworzyliśmy każdy z pomysłów dorzucając co chwila coś od siebie.

Okładka One Day You Will Ache Like I Ache jest absolutnie fenomenalna. Możesz powiedzieć mi coś więcej o procesie jej powstawania i znaczeniu? Z tego co słyszałem w jakiś sposób jest oparta na historii Wieży Babel.

Spencer: Okładka została wykonana przez Bo Orr, który swego czasu był w zespole Dead in the Dirt, a teraz w Arbor Labor Union. Chcieliśmy czegoś w stylu Nicka Blinko, co oddawałoby jak bardzo ludzki duch może być zbrukany czy uszkodzony zanim w końcu się podda. Okładka przedstawia człowieka starającego się sprostać fizycznej realności wobec której jego duch załamuje się. Nie pamiętam dokładnie o co chodziło z Wieżą Babel, ale z tego co pamiętam jest to opowieść, którą Dylan lubił jako dzieciak i idee z niej można odnaleźć w niektórych tekstach.

Ostatni album z The Body jest kompletnie różny od albumu z Merzbow – słychać tam wyraźniej każdy z zespołów i nikt nie dominuje dźwięków. Czy jest to głównie kwestia tego, że z The Body nagrywaliście i tworzyliście materiał wspólnie, a od Masamiego dostaliście gotowy materiał? Czy może kwestia jeszcze czegoś innego?

Spencer: Podoba mi się, że udały nam się dwa kompletnie unikalne współprace artystyczne w formie dwóch totalnie odmiennych doświadczeń muzycznych. Przy albumie z Merzbow nie mieliśmy żadnych ograniczeń i mogliśmy korzystać z materiału podesłanego przez niego w dowolny sposób. W przypadku The Body pracowaliśmy w pomieszczeniu wypełnionym 6-7 osobami, gdzie każdy z nich dokładał od siebie coś nowego.

Czy pracując z The Body musieliście radzić sobie z innymi problemami niż w przypadku współpracy z Merzbow?

Spencer: Dla mnie album z Merzbow był chyba trudniejszy ze względu na to ile wolnej przestrzeni dostaliśmy, aby robić co tylko chcemy. Płyta z The Body była bardziej zapisem spotkania przyjaciół, którzy tworzą coś razem. Też jeśli chodzi o Merzbow to pracowaliśmy z prawdziwą legendą i nie mogłem uciec przed wrażeniem, że nasza praca będzie oceniona o wiele bardziej surowo niż w przypadku The Body, którzy są mniej więcej na naszym poziomie.

Cały album był serio nagrany w 5 dni? Czy teraz po kilku miesiącach po wydaniu i stojąc w obliczu wykonywania tych utworów na żywo myślisz, że zrobilibyście coś inaczej?

Spencer: Tak, wszystko zostało stworzone i nagrane w 5 dni. O wiele więcej czasu zajęło potem dłubanie przy tym w studio, ale tak, tylko 5 dni komponowania. To że mamy grać na żywo nie sprawia, że zamierzałbym coś teraz zmienić. Musimy się tylko tego wszystkiego znów nauczyć. Tyle.

Na przełomie sierpnia i września gracie trasę po Stanach z The Body jako jeden zespół – jak to będzie wyglądało? Po prostu wychodzicie razem na scenę i odgrywacie materiał, czy raczej znów improwizujecie jak w przypadku występów na żywo z Merzbow?

Spencer: Będzie trochę wszystkiego. Zamierzamy zagrać utwory z albumu, będzie czas na improwizację, ogramy covery utworów każdego z nas, ale i covery przygotowane specjalnie na tę trasę.

Skoro już wspomniałeś o coverach. Skąd w ogóle wziął się pomysł na cover utworu Cohena na albumie z The Body? To dość nieoczywisty wybór.

Spencer: Dylan zawsze chciał przerobić ten utwór, więc wydanie albumu kolaboracyjnego było najlepszym momentem, aby to zrobić ze względu na dużą wolność jaką daje tego typu projekt. Mamy też zamiar zagrać kilka coverów na żywo podczas naszej trasy koncertowej, ale tylko jeśli uda nam się nauczyć tych utworów do tego czasu.

Niestety wasza trasa koncertowa omija Polskę, więc muszę spytać – zamierzacie nagrać jakkolwiek występ na żywo z The Body?

Spencer: Jestem pewien, że w którymś momencie na Youtube pojawiają się jakieś nagrania.

Na początku wydaliście splity z The Guilt Of… i Psywarfare, które też tworzą mroczną, przerażającą muzykę. Potem od razu kolaboracja z Merzbow. Czy chęć zrobienia albumu opartego na kolaboracji dojrzewała w was od dłuższego czasu?

Spencer: Tworzenie albumów kolaboracyjnych nigdy nie było czymś na co nastawialiśmy się od samego początku. Z Merzbow udało się tego dokonać jakimś chorym trafem i byliśmy niesamowicie zaszczyceni, że w ogóle zwrócił się do nas z ofertą wspólnego tworzenia. Nadal będziemy grać z innymi artystami w przyszłości, bo to fajne i zarazem unikatowe doświadczenie dla każdego z nas. Przymusza nas do bycia jeszcze bardziej kreatywnym.

Noise jest muzyką ciężką i niezbyt przystępną, jak wy sami do niej dotarliście i polubiliście, a nawet zdecydowaliście się na włączanie jej do muzyki?

Spencer: Noise trafia do mnie ze względu na swoją niedookreśloność i otwartość na wszelkie eksperymenty. Włączamy te elementy do swojej muzyki, bo dzięki temu wszystko staje się bardziej gęste i każda z muzycznych luk się zapełnia.

Dla kogoś kto lubi noise’a granie z Merzbow musi być spełnieniem marzeń. Pamiętacie swoją reakcję na informację, że album ostatecznie dojdzie do skutku?

Spencer: Fakt, że chciał zrobić z nami wspólny projekt było spełnieniem marzeń, ale to że dodatkowo wyraził aprobatę wobec tego co napisaliśmy było jeszcze większym zaszczytem.

Pamiętam, że dawno temu natknąłem się na komentarz pod płytą Gojiry From Mars to Sirius wrzuconą na Youtube, gdzie jeden z użytkowników napisał, że ta płyta jest dla niego wyjątkowa, ponieważ jest to pierwszy metalowy album od bardzo dawna, która go przeraził. I… Tak naprawdę mało jest zespołów w metalu, które są w stanie niepokoić. Full of Hell czy też The Body przez swój mrok, brud i zgrzyty nie dość, że odrobinę drażnicie słuchacza, to jeszcze jesteście w stanie go autentycznie przestraszyć niczym Stalaghh, którzy nagrywali pacjentów szpitala psychiatrycznego jako wokal. Czemu zdecydowaliście się na pójście w tę stronę?

Spencer: Uwielbiamy zespoły, które są w stanie wywołać emocje w słuchaczach. Gdy zakładaliśmy Full of Hell jedną z naszych pierwszych inspiracji była muzyka Greif i Dystopia. Myślę, że nie ma zespołu, który lepiej oddawałby marność i to jak człowiek bywa żałosny jak te dwa składy. Słuchaliśmy ich muzyki i chcieliśmy stworzyć utwory, które sprawią, że ludzie coś poczują słuchając naszych dźwięków. Nie chcieliśmy, aby coś brzmiało „strasznie” czy depresyjnie, a jedynie aby słuchacz czuł cokolwiek i nie był obojętny.

Następne pytanie jest od naszego redakcyjnego eksperta od grindcore’a Kapitana Bajecznego – Co dla was oznacza termin „grindcore” i czy wiąże się on dla was z jakąś filozofią?

Spencer: Grindcore jest dla mnie najbardziej ekstremalną, szybką, hałaśliwą i destrukcyjną muzyką, która nie jest zarazem czystym harsh noisem. Moim zdaniem nie wiąże się ona z żadną filozofią i nawet w przypadku wielu nowych zespołów nie ma mowy o ideologii w stylu starych składów. Nie mam zarazem przez to na myśli, że współczesne zespoły grindowe nie są zaangażowane politycznie czy społecznie, a raczej wydaje mi się, że dla wielu zespołów jedynym celem jest brzmieć tak ekstremalnie jak tylko się da. Nie nazwałbym też muzyki Full of Hell grindcorem. Jesteśmy bardziej zespołem eksperymentującym z dźwiękiem, a pomimo dużego wpływu death metalu i grindcore inspiruje nas o wiele więcej rzeczy. Kiedy tworzę muzykę nie robię tego pod wpływem jakiś idei, a raczej używam tego jako sposobu w jaki mogę wyrazić swoje emocje.

Wielu słuchaczy zapewne wymieniłoby wasze płyty jako jedne z najbardziej ekstremalnych. A jakie albumy wy sami uważacie za maksymalnie ekstremalne?

Spencer: Nowe zespoły jak Pissgrave czy Trtrkmmr tworzą obecnie jedną z najbardziej obrzydliwych ekstremalnych odłamów muzyki. Starsze grupy jak Brainbombs czy Whitehouse tworzą muzykę ekstremalną nie tylko w samych dźwiękach, ale i w tematach poruszanych w tekstach – po prostu mówiąc o kompletnie obleśnym temacie. Wczesny materiał Swans także należy do jednych z najbardziej ekstremalnych dźwięków jakie kiedykolwiek zostały nagrane. No i oczywiście wszystkie wczesne wydawnictwa z grindcore, noisecore czy noisegrind.

To co cenię w waszej muzyce jest fakt, że nie brzmicie jakbyście chcieli być ekstremalni tylko po to, aby udowodnić coś innym. Ciężar i radykalność w dźwiękach wydają się raczej złożonym środkiem ekspresji i choć na poprzednich albumach mogliśmy doświadczać „przesuwania granic brutalności” i sama nazwa Full of Hell wydaje się coraz bardziej i bardziej trafna, to jednak dla mnie istotniejsze jest coś innego. Z płyty na płytę wasza muzyka jest coraz bardziej spójna i można teraz niemalże mówić o swego rodzaju narracyjności. Czy jest to coś do czego sami przywiązywaliście uwagę szczególną uwagę podczas tworzenia?

Spencer: Jedną z rzeczy nad którą staramy się obecnie pracować jest tworzenie bardziej spójnych kompozycji. Nie próbujemy przeskoczyć samych siebie w ciężarze czy ekstremalności dźwięków. Wydaje mi się, że to samo wychodzi przez to jak jesteśmy obrzydzeni tym co dzieje się na świecie, naszym życiu osobistym czy w grupach społecznych, do których należymy. Wracając jeszcze do spójności – wydaje mi się, że jest pod tym względem coraz lepiej ze względu na to, że jesteśmy coraz starsi i staramy się być lepszymi muzykami.

Dylan, w jednym z wywiadów z Tobą przeczytałem, że od samego początku miałeś zdecydowaną wizję tego jak ma brzmieć Full of Hell i wywaliłeś wtedy resztę składu. Jak wyglądał u Ciebie proces kreowania tej wizji? Czy ewoluowała?

Dylan: Wydaje mi się, że dojrzewała przez te wszystkie lata i stała się o wiele bardziej konkretna. Choć w sumie sama wizja pozostaje wciąż ta sama. Spencer i ja mieliśmy wspólny pogląd na to czym nasz zespół może stać się w przyszłości pod względem dźwięku i przez ten czas ta idea pozostała niezmieniona, choć i tak odrobinę ją dopracowaliśmy. Także nasz zestaw dostępnych środków jest o wiele bardziej zaawansowany. W momencie o który pytasz Dace miał 15 lat. Koncertował i grał na perkusji przez wiele, wiele lat i teraz gra jak maszyna. Każdy z nas zyskuje wiele dzięki wspólnemu graniu koncertów przez tyle lat, więc mamy tę przewagę. Podsumowując – sama wizja pozostaje taka sama.

W jednym z wywiadów dla The Quietus powiedziałeś, że utwór Throbbing Lung Fibre nie jest w żaden sposób metaforą, a jedynie opisem rodziny palonej żywcem. Cytując: No message, just meaningless pain. Czy od tamtego czasu sposób w jaki podchodzisz do tworzenia tekstów się zmienił?

Dylan: Preferuję metaforę najbardziej ze wszystkich środków literackich, które służą dalszemu przekazaniu idei. Ten konkretny utwór był prostszy, bo i ja chciałem, aby jego przesłanie było prostsze. Nie ma metody w ogromie ludzkiego cierpienia i właśnie to chciałem oddać w tym utworze.

Jakie macie plany na przyszłość? Nowy album? Kolejna odsłona F.O.H. Noise tym razem Vol. 5?

Spencer: Obecnie siedzimy nad kilkoma utworami na nadchodzący split. Gadamy też nad kolejną możliwą współpracą, a także tworzymy materiał na nasz nowy LP, który wydamy wraz z VOL 5.

Macie już dwa albumy kolaboracyjne za sobą. Macie pomysł na następny albo wizję tego z kim mogłoby wyjść coś fajnego? Jak dla mnie Prurient albo JK Flesh.

Spencer: Współpraca z Bastard Noise byłaby świetną opcją, a granie z Prurient albo Justinem Broadrickiem byłoby już w ogóle spełnieniem marzeń.

Z tego co wiem to jesteście straight edge. Czemu zdecydowaliście się na taki lifestyle?

Spencer: Dla mnie to była po prostu osobista decyzja. Kiedyś piłem, ale bycie w towarzystwie ludzi po narkotykach czy alkoholu sprawiało, że nie czułem się komfortowo. Ludzie mogą robić to co chcą i ja mogę robić to co chcę, to tylko kwestia prywatnych preferencji.

Dzięki za wywiad i czas, który na niego poświęciliście.

Zdjęcia Full of Hell pochodzą z materiałów promocyjnych nadesłanych przez zespół. Autorem zdjęć zespołu jest Freddie Ross.

Z zespołem rozmawiał – Naird

Artykuł FULL OF HELL: „jesteśmy obrzydzeni” pochodzi z serwisu KVLT.