W pierwszych słowach o kompozycjach In2Elements zdecydowanie należy wymienić muzyczne przestrzenie. Mnóstwo delikatnych, melodyjnych muzycznych pejzaży przeplata się tutaj z mocniejszymi ukłonami w stronę gitarowych, nieskomplikowanych wariacji w asyście syntezatorów, tudzież kontrastów na przykład z mocnym wokalem udzielającego się gościnnie Wojtka Kałuży (Mentor, JD Overdrive i in.). Album składa się aż z 10 utworów oscylujących na granicy post-rocka i ambientu, choć ramki oczywiście są dziurawe, bo zza tych ścian wychylają się najróżniejsze pomysły, interesująco dopracowane i współgrające ze sobą. Cold jest bardzo dobrze wyważony, wypełniony po brzegi muzyką zimną, elektroniczną, ale momentami surową, a jednocześnie przynoszącą obok poczucia niepokoju – spokój. Nie ma tu jednak żadnej dysharmonii, przeciwnie – każde niejednoznaczne dodatki (choć jest ich niewiele) wprowadzają element zaskoczenia albo nawet punkt zaczepienia, żeby brnąć w ten album do końca. Wspomniane wokale będą tutaj najlepszym przykładem świetnych łączeń. Zdawać by się mogło, że najlepiej do post-rocka będą pasować delikatne, może schowane w tle bajania, a tymczasem pan Kałuża nie ma litości i w utworach Glacier Heart i Earthborn Titan uwydatnia swoje możliwości wyziewu (i to jakiego!). I to wszystko do siebie paradoksalnie pasuje. W moim odczuciu na uwagę zasługują jeszcze dwa dziwadła wymykające się z pewnych schematów. Pierwszym jest krótki Svargrond, bardzo oszczędny w środkach, oparty na „zagiętym” przesterowanym riffie gitary, a drugim następujący po nim singlowy GIV ze świetnymi samplami, delikatnym bitem i genialnym klimatem, który momentalnie udziela się słuchaczowi. Od strony kompozycyjnej zaś post-rocka w post-rocku dość sporo, jednak dzięki wspomnianym smaczkom całość bynajmniej nie nuży.

Na koniec słowo o produkcji, bo tu się dla mnie rozbija tak naprawdę cały ambaras. In2Elements to projekt, za który odpowiedzialny jest jeden skromny, zdolny muzyk w osobie Adama Szopy. Nie od dziś wiadomo, że jednoosobowe twory wypadają nierzadko blado na tle całych zespołów operujących najróżniejszymi instrumentariami i możliwościami ich wykorzystania, ale Adam wybrnął ze swoich ograniczeń obronną ręką. Cold bowiem został zarejestrowany w Nebula Studio i zmiksowany przez nikogo innego jak Maćka Karbowskiego, który koncept In2Elements doskonale zrozumiał i podkręcił. Tam, gdzie miała być wywindowana elektronika, tak jest w zupełności, a tam, gdzie miała błyszczeć gitara – nic nie kłóci się z resztą. Tu składam peany uznania i pokłony za dobór środków wyrazu do podróży po terytorium Cold.

In2Elements zasługuje na uwagę wielbicieli post-rocka, ale niekoniecznie zamkniętych w konwenansach gatunku. Gdzieś tu słychać inspiracje Scottem Kelly, innym razem echa łagodnej strony ISIS, czasami góruje poczucie obcowania z muzyką filmową, jednak na koniec wszystko się ze sobą zgadza i żaden element nie przytłacza innego. Interpretacja niniejszego albumu zawsze będzie różna, ale twórca daje nam wskazówki i ścieżki wyboru, kontrasty na tle nieskomplikowanych, ale pięknie i z sensem przemyślanych rozwiązań. A może traficie dokładnie w sedno całego zamysłu? Mnie zdaje się udało i ja tu chętnie zostanę jakiś czas.

Artykuł IN2ELEMENTS – „Cold” (2019) pochodzi z serwisu KVLT.

Tytułem wstępu bardzo żałuję, że dzień przed wydarzeniem trójmiejski dark popowy skład Tranq odwołał swój występ z powodu niedomagania wokalistki. Żal, wielki żal, pozdrawiam serdecznie. Wczesny wieczór o 17.00 rozpoczął więc olsztyński zespół Traffic Junky. Propozycja od olsztynian była dość energetyczna, wcześniej nie miałam możliwości zapoznać się z klasycznie rockową, może miejscami nawet grunge’ową przeprawą muzyków. Panowie przyjemnie bujali, nie mogłam się do niczego przyczepić ani też zaczepić na dłużej czy uważniej, do tego – jak to bywa w przypadku grup otwierających duży event – publika dopiero nabierała w siłę, czyli krótko mówiąc: tłum mizerny. Niemniej jednak rozpoczęcie miłe i pozytywne. Następnie miała przyjść nawałnica. 

O warszawskiej formacji kropek, tudzież groszków 4dots [::] mogłabym wystosować elaborat, dlatego skupię się tym razem na najważniejszych aspektach, towarzyszących ich koncertowi. Przede wszystkim perkusja. Zestaw perkusyjny Jerzego Roberta Chodkowskiego już samą ilością/wielkością robi wrażenie, a co dopiero fakt, co ten człek potrafi z nim wyprawiać i jak manewrować w idealnej synergii z pulsującym basem Kamila Stankiewicza i kosmicznym soundem gitary Wiktora Jarawki. Panowie pierwszy raz gościli na scenie Progresji i widać było, że czują się dokładnie na swoim miejscu. Widziałam 4dots w paru odsłonach w małych klubach, ale to tego wieczoru rozkwitli w pełnej krasie – czuć było ich radość grania, w połowie występu pojawił się już luz i porządne dociążenie klimatu połamanymi dźwiękami. I jak oni w końcu zabrzmieli!

Wyrazy uznania dla szanownego Andrzeja Dziadka, który podkręcił kropki do świetnego wygaru. Mogliśmy usłyszeć utwory delta, alpha i nowy IX – wszystkie z live sessions, które były nagrywane latem bieżącego roku (więcej o specyfice, formach bez treści i reszcie detali w wywiadzie tu). Bardzo podobała mi się reakcja publiki, która w większości chłonęła koncert – najpierw z lekkim niedowierzaniem, może zdziwieniem, a potem z pokiwaniami głowami i wyrazami zadowolenia. 4dots [::] życzę Wam dużych scen z całego czarnego serca! Zarażajcie tą energią!

Następnie przyszła kolej na stołeczny zespół Fiasko. Rock/metal w wykonaniu tychże zawsze dobrze się kojarzył, ich „piosenki posiadają treść”, nie tracą przy tym na chwytliwości i tak dalej. Niestety pech spotkał warszawiaków na całej linii. Po pierwszym utworze pojawiły się problemy techniczne, których już do końca koncertu nie udało się poprawić. Brzmienie poległo, elektroniki zabrakło, sytuację nieco ratował fajny, mocny jak zwykle wokal Tomka Mielnika, jednak w całości wszystko zabrzmiało ostatecznie płasko i zupełnie nie tak, jak powinno. Wielka szkoda, fiasko, tym bardziej że stać Panów na dobre widowisko. Trudno, tym razem nie zagrało do końca, ale wierzę, że to był wyjątek od reguły.

Po paru minutach przerwy zainstalowali się na scenie przedstawiciele Trójmiasta w postaci zespołu Spoiwo. Totalnie inna estetyka koncertowa i repertuarowa pozwoliła szybko i skutecznie zatrzeć ślady po poprzednim wykonawcy, a przede wszystkim zrobiło się momentalnie chłodniej i klimatycznie. Do Spoiwa mam pewien sentyment, widziałam ich już parę razy przed tuzami gatunku, jaki uprawiają (post-rock w dość klasycznej postaci), jak np. God is an Astronaut czy kochani Tides From Nebula, i za każdym razem wzbudzają te specyficzne emocje – tak zwane „odpowiednie smęty dla rozdygotanej duszy” (pozdrawiam kolegę Kamila, który pierwszy raz widział zespół w akcji), przy czym szczególnie zwróciłam uwagę, po raz kolejny zresztą, na budowanie napięcia podczas pauz i „grania ciszą”. Bardzo podoba mi się ich ustawienie na scenie i swego rodzaju „taniec” gitarzystów. Niezmiennie uwagę, szczególnie wzrokową, skupia na sobie śliczna Simona Jambor na klawiszach oraz praca sekcji na linii Paweł Bereszczyński i Krzyś Sarnek, w głównej mierze w gęstszych, kulminacyjnych momentach kompozycji. Szkoda jedynie, że materiał gdańszczan z debiutanckiego wydawnictwa Salute Solitude (2015) jest już mocno ograny. Gdzie nowości, proszę szanownych? Bardzo dobry występ, bardzo dobry wstęp do kolejnej nawałnicy o niemożliwym wręcz natężeniu emocjonalnym. 

Tides From Nebula widziałam i słyszałam w bardzo wielu odsłonach. Nigdy nie zapomnę jednego z pięknych koncertów w poznańskim niewielkim Eskulapie, kiedy ktoś (nie przebaczę Ci tego Andrzeju) przekonał mnie, że Panowie pochodzą zza wielkiej wody w Ameryce i byłam święcie przekonana o tej prawdzie, po czym na mini-merchu Maciek Karbowski przemówił w mym ojczystym języku. Szok i niedowierzanie, polski zespół, proszę Państwa. Poziom jednak, jaki w ciągu tych 10 lat istnienia na scenie osiągnęli, i jaki dziś reprezentują, należy już spokojnie zaliczyć do światowego. Takiej produkcji i niemożliwie wręcz idealnie dobranej oprawy oświetleniowej nie doświadczyłam na żadnym innym koncercie polskiej grupy w tym roku (a w paru-dziesięciu zdarzyło mi się uczestniczyć). Panowie rozplanowaniem koncertu przeszli samych siebie.

Nie skupiając się na moment na wizualnych aspektach całości, które podkręcały klimat do wymiarów kosmicznych, TFN zaprezentowali świetną, przekrojową setlistę – od numerów z Aury (2009) z Shall We, Sleepmonster czy Purr, przez Earthshine (2011) z fantastycznym The Fall of Leviathan, Eternal Movement (2013) z przepięknym Now Run (niebieskie lasery i przytłumione światła dopełniały tak utworu, że na koniec niemal zapierał dech w piersiach) czy energicznym Only With Presence, standardowe pewniaki z Safehaven (2016) z The Lifter i We Are the Mirror, oraz debiut live z najnowszym singlem Dopamine. Tu się na chwilę zatrzymam, bo nie sposób nie wyrazić zdziwienia i zachwytu, jak ten dynamiczny, naładowany synthem kolos zabrzmiał. Publika momentalnie podchwyciła bit i cała Progresja zabujała się w taki sposób, jakiego na koncertach „tajdsów” chyba nie doznałam. Idzie nowe i wydaje się, że kierunek obierają całkiem słuszny. No, ciekawy, przynajmniej dla mnie. Na koniec przyszła pora na obowiązkowe bisy z finiszującym Tragedy of Joseph Merrick, wybuch konfetti i finalne wyjście do publiki gitarzystów Adama Waleszyńskiego i Maćka Karbowskiego. Ile razy bym tego triku nie widziała, to i tak nie mam dość! Patrzeć na tę energię, radość, rewelacyjne współgranie i piękne emocje po obu stronach sceny to najlepsze momenty koncertowe i wyjątkowe wrażenia, jakich można było doświadczyć. Panowie na koniec tradycyjnie kleknęli na scenie w szumie sustainu i tym samym zakończyli najbardziej spektakularne show tego wieczoru. Poziom-świat, powtarzam. Słowa wydają się ostatecznie kompletnie nie wystarczające, to trzeba było zobaczyć, poczuć. Fantastyczny koncert!

Ostatnim przystankiem tej muzycznej podróży po różnych stanach świadomości byli Panowie z projektem Night Mistress. Niestety nie jestem w pełni kompetentna, aby podsumować koncert heavy/power metalowej formacji ze Skarżyska-Kamiennej, gdyż nie specjalnie interesuje mnie jej repertuar, przepraszam, stoję po drugiej stronie barykady. Tym niemniej nie mogę nie docenić pełnego zaangażowania i profesjonalizmu muzyków na scenie, tu czapki z głów. Co do reszty – wybaczcie Państwo, odpuszczam silenie się na obiektywizm. Jedno natomiast, co mnie niezmiernie radowało, to fantastyczna zabawa na barze w rytm „nocnych” gitar, którą zaserwował nie kto inny, jak Marek „Prezes” Laskowski. Panie Prezesie, dziękuję za tę energię i tę cudowną air guitar! Skradł Pan show!

Po wszystkich koncertach obowiązkowo odbyło się after party, moja skromna osoba jednak przemieściła się już do innego miejsca koncertowego, by zasilić publikę innego wydarzenia, które miało miejsce w Warszawie. Kontemplacja po koncertach przyszła zatem dopiero nad ranem, by ponownie dojść do wniosku, jak muzyka wpływa na życie, jak piękną scenę mamy w Polsce, ilu profesjonalistów, pasjonatów, magików i wrażliwców. I podsumowując te 15. urodziny Progresji, jestem w stanie powiedzieć jedno: dziękuję! To klub, który najczęściej odwiedzam w ciągu roku, nigdy nie zawiodła mnie tamtejsza organizacja i z wypiekami na twarzy oczekuję kolejnych ogłoszeń koncertowych. Tytułem dygresji, podczas pogadanek pomiędzy koncertami, w trakcie których mogliśmy posłuchać m.in. różnych anegdot związanych z działalnością klubu, Prezes Laskowski obiecał, że na deskach Progresji nigdy nie zagości disco-polo. Parafrazując słynnego zabijakę Franza Mauera ze słynnego filmu – jakoś mu ufam i jakoś mu wierzę. Sto lat Panie Prezesie, sto lat Progresjo!

Do następnego!

Autorem zdjęć jest Aleksander Honc – Photocoder.pl

Artykuł 15 urodziny Progresji: Night Mistress, TFN, 4dots i inni – Warszawa (24.11.2018) pochodzi z serwisu KVLT.

Drodzy Panowie, bardzo miło Was widzieć w pełnym składzie, dobry wieczór! Zacznijmy od wizytówki Waszego zespołu. Pamiętam taki moment jakiś czas temu, kiedy pierwszy raz widziałam Was na scenie w trójmiejskim Wydziale Remontowym. Zachęcona pokręconymi i mocnymi dźwiękami próbowałam dociec wśród znajomych, jak nazywa się kapela, która właśnie zatrzęsła posadami. Niestety, zwinęliście graty, zaś nazwy zespołu padały skrajnie różne. Powiedzcie więc proszę, jak się czyta nazwę [::]?

Jerzy: Nie czyta się.

Kamil: Masz na myśli znaczki, tak? Na początku, jeszcze jak graliśmy z Bartkiem Badaczem (pierwszy gitarzysta, z którym powstał album aux::in – przyp.red.), założenie było takie, że nazwa ma być „nieczytalna”. To miał być znak, nie nazwa.

Jerzy: Historia jest tak naprawdę prosta. Pewien zamysł był taki, aby skupić się wyłącznie na muzyce, nie na przekazie słownym. Nie na czymś, co jesteś w stanie wymówić, zinterpretować. Najczystsze wrażenia z obcowania z muzyką są wtedy, kiedy nie zwracamy uwagi na postać wykonawcy, jego wcześniejsze dokonania czy doświadczenia. Ważne są te dźwięki teraz, to, jakie uczucia ta muzyka potrafi wywołać bez całej otoczki z zewnątrz i nazywania wszystkiego słowami. Sama nazwa, to miał być wielokropek w nawiasie, czyli coś, co może pomijasz, kiedy kogoś cytujesz, te rzeczy, które się znalazły gdzieś obok, są niedopowiedziane. Najważniejsza jest jednak muzyka, to, w jaki sposób gramy i co gramy. Nazwa nie wpływa przecież w żaden sposób na kształt muzyki, na brzmienie. Geneza [::] natomiast wyglądała tak, że skoro graliśmy we czterech, to były 4 kropki, i tak ostatecznie zostało. O czytaniu tej nazwy jako 4dots dowiedziałem się w momencie tworzenia profilu na portalu społecznościowym, bo zwyczajnie potrzebny był wyraz, nie znaki.

Pozostaliście więc potocznie 4dots, umownie „kropkami”, a niektórzy (pozdrawiam Kraków) mówią o Was nawet „groszki”. Nie ma to jednak znaczenia, ustalone. Jak doszło do utworzenia [::]? Jak się poznaliście?

Jerzy: [::] powstało około 7 lat temu. Po rozpadzie mojej kapeli Phobh szukałem miejsca, gdzie mogę zostawić swoją perkusję i dalej ćwiczyć. Tak się złożyło, że trafiłem do miejsca, gdzie Kamil wraz z Atrophią wynajmuje salkę. Okazało się, że Atrophia akurat nie ma bębniarza. W związku z tym dołączyłem do składu, ale pod warunkiem, że nie będę grał odgrzewanych kotletów, bo zwyczajnie nie lubię grać cudzych rytmów. I tak naprawdę od pierwszej próby zaczęliśmy tworzyć nowe rzeczy.

Kamil: Tak, rytmicznie od pierwszych minut właściwie złapałem z Jerzym jakąś chemię. Zadziałało, ale moi gitarzyści zaczęli się wykruszać, bo dla nich ten właśnie obierany kierunek okazał się zbyt dziwny. Poza tym szybko doszliśmy do wniosku, że chcemy to robić na poważnie. Później Jerzy skontaktował się z Bartkiem, który odszedł z Obscure Sphinx…

Jerzy: … i przyszedł taki skromny człowiek ze swoją szóstką barytonową, żeby nam kopary opadły (śmiech). I po dwóch miesiącach, po różnych próbach rzeźbienia z dwoma gitarzystami, wszystko zaczęło się układać dopiero z Bartkiem.

No dobrze, ale rozmawialiście w jakiś sposób o tym, co chcecie właściwie osiągnąć? Jaką pójść drogą? Czy weszliście do sali – rytmotechnik nadaje ton, bas się podłącza, a gitara improwizuje…

Kamil: Nie. To się samo robiło. Właściwie to się nadal samo robi, ale teraz pracujemy też w podgrupach (śmiech) i są bardzo dobre efekty tych prac. Natomiast zalążki były mocno spontaniczno-improwizacyjne.

Ale od początku zapisywaliście te improwizacje, jak rozumiem?

Jerzy: Zapisywaliśmy podziały rytmiczne. Na przykład jedynkę (Delta z albumu aux::in – przyp.red.), najbardziej poharatany rytmicznie utwór, tak opracowaliśmy, że musiałem faktycznie na początku zerkać w kartkę, żeby to zagrać w całości poprawnie. Po tych paru latach każdy wie, gdzie popełnia błąd i na tyle jesteśmy już zgrani, że potrafimy się „znaleźć” w trakcie. Początki bywały ciekawe.

Wiktor: Za chwilę i ja opowiem o swoich kartkach…

Kamil: No tak, przyszedł moment, w którym musiał wjechać flipchart (śmiech).

Zanim jednak pojawił się Wiktor, podjęliście decyzję o wydaniu płyty.

Kamil: Tak. Poczuliśmy, że mamy ten materiał gotowy i możemy go w pełni zapisać – dosłownie.

Jerzy: Pracowaliśmy, rzeźbiliśmy i w końcu zrobiliśmy 4 utwory, ok. 40 minut muzyki i wiedzieliśmy właściwie, że trzeba to uchwycić właśnie w tym momencie. Co prawda, to nie było od razu pełne natchnienie i stuprocentowa pewność, że natychmiast to wydajemy. Nad niektórymi fragmentami, co ciekawe tymi, powiedzmy, prostszymi, pracowaliśmy nawet pół roku, a inne powstały w dwa miesiące. Przyszedł jednak kres, finał.

Ktoś nad Wami czuwał wtedy? 

Kamil: Nie. Zaczęliśmy bardzo skromnie. Na „dzień dobry” ustaliśmy sobie, że jesteśmy ze sobą w stu procentach szczerzy i jak coś komuś nie pasuje, to mówi od razu. Nie mieliśmy powodu, żeby od razu „wpuszczać” kogoś z zewnątrz.

Wiktor: To ustalenie pojawiło się jak już graliście z Bartkiem?

Kamil: Tak, tak. Nie! Przepraszam, zaczęło się już od zawiązania naszego duetu z Jerzym. Już w pierwszych słowach. A potem powtarzaliśmy to postanowienie, kiedy byliśmy już we czwórkę.

A kto był czwartą osobą?

Kamil: Ha! Mieliśmy na początku jeszcze klawiszowca…

Jerzy: … Marcina Pawlickiego, który gra teraz folk?

Kamil: W zespole Runika!

Wiktor: I Marcin się wymiksował?

Dzięki Wiktor za pomoc (śmiech).

Jerzy: Z Marcinem była taka historia, że potrzebował jakichś ram, jakiegoś planu, założeń typu „zróbmy coś na 7/8”. Tylko w momencie, kiedy dużo improwizujesz, nie wiesz co ci akurat przyjdzie do głowy, bo proces tworzenia zwyczajnie trwa, te ograniczenia nie były niczym, co mogło nakręcić, a powodowało skutek odwrotny. Nie tak to sobie wymyśliliśmy. Nie było tej wolności wypowiedzi muzycznej, na której nam zależało.

Wiktor: To znaczy to trwa do dzisiaj, na zasadzie – dopóki płynie opowieść. Jak się temat wyczerpie, to wtedy naturalnie utwór się kończy.

Jerzy: Jeżeli chcemy coś ustalić, czy dalej prowadzić dany utwór, albo coś połamać, jak to się teraz ładnie mówi, to wtedy liczymy, ile rzeczywiście tego materiału jest. W dalszym ciągu jednak nie nastawiamy się z góry, ile dany utwór ma trwać albo jak konkretnie ma wyglądać.

Wiktor: I wtedy Bartek Wam się wyłamał….

…tak, dziękuję za kontynuację historii. Nagraliście więc materiał w studio, przygotowaliście się do wydania i wtem Bartek odszedł.

Jerzy: Bartek może nie tyle się wyłamał, co zdecydował o zaprzestaniu grania w ogóle. Odszedł. Miał swoje prywatne powody.

I wtedy wchodzi Wiktor, cały na biało.

Wiktor: Tak! Ja byłem w tamtym czasie na etapie niemal żalenia się koledze Adamowi Waleszyńskiemu (Tides From Nebula) po rozpadach różnych moich poprzednich kapel, że chciałbym znów grać, gdzie będzie ta chemia, porozumienie. I Adam skojarzył fakty, że zna takich dwóch (śmiech). Następnie Kamil się ze mną skontaktował i podesłał mi czwórkę, czyli Alphę. Posłuchałem i pomyślałem: „mój boże… jak ja to mentalnie przetrawię…”.

Jerzy: …notabene, to był ostatni numer, którego Wiktor się nauczył (śmiech).

Wiktor: Ale powiem Ci dlaczego – bo musiałem jednak zagrać go trochę po swojemu (na co wpadłem znacznie później). Przetrawiłem i pojechałem na pierwszą próbę.

Jerzy: Wcześniej jeszcze sprawdziliśmy jegomościa na koncercie z jego poprzednią grupą Oneiric.

Żeby nie było tak łatwo.

Wiktor: Dokładnie tak. Na tej pierwszej, pamiętnej próbie, kiedy wysłuchałem, co Jerzy i Kamil kombinują, w pierwszej chwili pomyślałem: „ja pierdolę, co ja tu robię i co oni biorą”?! Nie mogłem tego od razu zrozumieć. Natomiast dałem sobie szansę i na drugiej próbie pamiętam taki moment, kiedy doznałem olśnienia. Dosłownie! Jak grom z jasnego nieba. I kiedy „zażarło” między tą naszą trójką, to nie było już odwrotu.

Jerzy: Wiktor był tak naprawdę trzecim…hm…

Wiktor: …pojebem.

Kamil: (śmiech) kandydatem na to miejsce w naszym gronie, który rzeczywiście podchwycił, co chcemy osiągnąć. Jak wiesz, nie tworzymy lekkich i łatwych piosenek, toteż nie nastawialiśmy się, że po Bartku natychmiast znajdziemy osobę, która go w pełni zastąpi. Był na przykład człowiek „solówka” i człowiek „gram na basie, ale na gitarze też mogę”, każdy jednak rezygnował z odtworzenia tych Bartka gitar, bo zwyczajnie nie czuł tego tak, jak też my byśmy sobie tego życzyli.

Zakładam, że to był moment Waszego „być albo nie być”. W końcu płyta była w obróbce, a Wy zostaliście bez gitarzysty i oczekiwaliście, żeby ktoś te połamańce zrozumiał chociażby w większości, czy tak?

Jerzy: Wiem, jak to brzmi, mieliśmy duże oczekiwania, ale możemy też dziś powiedzieć, że się udało. Przyszedł człowiek, który miał wytyczne, żeby w 90% odegrać materiał, ale miał też zostawić 10%, w których odnalazłby jakoś siebie. Do tej pory zmieniamy czasem jakieś rzeczy, nieznacznie, ale jednak każdy ma swoją technikę…

Wiktor: …pojawił się zeszyt, były notatki, zaczęły się dyskusje o cyferkach (śmiech). Alpha to jest 5 stron maczkiem! Poza tym Bartek też miał taki fajny, brudny, surowy styl, który do tej muzyki świetnie pasuje. Ja natomiast zwykle grałem bardziej „zmelodyzowaną” muzykę, gdzie były różne solowe tematy. Musiałem więc znaleźć swój sposób na całość, znaleźć w tym swoje brzmienie, i jednocześnie oprzeć się na głównym szkielecie. Kombinowaliśmy razem do osiągnięcia takich efektów, które satysfakcjonowały nas wszystkich.

Jerzy: Pamiętacie jak Bartek przyszedł na jeden z naszych koncertów do Hydro? Znając przecież swój poniekąd materiał, i widząc wtedy Wiktora na scenie, powiedział, że gdyby miał wybrać to, co wymyślił, a to, jak sytuacja wygląda teraz w niektórych fragmentach ze strony Wiktora, to wybiera tę drugą opcję. Rozumiesz, jakie to było dla nas ważne? I to była chyba jedna z nielicznych zmian w tym kraju, która rzeczywiście się udała.

Czyli z Bartkiem nie zagraliście niczego na koncercie żywo.

Jerzy: Nie. Wiesz, to był trochę cios, kiedy Bartek odszedł tuż po nagraniu materiału, i kiedy zaczęliśmy powoli myśleć o pierwszych koncertach. Oczywiście szanujemy jego decyzję. Wiem, że Bartek nigdzie nie gra na stałe, to znaczy nie odszedł do innego zespołu. Należy pamiętać jednak o czymś, tytułem dygresji, czego ludzie może nie wiedzą albo nie dostrzegają – próby 2-3 razy w tygodniu, przygotowania do koncertów, nauka nieustannie, wymóg kontaktu z instrumentem i tak dalej, mocno ograniczają życie prywatne do minimum. Z mojej perspektywy przynajmniej tak to wygląda.

Pamiętacie moment debiutu na scenie już jako pełnoprawny [::] z płytą na koncie? Opowiedzcie proszę, jak wyglądała chociażby reakcja publiki.

Kamil: Jeden z pierwszych koncertów zagraliśmy z kolegami z Sounds Like Tides From Nebula (śmiech). Pozdrawiam! A tak na serio pamiętny koncert w Elblągu na supporcie Sounds Like The End of the World był czymś wyjątkowym. Sala wypełniona po brzegi, nikt nas nie znał, markerem dopisali w ogóle naszą nazwę na plakacie promującym koncert… Odbiór przerósł nasze oczekiwania! Zabraliśmy ze sobą paręnaście dosłownie płyt i wszystkie sprzedaliśmy, pierwszy raz ludzie podchodzili, pytali skąd jesteśmy, jak długo gramy. Dobry czas.

A czy Wy jako zespół, który tworzy jednak totalnie niejednoznacznie, którego nie chce nawet wciskać w jakąś szufladkę, bo z góry to się mija z celem, myśleliście w którymś momencie podczas komponowania o odbiorcy? 

Jerzy: Wiedzieliśmy, że nasza muzyka spodoba się raczej wąskiemu gronu.

Kamil: Ja o tym nie myślałem w ogóle i nie myślę o tym do dzisiaj. To nie musi się nikomu podobać, to znaczy fajnie by było, ale też nigdy nie zrobimy niczego pod publikę.

Wiktor: Ja czasem wprowadzam lekki niepokój (śmiech). Leciutki.

Jerzy: To jest tak, że jeśli wiesz, czujesz, że zrobiłeś coś dobrze, szczerze i najzwyklej w świecie to ma jakąś wartość…

…to wtedy działa. Czyli najpierw podoba się nam, a potem Wam, jeżeli w ogóle, czy tak? Ale zwracacie uwagę na to, gdzie odbiorca Was umiejscawia? Wiecie jakie łatki są Wam przyklejane?

Jerzy: O, to jest bardzo ciekawe, bo ja bym chciał wiedzieć, co się mówi w kuluarach.

Wiktor: Mówi się, mówi, tylko zwykle zwijamy Twoją perkusję 45 minut i nie docierają do nas te rozmowy.

Do mnie natomiast docierają plotki, że gracie w transach, math-metalu, post-rocku, post-metalu, i nie pamiętam w czym jeszcze. 

Kamil: I w porządku. Wszystkie te szufladki są bardzo fajne, świat jest tak poukładany, że musi mieć półki, ale to nie ma żadnego przełożenia na stan faktyczny, albo właściwie nie ma to znaczenia, tak samo jak Jerzy to ładnie wyjaśnił odnośnie naszej nazwy. Jeśli ktoś nas określi mianem post apocalyptic doomish ritual industrial vegan country – spoko.

Jeśli jednak chcecie się gdzieś zaanonsować albo zachęcić słuchacza do sprawdzenia Waszej muzyki, to co powiecie?

Kamil: Gościu, posłuchaj nas.

Wiktor: To jest polska muzyka, proszę Państwa, nie wstydzimy się naszych korzeni (śmiech). A tak naprawdę – wskakuj, przejedź się, jak Ci się podróż podoba, to zapraszamy, jedź dalej, a jeśli nie, to dzięki, że spróbowałeś.

Kamil: Sprawdź to dzieciak (śmiech)!

Wiktor: Chyba większość kapel tych „nieszufladkowalnych”, jak Ketha, So Slow, Merkabah zdaje sobie doskonale sprawę, że część publiki pojedzie w ten trip z nimi, a inni zrobią miny, nie załapią, nawet przeklną (śmiech). I to jest normalne, zrozumiałe, nie trzeba jednak się nad tym wyjątkowo skupiać.

Jerzy: A propos zespołu Ketha i ich rozpadu, to naprawdę żałuję jak się u nich sprawy poukładały. Jestem w stanie zrozumieć wszystkie powody rozpadu zespołu, ale jednak poważnie – żałuję. W naszym przypadku też zdarzały się historie z bookerami, kiedy chcieliśmy gdzieś z kimś się dogadać i słyszeliśmy – ok, pomyślimy, tylko nie wiem, gdzie Was wcisnąć.

Wiktor: Tylko pytanie brzmi, czy jest sens właśnie „wciskać”, doklejać do czegoś.

Jerzy: Właśnie. Jeśli w danym mieście jest x-osób, które słuchają danego gatunku i w klubie zagrają trzy podobne do siebie kapele, to przyjdzie te x-osób. A różne kapele ściągną przecież różne osoby, które mogą sprawdzić coś, co wydawałoby się im nie do przebrnięcia. Umówmy się, mamy taki zalew różnej muzyki zewsząd, nie każdy non stop sprawdza nowości, szczególnie niszowe. No, niektórzy, nieliczni może sprawdzają (śmiech). Ludzie też nie słuchają jednego gatunku. Jaki sens więc jest robić koncerty, zawężając stylistykę muzyczną?

Wiktor: Żeby daleko nie szukać, dobrym przykładem był nasz koncert właśnie w Elblągu czy w ogóle doświadczenia w innych miastach, gdzie nas nikt nie zna (śmiech), ale dobrze pamiętam też sytuację z Tides From Nebula na festiwalu Metal Hammer parę lat temu (rok 2015, koncerty obok Riverside, Evergrey i Dream Theater – przyp.red.), kiedy pojechałem z chłopakami jako techniczny, obsługiwałem też merch. Wiem, że Panowie wspominali, że kompletnie repertuarowo różnią się od reszty kapel, zagrali jednak jak zwykle mega profesjonalnie i z turbo energią, i co? I wyprzedali wtedy cały swój merch, przy czym ludzie ubrani w koszulki z nazwami kapel wyglądającymi jak stos chrustu wykłócali się o ostatniego winyla. To są historie, które dają do myślenia, jeśli chodzi o ryzyko zapraszania różnorodnych kapel na koncerty. Najszerzej jak się da możemy na siłę powiedzieć o sobie, że poruszamy się w post-metalu, ale zwyczajnie to nie jest żadna prawda na końcu. A kojarzycie tę scenę w „Bohemian Rhapsody„, kiedy ten rudy z brodą słucha sfrustrowany, co się dzieje na Wembley? No właśnie!

Kamil: Ten rudy z brodą… Świetnym przykładem może być wspólna trasa zespołów Entropia, Merkabah i Ampacity – każda z kapel ma swoje grono fanów i oni się wymieszali na tych koncertach między sobą. To jest najlepsze. Poza tym każdy dostarczył kompletnie innych wrażeń.

Info dla bookerów: nie bójcie się ryzyka (śmiech)! Dobrze, mówiliśmy o tym, że nazwa nie jest ważna, gatunek też nie, kto, gdzie i jak grał wcześniej nie ma znaczenia, liczy się tylko i wyłącznie muzyka. I pięknie. Postanowiliście jednak wyjść z tego, powiedzmy, cienia i pokazać chociażby jak wyglądacie podczas grania. Niedawno światło dzienne ujrzały dwa klipy z tzw. live sessions, nagrane w Nebula Studio, zmiksowane przez Maćka Karbowskiego. Skąd taki pomysł i na co to komu?

Jerzy: Masturbacja dźwiękiem i obrazem.

Kamil: Pomysł narodził się podczas luźnych rozmów z kolegą Adamem (TFN – przyp.red.). Zastanawialiśmy się co fajnego zrobić, jak się wypromować inaczej. Jedna z propozycji/opcji dotyczyła właśnie pokazania nas od strony live, na setkę, bez cięcia.

Jerzy: No ja na przykład wcześniej nie widziałem siebie jak gram. Na tych dwóch też nigdy nie patrzę (śmiech). Poza tym nie chcieliśmy robić teledysku, tej podstawowej formy promocji jakiegoś singla…

…oglądacie jeszcze w ogóle teledyski? No chyba, że te stare, ikoniczne.

Kamil: No przepraszam bardzo, a nowe Prodigy? Albo jak Die Antwoord wypuszczą klip, to na sygnale jadę do kompa!

Jerzy: Albo Behemoth i te ich pomysły! Wracając do naszych skromnych osób, chcieliśmy pokazać jak może wyglądać nasz sposób na muzykę, jaki klimat możemy uzyskać. Dlatego też odpowiednio przygasiliśmy światła, dodaliśmy świece, dymiary. Czasami wprowadzamy się w taki stan na próbach, żeby się nakręcić, poczuć właśnie ten vibe, którym chcemy się podzielić. I to wypaliło.

Wiktor: Mieliśmy oczywiście kilka podejść do nagrywania. To był maj, pachniała Saska Kępa, 40 stopni w środku, pot się lał. Jednak to, co chcieliśmy i jak chcieliśmy się pokazać, udało się w pełni uzyskać, też dzięki fajnej pracy Grain Films.

Ile numerów zarejestrowaliście?

Jerzy: Trzy, dwa już wyszły, tj. IX z nowości i Alpha z naszego debiutanckiego albumu. Przy czym wypuszczamy je odwrotnie, tak jak nagrywaliśmy, czyli od końca. Tak jak nazwy naszych numerów na albumie (śmiech).

Tytuły numerów mają jakieś znaczenie czy sytuacja ma się podobnie jak cała reszta i pytanie jest bez sensu (śmiech)?

Wiktor: Tak.

Dziękuję.

Jerzy: To są tytuły robocze, które zostały tytułami faktycznymi. IX należy do nowości, choć jej zarys powstawał jeszcze podczas prac z Bartkiem. Graliśmy ten numer już na paru koncertach, fajnie się przyjął. Co do wcześniejszych numerów, podczas miksów płyty dostaliśmy raz wersję „alfa” czwórki – czwartego utworu – i tak przyjęliśmy to jako tytuł. Reszta to naturalnie „beta”, „gamma” i „delta” tylko w odwrotnej kolejności, bo „alfa”, tj. czwórka, jest najdłuższa. I już. A tajemnica tytułu albumu też jest strasznie interesująca. Uwaga, wielka tajemnica: w samochodzie na wyświetlaczu radia Kamila widniał napis aux:in. Koniec. I niech mi teraz ktoś powie, jak to nazewnictwo miałoby wpłynąć na to, co gramy? Nijak.

Wiktor: Dokładnie. I teraz powiedz mi, co byś powiedziała na taki opis: słuchajcie, analizowaliśmy transcendencję kosmosu i ponieważ kurs nawigacyjny na trajektorię księżyca Apollo 11 był nazwany aux:in, to tak postanowiliśmy nazwać naszą płytę. Czy to coś zmienia?

Wiesz, w niektórych przypadkach, przynajmniej dla mnie, to jednak ma znaczenie, jeśli album ma być zamkniętą opowieścią „o czymś” od początku do końca.

Wiktor: Zgadza się, my jednak zostawiamy miejsce dla każdej interpretacji historii indywidualnie. Zauważ, że nawet jak masz podany na tacy tytuł, załóżmy „Prypeć”, bo kapela inspirowała się wiadomo czym, a Ty możesz usłyszeć w tej muzyce historię o czymś zupełnie innym niż post-apo.

A z Waszej perspektywy opowiadacie historię czy wciągacie w historie?

Jerzy: My jesteśmy historią… (śmiech).

Kamil: Rozpadliśmy właśnie swój zespół (śmiech). No to jest ciekawe. Chyba opowiadamy historie, które wciągają. Każdy, kto przyjdzie na nasz koncert inaczej go doświadczy. Możesz zamknąć oczy i posłuchać, jeśli się w tym odnajdziesz, to nie zauważysz, kiedy czas Ci minął.

Wiktor: Kto chce, to się wciągnie.

Wolność wyboru ma swoje dobre strony (śmiech). Na koniec poproszę o parę tajemnic odnośnie nowego wydawnictwa. Przekonaliście mnie w pełni co do zamysłu całego Waszego przedsięwzięcia, nie zmienia to jednak faktu, że oprócz tego najważniejszego składnika, tj. muzyki, estetycznie wszystko dopracowujecie pod linijkę, pod ostatnie zagięcie. Niesamowite wrażenie po dziś dzień robi na mnie okładka aux::in autorstwa Kuby Sokólskiego. Kto tym razem weźmie na barki oprawę wizualną?

Jerzy: Mamy sporo pomysłów. Materiał jest w dopracowaniu, chyba możemy już zdradzić, że współpracujemy przy produkcji z Andrzejem Dziadkiem (m.in. Milion Miles Merkabah, Vacuum Entropii), który już podpowiedział nam sporo odnośnie doszlifowania paru fragmentów w nowych utworach. Natomiast co do grafiki, nieśmiało myślę nad Panem Wojtkiem Szymańskim (Kobong, Neuma, Nyia, Organoleptic Trio), którego bardzo chcielibyśmy zaprosić do takiej współpracy, ale to są na razie bardzo ciche marzenia, więc zobaczymy co z tego będzie. Wiem natomiast, że z tym materiałem, który teraz mamy i wyczuciem Pana Wojtka mogłoby z tego wyjść coś naprawdę dobrego.

Wypadałoby zdradzić, gdzie zagracie najbliższe koncerty i wspomnieć o Waszym udziale w urodzinach Progresji już 24 listopada!

Kamil: Tak, Progresja, proszę – byłem tam wielokrotnie, wielu rzeczy nie pamiętam (śmiech).

Jest trema przed zagraniem na dużej scenie?

Kamil: Graliśmy na tzw. dużej scenie na festiwalu Summer Dying Loud 2017, więc to nie będzie taki chrzest. Trema oczywiście jest, każdy z nas przechodzi ją na swój sposób. Ja na przykład śpię, Jerzy coś ćwiczy, a Wiktor wydeptuje ścieżki. Każdy inaczej reaguje na stres, ale mówimy tu o tym pozytywnym stresie motywującym.

Wiktor: Ja się jaram konkretnie.

Jerzy: Jarawka to się jara (śmiech). Często jest tak, że jest stres, czy wszystko w swoim zestawie dokręcę, tak jak powinienem. Stresuje brak powagi z zewnątrz, albo kiedy czyjeś podejście jest amatorskie. Każdą sztukę traktujemy poważnie, niezależnie czy występujemy dla 5 osób czy dla większej liczby odbiorców.

Wiktor: Samo granie nas nie stresuje. To jest nagroda. Interakcja z ludźmi jest niesamowitym doświadczeniem.

Kamil: Samo granie to jest 40-minutowy przerywnik pomiędzy targaniem tych gratów (śmiech).

Tytułem zakończenia, gdzie chcecie się znaleźć za jakiś czas? Jakie macie ambicje?

Jerzy: W kraju wolnym od religii i uprzedzeń. Tak naprawdę, odpowiadając na Twoje pytanie z pełną powagą, dążymy do tego, aby tak czy inaczej mieć najwięcej radości z tego grania i robić to, czego naprawdę chcemy.

Kamil: Małe kroczki. To nie jest produkt nastawiony na zysk, trasy i tak dalej. Tworzymy z pasji, jesteśmy pogodzeni z nieszufladkowalnością, jesteśmy świadomi swojej niszy, powoli będziemy dalej brnąć.

Wiktor: Chcemy grać dla ludzi, chcemy się spotykać na koncertach, potrzebujemy tej interakcji, również z innymi zespołami, obserwując ich na scenie. Wiadomo, że publika w różnych zakątkach jest zawsze inna i inaczej odbiera daną muzykę, ale nie ciśniemy w jakimś niezdrowym pędzie. Świat koncertowania i około-koncertowania, kiedy jeżdżę jako tech, to jest energia jedyna w swoim rodzaju, której ja osobiście potrzebuję. Były czy są kapele, które kontestowały cały szoł-biz, powiedzmy za czasów punkowych, gdzie deklarowały, że mają wszystko w dupie, publikę w dupie, nie chcą grać koncertów…

Kamil: …co, Tool?

Wiktor: (śmiech) Podsumowując, chcemy grać, wiadomo, coraz większe koncerty, ale nie rozpisujemy w kalendarzu swoich ścisłych planów. Aczkolwiek, im więcej nam się uda zagrać koncertów, i będą stopniowo większe, tym lepiej.

Bardzo dziękuję za rozmowę i do zobaczenia już 24 listopada w Progresji!

Artykuł 4dots [::]: „znak, nie nazwa” pochodzi z serwisu KVLT.

Do albumu Identity zabrałam się jak do rozwikłania tajemnicy poliszynela. Najpierw  trzeba zebrać poszlaki. 9 utworów, ponad 50 minut muzyki. Dość sceptycznie jednym okiem oceniłam zimną, trochę kubistyczną okładkę, by następnie pokłonić się przed płytą i złożyć w głowie wyrazy uznania dla doboru profesjonalistów, pracujących przy tej produkcji. Materiał mianowicie zmiksował Kuba Mańkowski (m.in. blindead, Behemoth, Obscure SphinX), a gitary i bass Panowie nagrali w warszawskim Nebula Studio z pomocą Maćka Karbowskiego i Tomka Stołowskiego (Tides From Nebula). No, no, zaplecze Ayden zapewniliście sobie mocne, więc co macie do powiedzenia? Cały przekrój emocji i pięknych kompozycji. W muzyce instrumentalnej niezwykle istotne są detale, nie tylko linie melodyczne, ale przestrzeń, jaka się tworzy przy odsłuchu, budowanie napięcia, momenty kulminacyjne. I to wszystko znajdziecie na Identity w dobrym aranżu i bardzo dobrze poskładane. Nikogo nie zdziwi więc fakt, że chętnie postawię Ayden przy docenianych Tides From Nebula i God Is An Astronaut, jednak mając na myśli gównie poziom samych kompozycji, w żadnym wypadku kopię. Już otwierający, najdłuższy Awaking doskonale wprowadza w instrumentalną podróż po post-rockowych schematach. I z miejsca zaznaczam, że nie ma nic złego w tej obranej ścieżce pod właściwą sobie metką. Time takes it all, What if czy piękny, nastrojowy Falling udowadniają, że w post-rocku można jeszcze wiele powiedzieć, nie kombinując na siłę ze złożonością utworów lub nachalnym mieszaniem kilku gatunków. Sztuka to bowiem trudna, a bardzo często ambicja nie idzie w parze z umiejętnościami. W przypadku Ayden wszystko ma swoje miejsce, aczkolwiek Panowie romansują momentami z progresywnością, ale dość powściągliwie. Nie, nie doświadczymy na Identity wybujałych hybryd, tu jest raczej czysto, z bezbolesnym wyważeniem, odchylenia od ram w normie. W tym miejscu zwrócę uwagę na najlepsze momenty na płycie w postaci utworów Horizons i rozbudowanego Diagnosis. Pierwszy raczy świetną sekcją rytmiczną, przejścia perkusyjne plus doskonale zintegrowane elektroniczne tło i cięższe gitary dodają monumentalnego charakteru całemu utworowi. Aż chciałoby się usłyszeć mocniej zaakcentowany finał. Natomiast w Diagnosis uwagę zwracają głównie mocniejsze, ciekawsze riffy, śmielej poruszając się w stronę post-metalu, ale stopując w odpowiednim momencie, kiedy emocje po tym kontrolowanym wybuchu gasi stonowany, spokojny Exhale.

I to jest chyba siła tego albumu: równowaga. Nic nie umyka, to nie jest soundtrack czy podkład do innych czynności. Tu się można zanurzyć w melodyjnych opowieściach bez słów i dać sobie czas na spokój. Zastanawia mnie jedynie fakt, dlaczego Ayden wydali album dopiero teraz, skoro grywają już od dobrych czterech lat. Trudno mi ocenić, czy jest to właściwy moment, czytając ciągle opinie jakoby post-rock chylił się ku upadkowi. Z drugiej jednak strony, jakie znaczenie ma gatunek danego albumu, skoro zawarta na nim muzyka jest po prostu najwyższych lotów? Polecam sięgnąć po Ayden i nieco się nad tym zadumać zanim wydacie werdykt.

Artykuł AYDEN – „Identity” (2017) pochodzi z serwisu KVLT.

Mini-album All.Things.End. zarejestrowano w warszawskim Nebula Studio pod czujnym uchem Macieja Karbowskiego (Tides From Nebula). A więc Odyssey, zdaje się, wiedzieli od początku, na czym im zależy i jaki poziom chcą osiągnąć. Czuć bowiem rękę Maćka nad całym wydawnictwem, jak aromat świeżo mielonej kawy, który roznosi się po całym domu. EPka składa się z trzech instrumentalnych numerów o łącznym czasie trwania ok. 20 minut. Wszystkie utwory to nic nadzwyczaj odkrywczego, ale słychać coś, czego u wielu formacji nie znajduje – konsekwentne trzymanie się obranego kierunku. Niewiele tu kombinowania, nie ma żadnych wyraźnych elektronicznych plam, nic ze ścian dźwięku, żadnych specjalnych instrumentariów, materiał jest wymuskany i wygładzony. A dlaczego składny, melodyjny post-rock miałby zostać skreślony, zapytuję. Z drugiej jednak strony brakuje mi ewidentnie finałów lub większego rozbudowania w utworach. Idąc od końca, w najdłuższym numerze Flashbacks błyszczy sekcja rytmiczna, szczególnie linia basu jest ciekawie urozmaicona i uwydatniona, ale apetyt na większy rozmach jest niezaspokojony, coś w połowie zgrzyta, coś ciekawego się zaczyna i za chwilę gubi moją uwagę. Podobne wrażenia mam odnośnie Serendipity.  Za najlepszy natomiast uznaję tytułowy All.Things.End. z nieco niepokojącym wydźwiękiem, potęgowanym przez proste, ładnie dopracowane prowadzenia gitary.  Utwór mógłby wpasować się w dokonania TFN z demo lub innych początków działalności, pozbawionych jednak wielowarstwowości, tak swoistej dla kolegów po fachu. 

Polski post-rock jest nadal prześwietlany i często bywa zamykany w swoje elementy charakterystyczne, co zwiastuje brak oryginalności i ostatecznie znużenie. Zresztą czas pokazał, że wiele grup pływających w jasnym post-rockowym sosie z przepisu szybko ginie śmiercią naturalną. Tymczasem mam wrażenie, że Panowie z Odyssey próbują pokazać, że można tworzyć bez nadęcia, poruszając się po sprawdzonych schematach. Formacja ma potencjał, jednak brakuje mi unikatowości, punktu zaczepienia, który pozwoliłby odróżnić twórczość tej grupy od innych. Niemniej jednak, płyta All.Things.End. jest miłą odskocznią od pokiereszowanych i przekombinowanych propozycji. Być może dla mnie po prostu zbyt grzeczną.

Artykuł ODYSSEY – „All.Things.End.” (2017) pochodzi z serwisu KVLT.

Kuba Brewczyński – wokalista Straight Hate

Świat:

1. Wormrot „Voices”

2. Coldworld „Autumn”

3. Rotten Sound „Abuse to Suffer”

4. Nails „You Will Never Be One of Us”

5. Cryptic Void „Psychomanteum”

plus:

6. Dead Congregations „Sombre Doom EP”

7. Trap Them „Crown Feral”

8. Gadget „The Great Destroyer”

Polska:

1. Ulcer „Heading Below”

2. Wędrujący Wiatr „O Turniach, Jeziorach i Nocnych Szlakach”

3. Arkona „Lunaris”

4. The Dead Goats „All Of Them Witches”

5. Fetor „Abandoned Hope’

plus:

6. Moanaa „Passage”

7. Eteritus „Following the Ancient Path”

8. Mentor „Guts, Graves and Blasphemy”

Konrad Ciesielski – perkusista Blindead, Octopussy, Tranquilizer

Na wstępie muszę zaznaczyć, że w 2016 roku z powodu pracy nad trzema materiałami (Blindead, Tranquilizer oraz Octopussy) większość płyt, jakich słuchałem, było z 2015 roku. Dlatego nie będzie tego wiele i lecimy od początku:

1. David Bowie „Blackstar”. Oczywiście pierw usłyszałem wielo-strukturowy utwór Black star i tutaj muszę przyznać, że to jest Opus Magnum. Takiego potwora, tak świetnie zagranego i zaaranżowanego to nie słyszałem od dawna, zainspirowało mnie to bardzo.

2. Gojira „Magma”. Jedyna płyta metalowa, której słuchałem w tym roku. Uwielbiam ich, i co by nie robili, jest to najwyższa półka. Ten album jest o tyle wyjątkowy, że posiada więcej ładunku emocjonalnego niż poprzednie, więcej melodii oraz śpiewu, coś dla mnie J

3. Nightrun87 „Starships”. Projekt mojego dobrego znajomego Williama Malcolma, który między innymi współtworzy kolektyw Tranquilizer. Obecnie Nightrun87 zajął się tak zwanymi 80’s. Synthwave naładowany pozytywną energią, ale również między wierszami melancholią harmoniczną.

4. Nick Cave And The Bad Seeds „Skeleton Tree”. Ta płyta zaś pomagała mi powiększyć doła, którego dostałem na wiosnę. Bez dwóch zdań, co zrobią razem, i co zrobi osobno Nick Cave, łykam bez zastanowienia.

5. ARRM „ARRM”. Ależ to jest piękne, w oparach dymu „zatopion i ujebion” i zapętlić i od nowa.

6. Wardruna „Runaljod – Ragnarok”. Muzyka etniczna zawsze była mi bliska, ale od kiedy ten zespół zdobył popularność, ludzie odkryli, że nie musi być przaśna. Wiele oczywiście jest zespołów, które pokazały tę ciemną stronę, ale mówimy o roku 2016.

No koniec jednak muszę dodać, że płyta która zrobiła u mnie największe spustoszenie, została wydana w 2015 roku, ale słucham jej przez cały 2016 rok, i tak długo jeszcze nigdy żadna płyta u mnie nie wytrzymała. Dla mnie najważniejszą płytą tego roku jest:
Puscifer „Money Shot”.

Piotr Chmielecki – gitarzysta Koronal

Podsumowanie roku i od razu problem, wręcz panika… Nie jestem nałogowym słuchaczem nowości, nie kolekcjonuję też specjalnie muzyki. Jak coś mnie zaintryguje, to staram się zgłębić temat, a jak już go zgłębię, to na długo w nim tkwię. Poza konkretnymi/stałymi pozycjami traktuję czasem muzykę jako przelotną inspirację. Poszperałem w zwojach i oto są. Moje propozycje:

Świat:

Meshuggah „The Violent Sleep of Reason”. Giganci i tym razem nie zawiedli, chociaż głosy są podzielone. Nagle okazało się, że da się grać jak Meszu, używając lampowych wzmacniaczy, i nagrywając materiał na „setkę”. Świat stanął na głowie. Płyta inna od dotychczasowych, ale Szwedzi jak widać nie boją się ryzyka i kombinują.

Car Bomb „Meta”. Wcześniej nie znałem kapeli, ale polecał ją pewien redaktor, więc spróbowałem. Weszło bardzo dobrze. Świeże, połamane granie. Nie ma miękkiej gry. Tempo, nagłe zwroty akcji, groove. Bardzo dobre!

Snarky Puppy „Culcha Vulcha”. Nie. To nie metal. Znalezione przypadkowo i z miejsca wchłonięte. Jazz, zabawa, luz, groove, matematyka. Jak widać nie trzeba kowbojek i kapeluszy, będąc jednocześnie kapelą z Teksasu. Jest tu wszystko: sekcja dęta, klawisz, bas, gitary. Wirtuozeria i radość z gry. Bardzo smaczne granie!

Mr. Oizo „All Wet”. Elektronika. Lubię, jeśli jest intrygująca i groowiąca. Płyta z 2016 roku może nie jest najlepszą w dyskografii Francuza, ale patrzę przez pryzmat całej twórczości. Lubię.

Jinjer „King of Everything”. Ukraińska, dobrze już znana kapela, przed którą mieliśmy przyjemność zagrać razem z Koronal. Z reguły nie trawię damskich wokali, ale Tatiana robi to nad wyraz dobrze. Świetna muzyka i krzyk kobiety tutaj się nie wykluczają 🙂

Polska:

Hmm… Tutaj mam większy problem. Nie śledzę dokładnie metalowej sceny, a i w pozostałych gatunkach ciężko mi przypomnieć sobie, co fajnego mnie spotkało w tym roku. Jest jednak kilka kapel/muzyków, o których chciałbym wspomnieć:

The John Doe’s Burial „No Gods No Masters”. Solidna dawka death core/death metal. Zawodowy wokalista 🙂

Heresy Denied „Innerception”. Stylistyka jak wyżej. Młode chłopaki z Poznania. Zajebiście dają radę!

Trylion „Indigo”, „Poliphrenos”. Też Poznań, ale granie bliżej tego, co robi Meshuggah plus odrobina djentu. Chłopaki co prawda dopiero szykują LP, ale dotychczasowe EP są bardzo dobre. Polecam!

Jan Domański – basista Koios

Przeszukawszy pamięć i historię w odtwarzaczach z 2016 mamy: jestem bucem, zagranico, passerati itp. Wyszło mi, że z Polski w tym roku nic mnie nie urzekło, więc będzie rozszerzony „Świat”.

1. Fallujah „Dreamless”. Jestem fanboyem mocno tego zespołu, więc łykam wszystko, jak młody pelikan. Dużo spokojniej niż na doskonałym w mojej opinii „Flesh Prevails”, ale równie ciekawie. Dużo więcej przestrzeni, trochę eksperymentów z elektroniką, (o zgrozo :)), damski feat.w singlu. Smaczne acz, uwaga, trzeba się wgryźć – pierwsze przesłuchanie nie powaliło. Mój tegoroczny numer 1.

2. El Huervo „Vandereer”. Tegoroczny album malarza/producenta Niklasa Akerblada. Jak zwykle instrumentalny chillout i relaks, trochę pustynia, trochę zatłoczone miasto, bardzo polecam na momenty, kiedy ma się dość metalu (chyba że się nie ma, to nie polecam). Warto było czekać 3 lata.

3. Cult of Luna & Julie Christmas „Mariner”. Płyta, do której nie mogłem się długo przekonać, właśnie przez wokal Julie Christmas, ale w końcu, przez sentyment do CoL, zagościła na dłużej w odtwarzaczu. I weszła. I to mocno. Może nie arcydzieło, ale zdecydowanie album wart uwagi.

4. Neurosis „Fires Within Fires”. O takie Neurosis … Część osób fuka, lecz mi się bardzo podoba.

5. Gorguts „Pleiades’ Dust”. Gorguts dowozi ponownie. EPka to jeden masywny numer, ale za to jaki. Ile razy bym tego nie puszczał, zawsze znajduję coś nowego, w innym miejscu.

6. Sumac „What One Becomes”. Drugi LP składu Aarona Turnera. Ciężka wędrówka przez częściowo improwizowane sludge/noise, ale wędrówka bardzo, bardzo satysfakcjonująca.

7. The Dillinger Escape Plan „Dissociation”. Pożegnalny DEP. Właściwie wszystko czego można się po DEP spodziewać i troszkę więcej. Aha, bardziej One Of Us Is The Killer niż Calculating Infinity.

8. Meshuggah „The Violent Sleep of Reason”. Nowe meszugi po trochę nieudanym Kolosie powrót do formy.

9. Crowbar „The Serpent Only Lies”. Męskie łzy, co miałem to oddałem/zjadłem, Crowbara przedstawiać nie trzeba. Jest ciężko, jest grubaśnie.  Crowbar jak wino.

Evil – basista i gitarzysta Sauron

Świat:

1. Wardruna „Runaljod – Ragnarok”. Magiczna płyta. Dla mnie jest właściwie pierwszym, tak dogłębnym zanurzeniem się w świat dźwięków oferowany przez Einara i Lindy-Fay. Płyta zapewniła mi dużo emocji i ma chyba u mnie najwyższy licznik odtworzeń pośród tegorocznych nowości. Super będzie przeżyć te historie na żywo (lokalny koncert mam już w styczniu).

2. Hail Spirit Noir „Mayhem in Blue”. Tę płytę odkryłem przypadkowo i była dla mnie sporym zaskoczeniem. Bardzo ciekawe połączenie (post) blackmetalu z psychodelą lat 70. W momencie pierwszego zauroczenia gotów byłem niemal wynieść ich na ołtarze, ale jednak szybko się tym nagraniem zmęczyłem. Niemniej będę do niego wracał i już cieszę się na ich występ podczas przyszłorocznego festiwalu Inferno.

3. Blood Ceremony „Lord of Misrule”. Psychodeliczny rock w najlepszym wydaniu. Kocham za brzmienie, wokale Alii O’Brien i jej cudowne zagrywki na flecie poprzecznym. Serwowany przez Blood Ceremony mroczny klimat przywodzi mi na myśl wczesne filmy Polańskiego, czy trylogię Omen. Zdecydowanie moja herbatka!

4. Anaal Nathrakh „The Whole of the Law”. Żeby nie było, że skupiam się wyłącznie na retro-brzmieniach i przestrzeniach – tym razem trochę wpierdolu. Ależ na tej płycie jest zniszczenie! Słuchając jej, czuję jak zaczynam się samowolnie pienić i czernieje mi podniebienie! Uwielbiam! Działa niezawodnie zawsze, gdy potrzebuję kopa na przebudzenie. Cover Ironów również wyśmienity!

5. Khemmis „Hunted”. Bardzo fajny, oldskulowy doom z wyśmienitym brzmieniem, chwytliwymi melodiami oraz pełnym smutku i nostalgii wokalami. Nie znałem poprzednich płyt, ale moją uwagę zwróciła wyśmienita okładka Sama Turnera. Super pozycja do puszczenia w tle.

Polska:

1. Furia „Księżyc Milczy Luty”. „…W końcu jeden z czartów wpadł na pomysł, by postawić zwierciadło przed aniołami albo i samym Bogiem. Zabrały je zatem i poleciały w kierunku nieba. Jednakże, gdy były już bardzo blisko aniołów i Boga, lustro wypadło im z łap i spadło na ziemię, rozbijając się na miliardy maleńkich okruszków. Co to było za nieszczęście! Bo każdy okruszek, tak, jak normalnej wielkości lustro, odbijał świat, czyniąc go wstrętnym i strasznym. Najgorsze jednak było to, że wiele z tych odłamków wpadło do ludzkich oczu – wtedy taka osoba zaczynała widzieć wszystko już tylko na opak, odbite w diabelskim lustrze, krzywe, złe i brzydkie. Niektórym kawałki wpadały do serca, które zamieniało się w kawałek WĘGLA – taka osoba nie czuła już nic. Jeśli wcześniej kogoś kochała, teraz nie pamiętała nawet jego imienia; jeśli jej na czymś zależało, teraz było jej to całkowicie obojętnie!…”

2. Thy Worshiper „Klechdy”. Ta płyta jest wybitna i wyjątkowa na tylu płaszczyznach, że aż niemożliwym jest uzasadnić ten wybór w kilku zwięzłych zdaniach. Może wystarczy, jeżeli napiszę, że kupiłem już kilka egzemplarzy i rozdałem je kolegom z nieukrywaną dumą, dzieląc się zajebistością tego albumu.

3. Wędrowcy, tułacze, zbiegi „Światu jest wszystko jedno”. Polska scena roku 2016 ocieka wręcz awangardą. Ukazało się bardzo dużo bardzo mocnych strzałów, które zdecydowanie plasują się w światowej czołówce i przede wszystkim – oferują własny przekaz, który w wielu przypadkach może istotnie wpłynąć na dalszy rozwój całego nurtu. WTZ to idealny przykład twórczości pełnej własnej interpretacji i osobistego przekazu. I chociaż stylistycznie zdawałoby się operują w trochę innych obszarach – dla mnie to właśnie jest najczystszy black metal, muzyka, która w założeniu jest ciągłym poszukiwaniem nowego, przełamywaniem stereotypów i zapisem kolejnych etapów na ścieżce samorozwoju. BDB+!

4. ARRM „ARRM”. Mój imiennik zdecydowanie nabiera wiatru w żagle, a obserwacja jego kunsztu nawigacji wśród oceanów dźwięku jest czystą przyjemnością. ARRM to kolejny projekt, w którym Artur Rumiński udowadnia jak wiele można wygrać, będąc muzykiem i kompozytorem otwartym na muzykę – bez sztucznych ograniczeń gatunkowych czy ideologicznych, które często sami sobie narzucamy, pozbawiając się tym samym wielu wspaniałych wrażeń i doświadczeń. Delektując się brzmieniami wykreowanymi przez niego w tym roku, już usycham z ciekawości, czym zaskoczy nas w następnym 🙂

5. Sauron „Wara!”. Uwzględnianie w tego rodzaju rankingach własnej twórczości może być poczytane za objaw arogancji ocierającej się wręcz o lizanie się po jajach, ale oddając sprawiedliwość faktom – jest to polski album, któremu poświęciłem w tym roku zdecydowanie najwięcej uwagi. I chociaż nie ma szans, żebym choć przez chwilę mógł ocenić go inaczej niż subiektywnie – uważam że wyszedł nie najgorzej i bez kompleksu może się tu znaleźć.

Piotr Gibner – wokalista Moose The Tramp

Anno Domini 2016 to najlepszy muzycznie rok dekady… wiem to z przekazów prasowych i od znajomych. Pod koniec roku ubiegłego Michał (Zielone Ludki) stwierdził, że kiedy komponuje, nie słucha nowej muzyki, by zmaksymalizować swój pierwiastek w procesie twórczym i tym samym inspiracje możliwie zmniejszyć do minimum. Jako że rok bieżący spędziłem wraz z kolegami na kończeniu płyty Moose The Tramp, to tę ideę wziąłem sobie do serca i pierwszy raz w życiu – pomimo że rok tłusty i wiele delikatesów kusiło – starałem się konsumować jak najmniej świeżych wyrobów kultury muzycznej. Było bardzo ciężko. Po drodze zdarzyło się nie wytrzymać i błysnęła do mnie pożegnalna „Czarna Gwiazda” Davida Bowiego, popluskałem się w basenie Radiogłowych i oślepiła mnie troszku Kasia Nosowska z nowym Heyem, ale zasadniczo starałem się być czysty. Teraz, chociaż detoks zakończony już, to nie zdążyłem skosztować jeszcze nowych Meshuggah, Massive Attack czy The Dillinger Escape Plan, także na wstępie wypada odnotować, że nie jestem wielkim erudytą muzycznym jeśli chodzi o rok 2016, i dlatego też skupię się na dwóch zasadniczo świeżych płytach.

Krzysztof „Zalef” Zalewski „Złoto”. Artysta nagrał drugą z rzędu już płytę życia, czyste „Złoto”. Że pan Krzysztof wielkim artystą jest, przekonywać trzeba tylko tych, co nie przesłuchali „Zeliga”, ale nawet jeśli już znajdzie się ktoś (teoretyzuję teraz), kogo ów krążek nie przekonał, to „Złoto” już na pewno połknie każdy. Taka tautologia. O warstwie muzycznej może nie będę tu prawił, bo jak mawiał barokowy kompozytor Francesco Zappa, pisanie o muzyce jest jak tańczenie o architekturze, ale muszę choć kruszek o tekstach nadmienić… Zawsze dziwiło mnie porzekadło hinduskie, że spotkać człowieka, co nie ma duchowego mistrza, jest gorsze od skrzyżowania dróg z tygrysem. Może nie jestem tytułowym bohaterem ostatniego krążka naszego towaru eksportowego Behemoth, ale idea ścieżki lewej dłoni i kwestionowanie autorytetów są mi bliskie. Nigdy nie lubiłem, jak ktoś mi śpiewa „jak żyć”, już lepiej w mej opinii kupić audiobook z jakimś poradnikiem lajfstajlowym. I tu mi pan Zalewski zaimponował, że pomimo niekwestionowanej mądrości, co z liryków bije, tak dużo tu mamy skromności. Płyta pokazuje, że można jednak w nie tani sposób odnosić się do tematów z pierwszych stron pismaków, jak w piosence Uchodźca, a jednocześnie ani nie powtarzać po raz kolejny zasłyszanych frazesów, ani nie prowokować dla prowokacyj samych, jak to ma Peszek czynić i wielu innych wykonawców. Zazdroszczę wrażliwości.

Bon Iver „22, A Million”. Globalną perspektywę przyjmując, dla mnie to najważniejsza płyta tego roku. Przyznam się, że miałem bardzo wyśrubowane oczekiwania po kolejnej płycie…ich (jego?) poprzednik to chyba najważniejsza płyta dla mnie ever. To po tej płycie (i ich koncercie na niegdysiejszym Heinekenie w Gdyni) do-powiedziałem sobie, że jestem w takim miejscu emocjonalnie, że nie chce grać za bardzo metalu. To ta płyta od pięciu lat regularnie biła z moich głośników częściej niż jakakolwiek nowość. Myślę, że gdyby nie poprzedni album z 2011 roku, nie obejrzałbym się nawet za „22, A Million”. To bardzo ciężki twór, przynajmniej jeśli porównywać go z poprzedniczką. Owszem, łatwo znaleźć można podobnie piękne melodie, ale o ile taki hymn jak Holocene rywalizował o bodaj najbardziej prestiżową nagrodę muzyczną na świecie, tj. Record of the Year w ramach 54. gali Grammy, a połowa piosenek z płyty jest tak zwiewna, że mogłaby służyć za muzak w windzie jakiegoś biurowca, tak „22, A Million” wzbudza poczucie niepokoju i wymaga bardzo dużego wysiłku, atencji. Na początku sceptycznie, po kilku przesłuchaniach miałem łzy w oczach, przy 666, rzecz idzie o potrzebie modlitwy, a przecież niewierzący jestem, miałem ciarki od rowka aż po kark, kiedy Paulo Nuttini z sampla dośpiewuje „we find god and religion” w 33 „God”.  Dla mnie to płyta o poszukiwaniu duchowości, jakiejś kosmicznej mądrości. Tak osobisty proces, musiał mieć tak sprywatyzowaną, duszną i lekko klaustrofobiczną formę. Miód… ale miód z octem. 

Artur „Paluch” Grassman – basista/wokalista Squash Bowels

Polska:

1. The Dead Goats „All Of Them Witches”. Podoba mi się droga, jaką zespół obrał. Nie jest to oryginalne granie, ale tak grać trzeba umieć i czuć to. Niebagatelny zespół na rynku polskim..

2. Christ Agony „Legacy”. Znam ten zespól praktycznie od początku samego istnienia. Kiedy mieszkałem w Polsce, w Białymstoku, chodziłem na ich koncerty, dopingowałem… Ale to nie sentyment z mojej strony umiejscowił ich na tym miejscu w moim rankingu. Cezar nagrał po prostu świetnie brzmiącą płytę, dużo na niej emocji. Rozumiem też czemu Daray nagrał gary…

3. Tides From Nebula „Safehaven”. Ten zespół wkurzył mnie trochę swoimi akcjami na FB… ale zrehabilitowali się tą płytą, powiedzmy wrócili do moich łask.

4. Blindead „Ascension”. Bardzo ciekawa grupa na naszym podwórku. Szukają czegoś co ich zadowoli, nie chcą powielać, poruszają się po miękkim gruncie, ale na razie wiedzą, jak mają po nim stąpać.

5. Straight Hate „Every Scum is a Straight Arrow”. Bardzo dobra płyta. Nie jest co prawda nowatorska, jak i brzmienie, ale tak nikt tu jeszcze nie grał. Piąte miejsce w moim rankingu tylko ze względu na wokale, które według mnie można było zrobić dużo lepiej.

Świat:

1. Wromrot „Voices”. Ten zespół to potężna petarda, jak nagrają, tak brzmią na koncertach, nie ma większego jebnięcia!!!

2. Asphyx „Incoming Death”. Naprawdę nie spodziewałem się aż tak dobrze nagranego albumu od tych wariatów, ale po pierwszych dźwiękach nogi rwą same do tańca!

3. Malignant Tumor „The Metalist”. No lubię! No bardzo lubię! Taki rock and roll jest potrzebny w każdym domu! Ten zespół jest tak uniwersalny, że każda płyta zajmuje wysokie miejsca, oni wiedzą… oni po prostu wiedzą, co ma być i jak!

4. Urfaust „Empty Space Meditation”. Klimat, klimat, klimat … uwielbiam, uwielbiam takie granie, nie jest to taki sam wpierdol, jak grindcore, ale za każdym razem, jak słucham kolejnej płyty Urfaust, to wciąga mnie ich klimat…

5. Inquisition „Bloodshed Across The Empyrean Altar Beyond The Celestial Zenith”. Nie mogłem się spodziewać słabej płyty od tego duetu, idą czołgiem i nie biorą jeńców. Trochę mi jednak brakuje transowych riffów, które zapętlały się i tłukły po bani aż do momentu, jak nastała cisza…

Jacek Hiro – gitarzysta Sceptic, KAT & Roman Kostrzewski, Voodoo Gods

Szczerze powiedziawszy, miałem obawy, czy uda mi się pozbierać wystarczającą ilość płyt, które w tym roku zrobiły mi dobrze :). Oczywiście kilka od razu się nasunęło, ale było to zdecydowanie za mało. O ile z polskimi wydawnictwami nie było kłopotu (wiadomo, że u nas najlepiej), to skompletowanie zagraniczniaków stanowiło już wyzwanie. Może jestem zbyt wybredny, a może po prostu się nie znam, ale od dłuższego czasu ani stare bandy, ani nowe wytwory rynku muzycznego nie są w stanie zaspokoić moich oczekiwań… W tym roku przynajmniej staruszki stanęły na wysokości zadania.

Świat:

1. Megadeth „Dystopia”. Jak dla mnie rewelacja!!!

2. Gojira „Magma”. Nie spodziewałem się po nich czegoś tak fajnego. Stara Gojira mi „nie robi”.

3. Testament „Brotherhood of the Snake”. Zdarzały się im lepsze płyty, ale Testament zawsze na plus…

4. Metallica „Hardwired… To Self-Destruct”. Nie wiem, czy się ze mną zgodzicie, ale uważam, że choć stać ich na więcej, to w końcu krok w dobrym kierunku.

Polska:

1. Vader „The Empire”. Jak zwykle dostałem wpierdol!!!

2. The Sixpounder „True To Yourself”. Są bandą patałachów 🙂 ale płyta super. Trochę zbyt grzeczna, jak na mój gust, ale i tak mnie kupili… po raz kolejny zresztą.

3. Blindead „Ascension”. Urocze. Mimo że Patryk zdezerterował i trochę mi go brakuje, to jednak coraz bardziej przyzwyczajam się do Piotrka i jest dobrze.

4. Topielica „Uroczysko”. Cezarze! Tego się po Tobie nie spodziewałem. Śliczne 🙂

5. Triagonal „Dichotomy of Mind”. Remo i spółka… Lubię, kiedy starzy przyjaciele przypominają sobie, że napierdalanie metalu to fajna sprawa. Powodzenia!!!

Maciej Karbowski – gitarzysta Tides From Nebula

No to tak, wymienię po prostu kilka ulubionych albumów wydanych w tym roku:

Radiohead „A Moon Shaped Pool”. Radiohead nie zawodzi, nie jest to ich najlepszy album, ale ciężko znaleźć zespół, który choć trochę zbliży się do ich poziomu. Widać, że kapela myśli kompletnie niekomercyjnie, z takim statusem mogą sobie na to pozwolić.

Deftones „Gore”. Album zdecydowanie bardziej melodyjny, chyba Chino miał więcej na nim do powiedzenia muzycznie. Ciekawe jest to, że z całej tzw. sceny „nu-metalowej” pozostało kilka naprawdę wartościowych niedobitków, jak Incubus czy Deftones właśnie. A co to właściwie był ten „nu-metal”?

M83 „Junk”. Hit na hicie, super produkcja, zero zasad. Słychać dobrą zabawę i wybitny zmysł do melodii.

HEY „Błysk”. Począwszy od płyty (sic!), każda kolejna produkcja rodzimego Heya, to dla mnie wydarzenie. Ostatni album nie jest może moim ulubionym, ale jest na nim kilka perełek. To ciekawe, jak bardzo na przestrzeni lat ten zespół ewoluował.

Lonely The Brave „Things Will Matter”. Lonely The Brave aż poraża autentycznością, pierwszy od wielu lat nowy zespół rock&roll’owy, któremu całkowicie wierzę. Szczerość, szczerość i jeszcze raz szczerość.

Dariusz „Daron” Kupis – gitarzysta Frontside, One Shot Eye

Jestem fanem muzyki odkąd pamiętam, uwielbiam dźwięk, jaki wydobywa się z głośników w każdej postaci (no, prawie każdej:)). Szczególnie bliska jest mi muzyka metalowa. Rok 2016 pokazał, że ten nurt muzyczny ma się świetnie i nie zamierza składać broni. Choć żniwo kostuchy jest bezlitosne, i co jakiś czas dopada nas wiadomość o śmierci muzyka, musimy się z tym zmierzyć i wierzyć, że nasi idole będą żyli długo i szczęśliwie. Dzięki muzyce pamięć o nich będzie wieczna i niech tak zostanie.

Moich pięć płyt zagranicznych postanowiłem nie numerować, gdyż każda z nich jest dla mnie wyjątkowa. To produkcje dojrzałe i pełne muzycznych smaczków. Każda z tych kapel nie musi już nikomu nic udowadniać, robią swoje i robią to znakomicie. Brzmieniowo to klasa sama w sobie i doskonała robota w studio. Jeśli takie owoce będzie płodzić metalowe drzewo, to jestem spokojny o dominację nad światem.

Świat:

Megadeth „Dystopia”

Testament „Brotherhood of the Snake”

Metallica „Hardwired… to Self-Destruct”

Avenged Sevenfold „The Stage”

Gojira „Magma”

W Polsce też się działo, weterani nie zawodzą, a młodzież depcze im po piętach. Na uwagę zasługuje na pewno materiał MoshMachine, który agresją i pełnej pasji przekazem wbił mnie w fotel, zostałem przejechany przez moshową maszynę bez litości. Świetnie się czuję, wiedząc, że my, Polacy, tworzymy takie dobre rzeczy, odpalam te płyty i wiem, że dostaję jakość, która – choć w niektórych przypadkach się dopiero kształtuje – napawa optymizmem, że kolejne produkcje będą jeszcze lepsze i pełnoprawnie zapiszą się w historii naszej rodzimej sceny. Gratuluję!

Polska:

Vader „The Empire”

MoshMachine „Tożsamość”

Afterload „Rise Above”

Spirits Way „Devoid of Morality”

Drown My Day „Nightmare Become Reality”.

Piotr Pieza – wokalista Blindead

Świat: 

1. Dawid Bowie „Black Star”. Przyznam, że nigdy nie należałem do oddanych słuchaczy twórczości Bowiego. Rzecz jasna zawsze poważałem jego wizjonerstwo i wkład w rozwój muzyki, jednak nigdy dotąd nie przyswajałem jego dokonań w stu procentach. Black Star jednakże pochłonął mnie bez reszty. Od początku do końca. Odbiór całości potęguje świadomość tego, że artysta, nagrywając ten album wiedział, że żegna się nim z światem żywych. Trzymając się astronomicznej nomenklatury, Bowie odszedł tak, jak masywne gwiazdy. W rozbłysku supernowej. Wybaczcie zamierzoną patetyczność.

2. Nick Cave & Bad Seeds „Skeleton Tree”. Kolejny album ze śmiercią w tle. Dla niektórych  będzie zbyt ubogi aranżacyjnie, zwłaszcza po doskonałym Push The Sky Away. Inni zarzucą mu próbę monetyzowania osobistej tragedii. Dla mnie to przejmujące studium cierpienia człowieka. Cały ten minimalizm w kompozycjach, ten nie do końca obecny i zdystansowany Cave, ta cała wyzierająca pustką przestrzeń w aranżacjach jest tożsama z pustką po stracie bliskiej osoby. Mnie żałoba imć Cave’a ujęła.

3. Bolzer „Hero”. Duet z Zurychu i tym razem udowadnia, że są sprawnym, dobrze działającym mechanizmem i jednym z najciekawszych zespołów metalowych w ogóle. Szwajcarska precyzja.

4. Gojira „Magma”. Odważny, bezkompromisowy album. Zespół pokazał dobitnie, że nie zamierza kisić się w kajdanach konwencji i ograniczeń stylowych. I co, że czyste wokale, i że czasami lżej. Magma to dzieło kompletne i ostatecznie gruntujące pozycje Francuzów w panteonie największych grup metalowych na świecie. Jakże ostatnimi czasy modne i jak nigdy na miejscu: chapeu bas!

5. Iggy Pop „Post Pop Depression”. Patrząc na muzyków, którzy ten album tworzyli, nie miał on teoretycznie prawa się nie udać. QOTSA’owe gitary Homme’a i coraz bardziej starczy, przypominający wręcz późnego Cage’a wokal Iggy’ego, okazują się znakomicie komplementarne. Esencja amerykańskiego grania.

Polska:

1. Furia „Księżyc Milczy Luty”. Nie będę ukrywał, że ze wszystkich „odnóg” muzyki metalowej najdalej mi do tej z przedrostkiem „black”. Owszem, są pojedyncze utwory i albumy, które lubię/poważam/szanuję, ale generalnie nie jest to bliska mi stylistyka. Być może właśnie to, co dla fanów klasycznego podejścia do tego typu grania będzie stanowić o wadach tego wydawnictwa, dla mnie jest jego najmocniejszą stroną. Furia w swoich rozbudowanych kompozycjach śmiało przekracza granice stylowe, dając nam w efekcie dzieło tak zaskakujące, jak i porywające swoim odświeżającym podejściem do gatunku.

2. Sunnata „Zorya”. Mógłbym o tym albumie długo, ale napiszę krótko: Kopie! I to strasznie. Mnie kupili totalnie. Gorąco polecam!

3. ARRM „ARRM”. Zdarza się, że pojawia się album, który przyjmujemy bezkrytycznie, w całości, na którym nie zamienilibyśmy ani jednego dźwięku. Mam tak z tym wydawnictwem. Niby nic odkrywczego, niby wszystko już gdzieś było, ale tu jest to podane to tak, że nie sposób wyobrazić sobie, że można byłoby to zrobić inaczej. Doskonałe słuchadło!

4. Lonker See „Split Image”. Ktoś mógłby mi w tym miejscu zarzucić kumoterstwo. Nie jest tak, bynajmniej! Fakt, że się znamy to tylko wartość dodana, bowiem mogę osobiście pogratulować im albumu, do którego wciąż wracam i wracać będę. Ta szamańska, transowa fuzja jazzu i rocka sprawdza się zwłaszcza na koncertach. Zajżyjcie koniecznie, jeśli będą grać gdzieś u was w okolicy.

Z racji tego, że ilość tekstu jest ograniczona, a ilość dobrych, polskich wydawnictw w tym roku była powalająca, piątą pozycję rezerwuję zbiorczo na honorowe wyróżnienia. The Pineapple Thief „Your Wilderness”, Riverside „Eye Of The Soundscape”, Lotto „Elite Feline”, Tides From Nebula „Safehaven”, Ampacity „Sum Of All Flaws”, Obscure Sphinx „Epitaphs”, Moanaa „Passage”, wymieniając tylko kilka. Wszystkie te pozycje są godne uwagi i dowodzą, że polska scena ma się doskonale. Z tym większą niecierpliwością oczekuję muzyki, którą przyniesie nam rok 2017.

 Maciej Proficz – wokalista Dormant Ordeal

1. David Bowie „Blackstar”. Ukazała się na samym początku roku i od tamtego momentu byłem pewien, że nic jej nie pobije, i tak też się stało. To jest istny muzyczny, ale też obrazowy (teledyski!!!) majstersztyk. Przepadłem w tym albumie totalnie od samej premiery, a kilka dni później, kiedy David umarł, Blackstar zyskał dodatkowe, drugie dno i całkowicie zmienił mój sposób patrzenia na niego. Płyta doskonała od początku do końca, mroczna, smutna i jakże dosłowna. Bo jak inaczej postrzegać fakt, że artysta, komponując płytę i nagrywając ją, żegna się ze światem, a umiera dwa dni później? No i do tego zdecydowanie najlepsza piosenka roku 2016 – tj. utwór tytułowy.

2. Nick Cave and The Bad Seeds „Skeleton Tree”. Kolejna, posępna pozycja naznaczona piętnem śmierci, tym razem osoby niezwiązanej bezpośrednio z samym albumem. Nick Cave zaczął komponować album, kiedy wszystko w jego życiu było „normalne”, a skończył po śmiertelnym wypadku swojego syna. Smutek, rozpacz, to uczucia, które zdominowały Skeleton Tree, a całość od początku do końca absolutnie hipnotyzuje i nie pozwala oderwać się na moment od głośników. Wspaniały album, pomimo tragicznych okoliczności, w których powstawał.

3. Cult of Luna & Julie Christmas „Mariner”. Obraziłem się na CoL po słabym Vertikalu, a jeszcze bardziej po – moim zdaniem – bezpłciowym koncercie w Krakowie ponad 2 lata temu. Na szczęście powrócili z dziełem fenomenalnym, poziomem dorównującym swoim najlepszym dokonaniom jak Somewhere along the highway, czy Salvation. Wokale Julie Christmas tchnęły w zespół mnóstwo świeżości i pomimo braku jakiejś kompozycyjno-brzmieniowej rewolucji, płyty słucha się wybornie i fascynująco. Chyba najczęściej słuchana przeze mnie metalowa płyta w mijającym roku.

4. Leonard Cohen „You want it darker”. Zaczęliśmy mrokiem i śmiercią, i dalej się tego trzymamy. To zdecydowanie najciemniejsza ze wszystkich płyt Cohena, którą – tak jak David Bowie na początku roku – pożegnał się z tym światem. I pozostawił na sam koniec kawał pięknej muzyki, przejmującej i wciągającej. O ile w Blackstar dominuje w dźwiękach raczej pewien strach przed nadchodzącą śmiercią, o tyle w przypadku albumu Cohena jest to raczej spokojne poddanie się nieuchronnemu. Prawie cały listopad jej słuchałem i nadal często do niej wracam.

5. Sturgill Simpson „A Sailor’s guide to Earth”. Sturgill pomimo dość młodego wieku i wciąż niewielkiego dorobku płytowego, już w pewnych kręgach uznawany jest za kultową postać muzyki country. Przede wszystkim jest kontynuatorem słynnego nurtu outlaw i artystycznym spadkobiercą takich postaci, jak Waylon Jenings, Johnny Cash czy Merle Haggard. Ale co najważniejsze wprowadza do tego nurtu całkowicie nową jakość, ciekawe pomysły i odważnie żegluje po oceanie muzycznych inspiracji. Potwierdza to na swojej kolejnej, świetnej płycie, tym razem dedykowanej nowo narodzonemu synowi muzyka, co znajduje swoje odzwierciedlenie w tekstach i muzyce.

Polska:

1. Niechęć „Niechęć”. Naczekałem się aż cztery lata na następcę genialnego „Śmierć w miękkim futerku” i warto było. Mroczny, psychodeliczny, pokręcony jazz, czasem wyrywający się gdzieś w rejony szeroko pojętego rocka, który był obecny już na debiucie zespołu, tym razem sięga jeszcze głębszych regionów podświadomości słuchacza. Płyta wciągająca od pierwszej do ostatniej sekundy. Co tu dużo pisać, trzeba posłuchać. Zdecydowanie najlepsza pozycja wśród polskich premier roku 2016.

2. Sorry Boys „Roma”. Zahaczam w pewien sposób o mainstream, bo album pojawia się regularnie w rozgłośniach radiowych, ale zdecydowanie zasłużenie, bo słuchanie go to czysta przyjemność. Rewelacyjne partie wokalne Izabeli Komoszyńskiej, ciekawe, oparte mocno o muzykę ludową aranżacje, świetne brzmienie, bardzo dobre teksty… Sorry Boys po raz trzeci udowadnia, że są zespołem na polskiej scenie niebanalnym i wartym śledzenia, a ich muzyka konsekwentne wyrywa się ze sztywnych określeń typu: alternatywny rock/pop. Płyta kręci się bardzo często w moim odtwarzaczu, polecam gorąco sięgnięcie po nią.

3. Furia „Księżyc Milczy Luty”. Nie śledziłem dokładnie zapowiedzi wydawniczych i byłem przekonany, że Furia planuje wydanie jedynie mini-albumu Guido w tym roku (swoją drogą wyjątkowo udanego), aż tu nagle pojawił się ten longplej. Nihil i spółka po raz kolejny zagrali na nosie zarówno fanom, jak i przeciwnikom swojego zespołu. „Księżyc…” to chyba najbardziej kontrowersyjny album mijającego roku, i bardzo dobrze. Znów nie boją się przekraczać granic gatunku, znów tworzą nową jakość, a przede wszystkim wciąż wiadomo, że to Furia.

4. Jachna/ Mazurkiewicz/ Buhl „Dźwięki ukryte”. Wspaniałe, hipnotyczne improwizacje, nagrane w murach bydgoskiej synagogi, gdzie jazz spotyka się z elektroniką, chaos i szaleństwo z spokojem i wyciszeniem. Wspaniały album, wymagający jednak stu procent zaangażowania słuchacza. Najlepiej wieczorem, w wygodnym fotelu z dobrymi słuchawkami lub zestawem stereo. Warto chłonąć każdy dźwięk.

5. Ulcer Uterus „Cursed Saints”. Płyta zdecydowanie niedoceniona w roku 2016, bo zasługuje na większy rozgłos po premierze. Pewnie na jego brak miał wpływ długi czas oczekiwania na premierę, wszak jest to pierwszy album zespołu po ośmiu latach od nagrania debiutu, dodatkowo materiał sporo przeleżał na półce po nagraniach, zanim oficjalnie ujrzał światło dzienne. Death metal wysokich lotów, bardzo dobre riffy, ciekawe aranżacje, wszystko brutalne, napakowane energią, szkoda tylko, że brzmienie całości pozostawia wiele do życzenia, bo słuchałoby się tego znacznie lepiej. Niemniej jednak, album bardzo dobry i wśród metalowych zdecydowana, polska czołówka.

Robert „Rob” Ruszczyk – perkusista Sunnata

Bez numeracji, kolejność alfabetyczna:

Polska:

ARRM „ARRM”. Ascetyczne, atmosferyczne granie, którego bardzo mi brakowało. Pachnie Ziemią. Świetny debiut.

Fertile Hump „Dead Heart”. Papierosy na śniadanie i lekko zachrypnięte, wrzynające się w pamięć refreny. Dobre piosenki na wiele okazji, także tych niedobrych.

Furia „Księżyc Milczy Luty”. Soundtrack do bezcelowego włóczenia się po hałdach. Tym albumem oraz „Guido” Furia pokazała, że można tworzyć black metal, nie grając black metalu.

Lotto „Elite Feline”. Prawdopodobnie najdłuższe intro nagrane w tym roku. Czekam na pełnoprawny album. Intro 10/10.

Mentor „Guts, Graves, Blasphemy”. W roku, w którym wiele rodzimych zespołów eksperymentowało w różnych kierunkach, pojawił się Mentor. Nic nie powiedział. Zrobił swoje i poszedł. Bardzo dobry debiut, udanie wtórny i świetnie przyswajalny.

Świat:

SubRosa „For This We Fought The Battle Of Ages”. Cudowny album. Bardzo liryczny, muzycznie oszczędny w treści, choć bogaty w formie. No i te wokale… To bez dwóch zdań najlepszy album SubRosa. Zrobił na mnie ogromne wrażenie.

Oranssi Pazuzu „Värähtelijä”. Fińska opowieść o tym, że zło w muzyce to nie tylko corpse paint i ćwieki. To także narkotyczne urojenia i leśne zjawy. Materiał na żywo powala.

The Body „No One Deserves Happiness”. Pop graniczny. Plugawy z jednej strony. Świeży i pomysłowy. Człowiek kurczak na wokalu jak zwykle jedyny w swoim rodzaju.

True Widow „Avvolgere”. To nie jest najciekawszy album True Widow. „Avvolgere” jest materiałem posuniętym do granic wytrzymałości, boleśnie powtarzalnym, monotonnym do cna. Zarazem nikt tak nie potrafi nudzić jak oni. W tym roku udowodnili to po raz kolejny, dominując mój odtwarzacz podczas długich, jesiennych spacerów.

Urfaust „Empty Space Meditations”. Napisałem o tej płycie niedawno, że to taka wycieczka, w którą zawsze chciałem się wybrać, ale bałem się przyznać na głos. Pochłaniający, melancholijny, silny materiał.

Łukasz „Icanraz” Sarnacki – perkusista Devilish Impressions, Corruption

2016 – większość mojego czasu spędzanego z muzyką w tym roku poświęciłem na nadrabianie zaległości z ostatnich paru lat oraz na grzebaniu, odświeżaniu i poznawaniu na nowo klasycznych albumów Black Sabbath, Rainbow, Deep Purple, Crowbar, Down, Mayhem, Watain, Anathema, Bathory, Iron Maiden, Emperor, Pink Floyd, Alice In Chains i wielu innych artystów, których szanuję do tego stopnia, że sprawdzam swoje reakcje na ich muzykę po jakimś tam czasie od ostatniego przesłuchania. Niestety, bądź -stety, ten rok był dla mnie też bardzo pracowity. Dużo czasu spędziłem w trasie z Corruption, myśli moje, plany i działania pochłaniał nowy album Devilish Impressions, długotrwałe i niełatwe rozstanie z Pigface Beauty, poza tym klasyczna proza życia, która czasami nie pozwala na całkowite oddanie się słuchanej muzyce w 100%.

W tym zestawieniu nie ma wielu albumów, które pewnie by się w nim znalazły, gdybym je poznał w tym roku. Mam na myśli albumy Anthrax, Metallica, Megadeth, Gojira, Dark Funeral, Darkthrone, Bolzer, Evergrey, Testament, Abbath… W związku z tym, to takie moje bardzo osobiste zestawienie 5 płyt z 2016 roku, które narobiły mi w głowie i odtwarzaczu trochę rumoru (kolejność przypadkowa):

1. Opeth „Sorceress”. Od momentu wydania „Heritage” ten zespół stał się jednym z moich ulubionych. Opeth wykazuje się niezwykłą lekkością poruszania się w przeróżnych stylistykach około-rockowych i metalowych, i okrasza to wytrawnym prog-rockowym sosem. Smaczne!

2. Zakk Wylde „Book Of Shadows II”. Magia, magia, magia! Jeśli ktoś zabiera się za ten album i liczy na festiwal wyciskanych flażoletów, jak na klasycznych albumach BLS lub Ozzy’ego, to się grubo zawiedzie. Wyjątkowa, sentymentalna, muzyczna podróż.

3. Borknagar „Winter Thrice”. Po pierwsze – Baard Kolstad – niebywale uzdolniony bębniarz, który swoim stylem potrafi przenieść nawet najbardziej niepozorny i banalny temat muzyczny na wyżyny. Po drugie – Vortex – którego wokale od zawsze bardzo lubię. Po trzecie – Oystein – człowiek odpowiedzialny za większość tych dźwięków, które tak mnie zaczarowały. Borknagar w szczytowej formie!

4. Brodka „Clashes”. Od czasu, gdy wyszła płyta „Granda”, ta artystka ma u mnie w sercu szczególne miejsce. Zaskakująco dojrzała, ambitna i odważna płyta. Polscy ignoranci będą ją zawsze kojarzyć z piosenkami do kotleta, ale… pozwolę sobie tego nie skomentować.

5. Crowbar „The Serpent Only Lies”. Crowbar – nadal cięższy niż jakikolwiek inny band na tej planecie! Niezwykle inspirujący krążek. W tym zestawieniu chyba najważniejszy, bo sprawił, że po 12 latach znów sięgnąłem po gitarę i zacząłem pisać własne numery.

Shadow – basista i wokalista Black Altar

1. Behexen „Poisonous Path”

2. Arkona „Lunaris”

3. Bolzer „Hero”

4. Rotting Christ „Rituals”

5. Inqusition „Bloodshed Across the Empyrean Altar Beyond the Celestial Zenith”

6. Cultes des Ghoules „Coven, or Evil Ways Instead of Love”

7. Void Meditation Cult „Utter the Tongue of the Dead”

8. Urgehal „Aeons in Sodom”

9. Urfaust „Empty Space Meditation”

10. Deathspell Omega „The Synarchy of Molten Bones”

Michał „Stempel” Stemplowski – gitarzysta J.D. Overdrive

Kolejność przypadkowa:

Polska:

Furia „Księżyc Milczy Luty”. Jeżeli ktoś szuka black metalu z klimatem i przestrzenią, to ta płyta pochłonie go w całości. Dla mnie to zdecydowanie najlepsza polska płyta 2016 roku; całkowicie miażdżąca i wciągająca.

Obscure Sphinx „Epitaphs”. O ile post-metal generalnie mnie nie przekonuje, tak Obscure Sphinx od pierwszych dźwięków „Epitaphs” obala tę postawę. Świetny, kobiecy wokal Wielebnej doskonale komponuje się z niskim strojeniem instrumentów, dając totalny, soniczny odjazd.

Mentor „Guts, Graves & Blasphemy”. Nie spodziewałem się, że można nagrać płytę tak świeżą, dynamiczną i porywającą na podstawie progresji akordów, które zostały już nagrane milion razy przez milion kapel. Tutaj wszystko się zgadza; jest bezkompromisowo, brutalnie i rock’n’rollowo. Do tego Suseł na wokalu w odsłonie, z jakiej go nie znałem (a umówmy się – blisko od dekady słucham jego darcia). Szacunek.

Riverside „Eye of the Soundscape”. Jeśli dobrze znasz poprzednie albumy tej ekipy, to przygotuj się na szok. Dla mnie to jedno z największych, muzycznych zaskoczeń w tym roku z kategorii „na plus”. Zupełnie inne podejście do muzyki, cała masa elektroniki i niesamowita atmosfera.

Sunnata „Zorya”. Sunnata już poprzednim albumem udowodniła, że potrafi w sludge, doom i stoner. „Zorya” to potwierdzenie wysokiej formy zespołu i kapitalna wycieczka w uniwersum ciężkich, długich i brutalnych dźwięków.

Świat:

Ghost „Popestar”. Co prawda to jedynie EPka, ale zdecydowanie podtrzymuje klimat, znany z wcześniejszej, rewelacyjnej „Meliory”. Jest melodyjnie, piosenkowo, z odpowiednim dla tego składu „kościelnym” patosem. Krótki czas trwania nakręca jedynie apetyt na odtworzenie tego albumu ponownie.

Red Fang „Only Ghosts”. Do tego składu mam słabość, gdyż w mojej opinii jest to ekipa, która najlepiej oddaje ducha stoner rocka. Gruz i wszechobecne fuzzy, połączone z rockowym zacięciem powodują samoczynne tupanie nóżką. Jak ich za to nie kochać?

Rival Sons „Hollow Bones”. Ok, być może ten zespół jest nieco pretensjonalny, ale Jezusie Nazarejski, jak oni grają!?! Cała płyta, z wyjątkiem ostatniego kawałka, utrzymana jest w tak rockowej dynamice, że aż się wąsy na hipstera wykręcają. Do tego to genialne, niezwykle organiczne i żywe brzmienie. Jest moc.

Joe Bonamassa „Blues of Desperation”. Do tego Pana mam niezwykłą słabość, gdyż dla mnie to gitarowy top wszechczasów. Na „Blues of Desperation” jest wszystko, za co kocham jego grę – doskonałe brzmienie, rewelacyjna artykulacja i genialne blues-rockowe kawałki. Weźmy chociażby Mountain Climbing czy Distant Lonesome Train – tutaj wszystko się zgadza.

Russian Circles „Guidance”. Ten zespół to dla mnie odkrycie tego roku. Trafiłem na nich przypadkiem, przeglądając propozycje Spotify i od razu taki cios. Jest ciężko, mrocznie i metalowo, bez zbędnych wokali w tle.

Łukasz Szostak – wokalista zespołów Wilczy Pająk, Hateseed 

Avantasia „Ghostlights”. Fanem twórczości Tobiasa Sammeta jestem od pierwszego albumu Metalowej Opery, a więc już 15 lat, ale tak dobrego albumu po prostu się nie spodziewałem. Jak zwykle mamy tu całą plejadę gościnnych wokalistów – występujący na Avantasii po raz pierwszy Geoff Tate wypada doskonale w mrocznym, orientalnym Seduction of Decay, Jorn Lande zdziera głosem asfalt w podniosłym Let the Storm Descend Upon You, a Herbie Langhans czaruje barwą w przebojowym Draconian Love. Tak właśnie smakuje melodyjny metal podany na świeżo, a nie – jak to niestety często bywa w tym gatunku – jako odgrzewany kotlet.

Civil War „Last Full Measure”. Doskonałe zwieńczenie trylogii o amerykańskiej wojnie domowej. Niezwykle przejmujące kompozycje, doskonałe wokale Nilsa Patrika Johanssona (czy mi się wydaje, czy z płyty na płytę brzmi coraz mniej jak Dio?), a w warstwie tekstowej jak zwykle przyczynek do sięgnięcia po książki o historii Nowego Świata. Niestety parę dni temu świat obiegła wieść o odejściu Johanssona… Szwedom będzie trudno znaleźć za niego odpowiednie zastępstwo, ale trzymam kciuki. Nota bene we wrześniu gramy razem na City of Power w Zgierzu!

Metallica „Hardwired… to Self-Desctruct”. Album długo wyczekiwany… Już za sam Spit Out the Bone należy się mu miejsce w pierwszej piątce. Jakby napisali ten numer w 88′, pewnie trafiłby na AJFA zamiast Dyer’s Eve. Cała płytka trzyma poziom i mimo nieporozumienia w postaci Murder One chce się jej słuchać w kółko. Wiele osób zarzuca „Hardwired…” zbyt wiele nawiązań do Reload, ale to od zawsze mój ulubiony album Metalliki, więc ta stylistyka bardzo mi odpowiada.

Almanac „Tsar”. Victor Smolski po odejściu z Rage nagrał album, który nie pozostawia złudzeń – to właśnie białoruski wirtuoz gitary stanowił o zajebistości ostatnich albumów kapeli Wagnera! Nagrany z dwoma wokalistami i wokalistką bardzo symfoniczny „Tsar” to album koncepcyjny, opowiadający historię Iwana IV Groźnego. Muzyka na nim zawarta przyprawia o ciarki niemal w każdym utworze. Najlepszy przykład to singlowy Self-blinded Eyes. Trzeba tego po prostu posłuchać!

Megadeth „Dystopia”. Przed każdą nową płytą Megaśmierci w necie pojawiają się pogłoski o możliwym powrocie do składu Marty’ego Friedmana. Zawsze podnoszą mi one tętno, bowiem to dla mnie najlepszy gitarzysta metalowy wszechczasów, a do Megadeth jego styl gry pasuje idealnie. Mimo że znów informacje te okazały się plotkami, nie ma mowy o rozczarowaniu, bo Rudy wybrał innego mistrza – gitarzystę uwielbianej przeze mnie Angry, Brazylijczyka Kiko Loureiro. Na „Dystopii” jego solówki siedzą idealnie, a punktem kulminacyjnym jest pod tym względem instrumentalny Conquer and Die. Stylistycznie cała płytka bardzo mi pasuje – nawiązuje do bardziej thrashowego, technicznego oblicza zespołu. Pełen wypas.

Lech „Blackpitfather” Śmiechowicz – gitarzysta Horroscope, Black From The Pit

Postaram się podać 10 najważniejszych pozycji, 5 krajowych i 5 zagranicznych, a wyliczankę potraktowałem bez konkursowego oceniania kto jest lepszy, lecz najzwyczajniej są to pozycje, które w mijającym roku zwróciły szczególnie moją uwagę, lub takie, na które czekałem od jakiegoś już czasu. To bardzo trudne ograniczyć się jedynie do 5 pozycji, ale cóż, zgodnie z życzeniem spróbuję.

Świat:

1. Testament „Brotherhood of the Snake”. Świetna płyta, moim zdaniem lepsza niż dwie poprzednie. Długo wyczekiwana. Mocny atak, energia i potencjał, jaki wykrzesać mogą tylko tytani thrash metalu. Wszystko śmiga jak należy, oni są wciąż nasyceni takimi możliwościami, że kolejne pokolenia będą miały bazę do swoich inspiracji. Wielki szacunek.

2. Megadeth „Dystopia”. Czekałem na ten album z dość sceptycznym nastawieniem, jednak płyta, jak i koncert w Łodzi udowodniły, że Rudy daje radę i zostawił daleko w tyle kolegów z zespołu, w którym zaczynał. Wielkie słowa uznania za spory kawał doskonałej muzyki. Płytę obracam w odtwarzaczu cały czas.

3. Metal Church „XI”. Nie tylko dla mnie kultowa kapela i powrót najlepszego wokalisty Mike’a Howe’a w szeregi metalowej świątyni. Jestem absolutnym fanem, słuchałem tej płyty już dziesiątki razy, czyli coś w tym jest.

4. Vicious Rumors „Concusion Protocol”. Klasyczny, kultowy dla wielu zespół, z kolejnym równym albumem na wyśmienitym poziomie. Nowy wokalista sprawdza się, nawiązując do tego, co wypracował już Geoff Thorpe. Szacun dla oldschoolowców.

5. Exumer „The Raging Tides”. Klasyczne uderzenie oldschoolowej kapeli w nowym wydaniu. Co tu dużo gadać, jest wpierdol od początku do końca. Brawo!

Dwie pozycje są poza listą, ale nie umiem o nich nie wspomnieć:

6. Vektor „Terminal Redux”. Nie sposób było nie zwrócić na ten band uwagi w 2016 roku.

7. Flotsam And Jetsam „Flotsam and Jetsam”. Po prostu świetny album!

Polska:

1. Vader „Empire”. Jeden z nielicznych albumów, który dla mnie, zadeklarowanego thrashersa, pasuje do oczekiwań. Ta płyta, choć świeżutka, wiele razy gościła w moim playerze. Ciekawe solówki, wiele dobrych pomysłów, na dodatek słyszę w niej dużo thrash metalowych wpływów i naleciałości. W końcu słucham Vadera jak reszta świata – z zaciekawieniem i w pełni zasłużonym respektem.

2. Planet Hell „Mission One”. Nowe wcielenie gitarzysty z The No-Mads, ciekawy klimat, Stanisław Lem w muzycznej ilustracji na ostro. Z zainteresowaniem oglądałem ich pierwszy koncert i czekam na kolejne poczynania. Masa kombinacji, siedmiostrunowe niskie tonacje gitar i progresywny klimat. Ciekawe.

3. Titanium „Atomic Number 22”. Nie wiem do końca, czy to jest debiut, czy też nie, gdyż dostałem od gitarzysty kiedyś płytę pod innym tytułem, ale już wtedy zrobił na mnie dobre wrażenie. Chłopaki nie boją się grać power metalu i nie są wcale mniej ostrzy od niejednego death metalowca z kozią czachą przyczepioną do statywu mikrofonu, wszystko zapierdala jak trzeba!

4. Acid Drinkers „PEEP Show”. Mam do tej kapeli dość dziwny, osobisty, nieco ironiczny stosunek. Nigdy nie trafili w mój gust tak do końca, ale zawsze z zainteresowaniem obserwuję ich koncerty i kolejne płyty. Brzmienie świetne, masa sprawdzonych thrashowych patentów na płycie, która rwie do przodu jak traktor, który bez trudu wyjeżdża z błotnistego podłoża. Fajny album.

5. Gallileous „Stereotrip”. Stoner rock jak należy! Udało się w końcu osiągnąć taki klimat, który wciąga od początku do końca. Płyty słucha się równo, jest odpowiedni puls i klimat kosmicznego sterowca, który powolutku dryfuje po galaktyce. Nowa wokalistka wniosła element, którego wcześniej brakowało w dokonaniach spowalniaczy z Gallileous. Ciężko, wolno, brudno, czasem szybciej, zawsze z drivem. Płyta ma rzeczywiście charakter i sound, jakby nagrana była przynajmniej 20 lat temu i to jest w tym wypadku zdecydowana zaleta tego brzmienia.

Liam Wilson –  basista Dillinger Escape Plan, John Frum, Azusa

David Bowie „Black Star”

Plebeian Grandstand „False Highs, True Lows”

Deathspell Omega „Bones”

Yussef Kamal „Black Focus”

Tribulation „Melancholia EP”

Sturgill Simpson „A Sailor’s Guide To Earth”

Nick Cave and The Bad Seeds „Skeleton Tree”

Anderson Paak „Malibu”

Radiohead „A Moon Shaped Pool”

Leonard Cohen „You Want It Darker”

Piotr „Dreadrock” Wiśniewski – basista/wokalista Unborn Suffer

1.  Superjoint „Caught Up in the Gears of Application”. To był kiedyś jeden z moich ulubionych zespołów, dlatego ich powrót zza grobu po 13 latach niezmiernie cieszy moją gębę. Mimo że nowa płyta jest zdecydowanie słabsza od swoich poprzedniczek, to i tak sprawiła mi dużo radości.

2. Red Hot Chilli Peppers „The Gateway”. Nigdy w życiu bym nie sądził, że w jakimkolwiek zestawieniu będę tak wysoko stawiał jakąś płytę „papryczek”. Lubię, szanuję, ale nigdy fanem nie byłem. „The Gateway” początkowo nie wywoływała we mnie żadnych emocji, ale miała w sobie punkty, melodie, które zapadały mi w pamięć i w efekcie do tej płyty wracałem coraz częściej. Stąd jej wysoka lokata.

3. Scooter „Ace”. Moje największe „guilty pleasure”. Płyta ta, a szczególnie trzy otwierające utwory, dostarczyła mi potężniejszego, pozytywnego i bardziej energetycznego kopa niż jakakolwiek inna, muzyczna pozycja z tego roku. Przykro mi metaluchy. To także najlepsza płyta Scootera od ponad dekady.

4. Sick of It All „When the Smoke Clears”. Ta kultowa kapela ma już 30 lat, a nadal potrafi wymierzyć potężnego kopa w ryj, bo właśnie dokładnie tym jest dla mnie ta EPka. Tylko tym i aż tym – proste, dość klasyczne ale bardzo pobudzające i mięsiste granie.

5. Brujeria „Pochto Aztlan”. Kolejny wielki powrót – tym razem aż po 16 latach, bo tyle minęło od ostatniego studyjnego albumu Emburyego i spółki. I trzeba przyznać, że nadal mają „to coś”. Nowa płyta zaczyna się może trochę niemrawo, ale w okolicach środka robi się naprawdę chwytliwie, wręcz przebojowo (jak na tą konwencję). Właśnie to sobie cenię – gdy po przesłuchaniu coś zapada mi w pamięć i riffy pobrzmiewają same w głowie.

6. KoRn „The Serenity of Suffering”. Początkowo byłem sceptycznie nastawiony do całego szumu wokół tej płyty (że to „najcięższy Korn w historii” itp.), ale ostatecznie okazało się, że muzycznie ten album po prostu się broni. Na minus zaliczam natomiast irytującego mnie już Davisa, który mimo 45 lat na karku(!) nadal śpiewa  tylko o tym, jak mu źle, że cierpli nieznośny ból, ciężko mu żyć itp. Mam wierzyć w szczerość kolesia z siedmiocyfrową sumą na koncie, który użala się nad sobą jak prześladowany w szkole nastolatek?

7. Crowbar „The Serpent Only Lies”. Ekipa Kirka nie zawodzi – nadal są otyli, grają ciężko i brzmią tłusto. Nowy album jest właściwie kontynuacją tego, co zaprezentowano nam na dwóch poprzednich. Różnica jest tylko taka, że broda Kirka urosła, a do składu wrócił dawny basista – Sexy T.  Ponadto biję ukłony za świetny koncert w warszawskiej Progresji.

8. Anal Trump „That Makes Me Smart!”.  Jeśli ktoś lubi Anal Cunt i robienie sobie kompletnego żartu z muzyki i tekstów, to będzie płyta dla niego. Wbrew pozorom można tutaj jednak znaleźć niebanalne (jak na tą konwencję) riffy i pomysły kompozycyjne. Trzeba jednak uważać i wykazać się refleksem, bo 30 utworów, które znajdziemy na płycie, trwają w sumie 3 minuty.

9. Suicidal Tendencies „World Gone Mad”.  W moim odczuciu to był bardzo dobry, wręcz przełomowy rok dla tej kapeli. Dużo koncertowali, zaliczyli udaną trasę ze Slipknotem (w tym świetny występ w Gdańsku), zwerbowali legendarnego perkusistę, zwieńczając wszystko niebanalną, wpadającą w ucho płytą. Już zacieram ręce przed ich styczniowym koncertem w stolicy.

10. Acid Drinkers „Peep Show”.  Abstrahując od tego, jak bardzo ten zespół jest już komercyjny i na ile nadal funkcjonuje dla pieniędzy, a na ile z pasji, to na nowym wydawnictwie nadal można zawiesić ucho. Owszem, robi się to już wtórne i być może ten album nie znalazł by się w moim top 10, gdyby nie brak mocniejszych konkurentów (zarówno na rynku polskim, jak i zagranicznym).

Aneta Vertherry – basistka Dead Infection

Polska:

1. Furia „Księżyc milczy luty”. Interesująca, różnorodna, niebanalna, przestrzenna, klimatyczna, w moich kategoriach „domowa” płyta, albowiem na koncercie za dużo rozpraszaczy towarzyszy i nie mam jedynie na myśli chyba nieodłącznego rytuału palenia nielegalnego tworzywa. Relax po strudzonym dniu przy tej płycie idealny.

2. Arkona „Lunaris”. Bardzo dobre dzieło. Cóż tu więcej pisać. Doskonałe.

3. Fetor „Abandoned Hope”. Nowy, mocny wymiar na rynku rodzimym, godne polecenia granie dla tych ze specyficznym, wysublimowanym gustem muzycznym 🙂 Znakomicie zrobiona płyta, wszystkie instrumenty doskonale słyszalne, a sama muzyka miażdży i przewala po ziemi, zwłaszcza na koncertach.

4. Straight Hate „Every Scum Is a Straight Arrow”. Dobre, ciekawe granie, mega żywioł na koncertach, to widać, a na płycie, która jest dopieszczona – słychać. Mi się ich dokonanie bardzo podoba, ma potencjał i kupuję w ciemno następne wydania 🙂

5. F.A.M. „Human Cargo”. Solidne granie z pewnością zasługujące na uwagę. Powaga, moc, ciężar, dobry kawał roboty.

Świat:

1. Wormrot „Voices”. Mięsistość gitar mnie wbiła, zajebisty sound i ciekawe kompozycje. Wszystko według mnie perfekcyjnie siedzi na swoim miejscu. Można słuchać z przyjemnością i w pętli. Szczególnie do gustu mi podszedł Buried the Sun – proste, z werwą, a mnie aż nosi i volume na full. Zajebiste i tyle.

2. Red Fang „Only Ghosts”. Mam słabość do ich dokonań. Co tam się dzieje… Grają na tyle niebanalnie, że mnie to przyciąga, zaczepia i zatrzymuje. Znakomita płyta. Świetne patenty i smaczki. Uwielbiam bez dwóch zdań. Więcej nie piszę, bo mi referat wyjdzie.

3. Wormed „Krighsu”. Piękny wpierdol, aż miło 🙂 Brzmienie solidne, świetnie zrobiona płyta z nienachalnym werblem i trochę niepokojącym basem. Normalnie miód na uszy na ciężkim kacu!

4. Wardruna „Runaljod – Ragnarok”. Płyta wybitnie kojąca i przestrzenna. Klimat mnie niezwykle przywołuje, zwłaszcza MannaR Liv, który szczerze uwielbiam. I tak… Trzeba być wszechstronnym. Raz grind, raz brutal death metal, raz rock progressive, raz black metal, a raz o to to… 🙂

5. Analkholic „Strictly Drunk”. W to miejsce wyboru mogłam wrzucić kilka innych zacnych dokonań, jak np. Bolesno Grinje, które mi się podoba, ale… Musiałam jednak ten brud, syf, distortion rozkręcony na maxa, „sodoma”, „gomora” i rzeź wokalna z pitch shifterem od niebanalnych Panów z wysepki na Pacyfiku; jest na dobrym poziomie w tej niezwykle specyficznej odnóżce muzycznej. I przypomnieli mi o Shakaron Makaron plus wstawki porno, przypały i muzyczne bajery (mnie śmieszy).

Łukasz „Zielony” Zieliński – wokalista Virgin Snatch

Polska:

VADER „Empire”. Konsekwencja i trwanie, bez kompromisów. Koniec kropka!

Organek „Czarna Madonna”. Za Missisipi w ogniu, czyli najlepszy polski numer tego roku!

Riverside „Eye Of The Soundscape„. Jestem fanem muzyki filmowej, a to jest swoista muzyka filmowa z mnóstwem klasycznych naleciałości z całej historii szeroko pojętego rocka. Brawo!

Świat:

David Bowie „Blackstar”. Ostatnia płyta mistrza. Bez kontrowersji, za to z jakże niesamowitym, śmiertelnym ładunkiem emocjonalnym… Piękne, bardzo świadome, przez co cholernie przytłaczające dźwięki. R.I.P…

Anthrax „For All Kings”. Świetne riffy, Belladona w doskonałej formie (także aranżacyjnej!), ale przed wszystkim nieskrępowana radość z grania. Anthrax wciąż uczciwie, po swojemu i z pięknymi, niebanalnymi melodiami!

Metallica „Hardwired… To Self-Destruct”. To nie jest najlepsza płyta Mety, ale na pewno najlepsza od czasów „Load”, więc i tak warto. Owszem, za długa i rozwleczona, ale to i tak muzyczne wydarzenie. Sprzedaje się znakomicie i wcale się nie dziwię, bo to Metallica, a poza tym takiej promocji nie miał nawet Michael Jackson w swoich najlepszych czasach!

Gojira „Magma”. Sekcja + rytm + „szerokość” = NIE DO PODJEBANIA!!!

Iggy Pop „Post Pop Depression”. Niezmordowany Iggy w znakomitym towarzystwie Josha Homme! Dla mnie najlepszy materiał po Lust for Life i hołd dla twórczości Bowiego.

Nie mogę nie wspomnieć również o bardzo dobrych płytach Suicidal Tendencies „World Gone Mad” (nie tylko dlatego, że Lombardo!), Voivod „Post Society” – EPka to też płyta, tym bardziej że dużo lepsza od poprzedniego długograja Kanadyjczyków, i Testament „Brotherhoof of the Snake” (wciąż potrafi kruszyć skały).

Patryk Zwoliński – wokalista Proghma-C

W moim podsumowaniu 2016 znajdą się przede wszystkim albumy, których słucham ostatnio. Nie są to może najlepsze z najlepszych tego roku, ale na pewno warte uwagi. Nie mogłem zdecydować, które płyty są najlepsze. Po prostu nie potrafię. 

Artykuł Podsumowanie 2016 roku wg muzyków pochodzi z serwisu KVLT.

Wieczór rozpoczęli Panowie z trójmiejskiej formacji Moose The Tramp. Publika na rozgrzewkę raczej niewielka, za to wokalizy Piotra „Bobra” Gibnera wypełniły Progresję po brzegi. Może nie zawsze było czysto, jednak nie ukrywam, że możliwości wokalne Piotra w gatunku rockowych, przyjemnych bitów przeplatanych prostymi, ale dziarskimi, przemyślanymi riffami  interesują bardziej aniżeli studyjnie. Wśród zgromadzonych słychać było opinie, że Moose The Tramp porusza się w klimatach raczej odbiegających od pozostałej dwójki trasy #sfhvntour, to jednak profesjonalizm muzyków i umiejętne łączenia melodii z ciekawym budowaniem narracji skłania do zainteresowania się ich sposobem wyrazu. Niezmiennie najlepszym momentem koncertu „łosiów” w moim odczuciu był numer Mos Eisley z promowanej właśnie płyty Histerie Medytacje. Moose The Tramp to dla mnie dobre kompozycje, dobre melodie i genialny wokal – nie zawiodłam się ani razu z trzech widzianych przeze mnie gigów, choć do płyty nie często wracam. Progresja dodatkowo daje pole do popisu, bowiem klubem jest niemałym, a więc nagłośnienie, akustyka robią swoje.

[ngg_images source=”galleries” container_ids=”501″ exclusions=”8989,8990,8991,8992,8993,8994,8995,8996,8997,8998,8999,9000,9001,9002,9003,9004,9005,9006,9007,9008,9009,9010,9011,9012,9013,9014,9015″ display_type=”photocrati-nextgen_basic_thumbnails” override_thumbnail_settings=”1″ thumbnail_width=”100″ thumbnail_height=”50″ thumbnail_crop=”0″ images_per_page=”24″ number_of_columns=”6″ ajax_pagination=”0″ show_all_in_lightbox=”0″ use_imagebrowser_effect=”0″ show_slideshow_link=”0″ slideshow_link_text=”[Pokaz zdjęć]” template=”/home/platne/serwer16360/public_html/kvlt/wp-content/plugins/nextgen-gallery/products/photocrati_nextgen/modules/ngglegacy/view/gallery-caption.php” order_by=”sortorder” order_direction=”ASC” returns=”included” maximum_entity_count=”20″]

Drugi w kolejce zaprezentował się magiczny Tranquilizer. Magiczny, bo kupili mnie na małej scenie 11 listopada br. w olsztyńskim Andergrancie, a koncertem w Progresji jestem totalnie oczarowana. Wokalistka Luna Bystrzanowska to powiew świeżości na polskiej scenie muzycznej, a właściwie nie będę kręcić – to tornado (przyznaję, w ogóle wokalistki mnie nie poruszają, nie tak). Raz, że śliczna, dwa, od początku występu weszła czyściutko na wokalu, trzy, jej specyficzny sposób poruszania na scenie udzielał się nawet męskiej części publiczności (co było momentami zabawne) i nieodłącznie budował show formacji. Co więcej. Ano więcej o sekcji rytmicznej należałoby wspomnieć, bo Konrad Ciesielski i  Matteo Bassoli (zapewne wiecie, że udzielają się m.in. w Blindead) to układ niemal doskonały, plus gitara Michała Banasika dopełniła pięknego setu. Na chwilę obecną nie jestem w stanie stwierdzić, który utwór wrył mi się najbardziej w pamięć, na pewno wrażenie zrobił 1 z Matteo na wokalu wspomagającym, Hello, Sugar Tale i zamykający najnowszy singiel Mantra. Popadłam w taki trans i zachwyt nad całościowym występem Tranquilizer, że życzyłabym sobie prawdziwego headlinerskiego gigu tejże formacji, z pewnością wydłużonego.

[ngg_images source=”galleries” container_ids=”501″ exclusions=”8981,8982,8983,8984,8985,8986,8987,8988,8995,8996,8997,8998,8999,9000,9001,9002,9003,9004,9005,9006,9007,9008,9009,9010,9011,9012,9013,9014,9015″ display_type=”photocrati-nextgen_basic_thumbnails” override_thumbnail_settings=”1″ thumbnail_width=”100″ thumbnail_height=”50″ thumbnail_crop=”0″ images_per_page=”24″ number_of_columns=”6″ ajax_pagination=”0″ show_all_in_lightbox=”0″ use_imagebrowser_effect=”0″ show_slideshow_link=”0″ slideshow_link_text=”[Pokaz zdjęć]” template=”/home/platne/serwer16360/public_html/kvlt/wp-content/plugins/nextgen-gallery/products/photocrati_nextgen/modules/ngglegacy/view/gallery-caption.php” order_by=”sortorder” order_direction=”ASC” returns=”included” maximum_entity_count=”500″]

Wisienką na tym smacznym torcie miał okazać się koncert Tides From Nebula. Dla nich pojawił się ten tłum, który wypełnił prawie całą Progresję. Panowie i tym razem wyciągnęli swoje sprawdzone patenty – oprawa oświetleniowa to w przypadku tej formacji już nie dodatek, a element składowy występu, do tego emocjonalne poruszanie się po scenie i wznoszenie instrumentów ku górze dają specyficzny, „uzupełniony” klimat. W polskiej części trasy TFN występuje jako trio, tak było również w Warszawie – zabrakło Adama Waleszyńskiego. Muzycznie jednak dali radę, choć wymiar był zupełnie inny kiedy……a właśnie. Wszyscy zgromadzeni po cichu liczyli, że na drugiej gitarze ktoś jednak zagra, czy to przyjaciel grupy z innych składów, czy sam Adam – w końcu koncert odbywał się „w domu”. Zanim jednak ujawnię i tak znaną prawdę – słowo o repertuarze. Występ zaczął się utworem Colour Of Glow w tle, po którym muzycy wkroczyli na scenę. Z racji promocji  Safehaven zabrzmiała mniej więcej połowa utworów z tej płyty; nie obyło się bez The Lifter, Home, We Are the Mirror oraz jednego z moich ulubionych Knees to the Earth. Na początku występu basista Przemysław Węgłowski miał niestety problemy techniczne, ale szybko i sprawnie udało się je zażegnać. TFN nie szczędziło utworów z poprzednich płyt – od dynamicznego Only With Presence, Up From Eden, Now Run z płyty Eternal Movement (2013) po The Fall of Leviathan i piękny Siberia z Earthshine (2011), który Maciek zakończył na klawiszach. Punktem kulminacyjnym okazał się bis. Sztandarowy Tragedy of Joseph Merrick Panowie zagrali już we czwórkę z Adamem Waleszyńskim! I co to był występ! Adam wpadł na scenę w pełni energii (przynajmniej tak wyglądał), głodny grania i publiki. W finale numeru Maciej i Adam zeszli do publiki i odegrali tradycyjną „tajdsową” młóckę w deszczu białego konfetti, które wystrzeliło na wszystkich zebranych. Zdecydowanie był to najlepszy moment całego wieczoru. Na koniec trochę podziękowań ze strony zespołu – dla towarzyszących na trasie przyjaciół, dla publiki, dla rodziny, w tym rodziców muzyków, którzy nieśmiało obserwowali koncerty na tyłach sali, dla organizatorów – wszystko skromnie, z emocjami i co najważniejsze  szczerze. Ten wieczór zapamiętam za szczerość umiłowania muzyki i jej odbiorców, za radość grania i wywindowane na początku relacji  – emocje. Tak, wyszłam z koncertu totalnie otumaniona.

[ngg_images source=”galleries” container_ids=”501″ exclusions=”8981,8982,8983,8984,8985,8986,8987,8988,8989,8990,8991,8992,8993,8994″ display_type=”photocrati-nextgen_basic_thumbnails” override_thumbnail_settings=”1″ thumbnail_width=”100″ thumbnail_height=”50″ thumbnail_crop=”0″ images_per_page=”24″ number_of_columns=”6″ ajax_pagination=”0″ show_all_in_lightbox=”0″ use_imagebrowser_effect=”0″ show_slideshow_link=”0″ slideshow_link_text=”[Pokaz zdjęć]” template=”/home/platne/serwer16360/public_html/kvlt/wp-content/plugins/nextgen-gallery/products/photocrati_nextgen/modules/ngglegacy/view/gallery-caption.php” order_by=”sortorder” order_direction=”ASC” returns=”included” maximum_entity_count=”500″]

Na koniec dygresja – na koncert Tides From Nebula i ich gości zaprosiłam przyjaciół, którzy zupełnie nie znali twórczości zespołu, ani tym bardziej supportujących. Tymczasem miłośnik KAT-a i wczesnego Nightwish oraz wielbiciel polskiej alternatywy odnaleźli się w klimacie doskonale. Pomijam fakt, że rozmawiali głównie o Lunie, ale na pewno wrażenia z całościowego koncertu pozostawią swój odcisk w pamięci. Jedno jest pewne: publiki nie da się oszukać, dziwne, jak wiele zespołów o tym zapomina. Warto choć raz zobaczyć taki koncert, w dużym klubie, z dobrym nagłośnieniem i rzeczywiście go przeżyć.

Do następnego!

Autorką zdjęć jest Kara Rokita

Artykuł Tides From Nebula i inni – Warszawa (03.12.2016) pochodzi z serwisu KVLT.

Pytanie może sztampowe, ale ciekawi mnie… Jak zaczęło się Besides?

Od zajawki Pawła i mojej do instrumentalnej, przestrzennej muzyki. W chwili, gdy rozwiązał się zespół, w którym wcześniej graliśmy, stwierdziliśmy, że czas na realizacje nowych rzeczy. I tak się zaczęło – we dwójkę u Pawła siedzieliśmy nad materiałem, potem zaprosiliśmy Artura do gry na basie. Gdy już mieliśmy gotowe pierwsze utwory – demo nagrane z automatem perkusyjnym, zaczęliśmy poszukiwania perkusisty. W sumie długo nie szukaliśmy, znalazł się Bartek i tak powstało Besides.

Jakiś czas temu do sprzedaży weszła wasza druga płyta „Everything Is”. Jak wyglądał proces tworzenia tego albumu – od momentu wymyślania utworów do końcowego masteringu?

Wszystko trwało w sumie około roku. Z Pawłem przygotowywaliśmy zarysy utworów, na próbach były aranżowane i dopracowywane. Gdy już mieliśmy w miarę gotowe utwory, zaprosiliśmy do współpracy producenta – Maćka Karbowskiego. Najpierw wymienialiśmy uwagi korespondencyjnie na bazie demówek, potem spotykaliśmy się na próbach. Gdy już materiał nabrał ostatecznego kształtu weszliśmy do studia – w niecałe 2 tygodnie zarejestrowaliśmy instrumenty, potem około miesiąca miks i mastering. W przypadku tej płyty dużo bawiliśmy się różnymi brzmieniami, a to wszystko dzięki współpracy z Maćkiem.

Dlaczego płyta nazywa się właśnie tak? Co chcieliście powiedzieć przez frazę „wszystko jest”?

Raczej nie skupialiśmy się na przekazaniu konkretnego komunikatu, a bardziej na oddaniu ducha atmosfery i rozmów toczących się podczas wspólnej pracy nad płytą. Nie traktował bym tytułu jako komunikatu, wskazania. Raczej jako otwarcie … czegoś.

Płyta zaczyna się utworem Of Joy a kończy się podobnie zatytułowanym, ale mającym kompletnie odwrotne znaczenie Of Sorrow. Skąd taka kolejność? A może tytuły utworów są swoistym przedłużeniem nazwy płyty?

Tak, są jakby przedłużeniem nazwy płyty. Ponadto ułożyliśmy utwory tak, by od kompozycji jaśniejszych, weselszych przejść do mroczniejszych, smutniejszych, ciemniejszych. Everything is…

Debiutancki album wydaliście w roku 2013. Był on bardzo pozytywnie przyjęty tak przez krytyków, jak i przez słuchaczy. Idąc do Must Be The Music mieliście już grono swoich fanów, ale dopiero po programie wypromowaliście się na taką skalę, że usłyszał o Was cały kraj. Czy w związku z tym praca nad Everything Is przebiegała inaczej niż nad We Were So Wrong?

Może nie usłyszał o nas cały kraj, ale na pewno o wiele więcej ludzi niż przed MBTM. Praca przebiegała inaczej – w przypadku WWSW weszliśmy do studia z gotowym materiałem i brzmieniami, nagraliśmy to na setkę. Przy Everything Is dużo bardziej kombinowaliśmy z gitarami, brzmieniami, detalami, być może nie koniecznie zauważalnymi za pierwszym razem gdy przesłuchasz krążek. Pracowaliśmy również z producentem, czego przy poprzedniej płycie nie robiliśmy.

Po Must Be The Music musieliście pewnie dostać wiele propozycji od wytwórni muzycznych, jednak Everything Is wydaliście własnym nakładem. Dlaczego postanowiliście nie wiązać się kontraktem z żadną wytwórnią?

W sumie nie dostawaliśmy jakiś dużych ilości propozycji – niemniej uważamy, że w dzisiejszych czasach, przy takim rodzaju muzyki jaki uprawiamy i przy mocno rozwiniętej sieci Internet, wydawanie samemu płyt jest najkorzystniejsze. Wymaga to oczywiście inwestycji, ale przy zainteresowaniu nagraniami zwraca się ona dość szybko. Poza tym nie jest tak, że nie jesteśmy związani kompletnie z nikim – w przypadku debiutu pomagała nam Fonografika, w przypadku Everything is jest to Hand2Band. W obu przypadkach byliśmy i jesteśmy niezależni, a to w pełni nam odpowiada.

Jesteście w trakcie trasy promującej Everything Is. Jak wyglądały przygotowania do niej? Jakie aspekty są dla Was najważniejsze?

Skupiliśmy się nad opracowaniem nowych brzmień, tak by w jakieś części oddać ducha nowej płyty. Mam nadzieje, że to będzie słychać na naszych koncertach.

Czy planujecie w niedługiej przyszłości wybrać się poza granice naszego kraju? Z tego co mi wiadomo macie fanów nawet w Chinach.

Tak, planujemy. Jak wspominałem wcześniej współpracujemy od dłuższego czasu z firmą Hand2Band, która w tej chwili działa w kierunku zorganizowania trasy poza Polską w pierwszej połowie 2016 roku. Miejmy nadzieje, że się uda i będziemy mogli spełniać kolejne marzenia. Zauważamy wzrost zainteresowania nową płytą z różnych stron świata, co nas cieszy. Oczywiście nie są to jakieś masowe zamówienia, ale na pewno większa ilość niż przy WWSW, choć tamta też lądowała na półkach słuchaczy z całego świata.

Jakie kraje najchętniej byście zwiedzili?

Ja z chęcią odwiedziłbym Chiny, Stany Zjednoczone, Australie, jeszcze wiele wiele miejsc. Ale to jeszcze daleka i długa droga do realizacji tych marzeń.

Pytanie podobne: Marzy Wam się trasa z jakimiś konkretnymi zespołami? Jakimi?

Hmm…, kiedyś, jak jeszcze zaczynaliśmy, bardzo chciałem zagrać trasę z Tides From Nebula, i w sumie dość szybko to się udało, nawet dwa razy. Teraz.. kurcze nie wiem, gramy specyficzną muzykę, więc to bardziej kameralne granie – może z Mono z Japonii? Bardzo lubię ich klimat. Sigur Rós?

Ciężko Wam jest uniknąć porównań do innych zespołów post-rockowych np. wymienione wcześniej Mono czy Tides From Nebula. Nie denerwują Was takie ciągłe porównania?

One są i chyba już będą – ludzie mają taką tendencje do zestawiania ze sobą różnych rzeczy w celu zaszufladkowania – chyba tak jest bezpieczniej poznawczo. W sumie już nas to nie denerwuje – gramy swoje, ale gramy instrumentalnie, w gatunku, który posiada pewne cechy charakterystyczne, więc te porównania są nieuniknione. W tym wszystkim najważniejsza jest melodia, kreowany klimat i opowieści – i tutaj wydaję nam się, że raczej snujemy swoje historie oparte na pewnym „besidesowym” klimacie.

Dużo osób mówi, że post-rock już umarł i że nie da się już nic nowego w tej muzyce wymyślić, a jednak gracie taką muzykę. Co sądzicie o tych zarzutach?

Podobnież umarł rock, punk rock, metal, reggae, hc i pewnie wiele jeszcze innych gatunków czy też ich krzyżówki i nic się już w nich nie da wymyśleć – można patrzeć w ten sposób. A jednak mają się całkiem dobrze. Ja nie odnajduję, nawet w sumie nie szukam czegoś mocno oryginalnego, bo jest to chyba niemożliwe. Proszę, podaj mi jakieś oryginalne dzieło z ostatniego roku w muzyce rockowej?
Często czytam jakieś recenzje, w których autor zachwyca się oryginalnością dzieła, jednak po przesłuchaniu dochodzę do wniosku, że oryginalność w moim języku oznacza całkiem coś innego. Ja w muzyce bardziej szukam czegoś, co mnie wzruszy, urzeknie – nawet jeśli to będzie kolejna, tysięczna odsłona jakiegoś riffu czy linii wokalnej. Chodzi o to, co dane „dzieło” robi ze mną, dla mnie, a nie co o nim piszą i mówią. Jeżeli włączam po raz tysięczny jakiś ulubiony kawałek, to nie po to, by zachwycać się jego oryginalnością i wigorem, ale żeby coś poczuć.

Tak jeszcze a propos Tides From Nebula. Przy Everything Is pracowaliście razem z Maćkiem Karbowskim. Jak oceniacie tę współpracę?

W skali szkolnej na sześć! Bardzo fajne doświadczenie i rozwijające. Maciek włożył dużo serca i pomysłów w brzmienie tej płyty, za co mu wielkie dzięki!

Jakbyście mieli słownie opisać muzykę post-rockową komuś, kto nigdy nie słyszał o takiej muzyce – co byście powiedzieli? Jakie zespoły byście takiemu „laikowi” polecili?

Najlepiej niech zacznie od Besides, potem będzie porównywał w drugą stronę. A tak na poważnie…
Często zdarza nam się próbować nieudolnie opisywać tą muzykę odpowiadając różnym ludziom na pytanie co gramy. Chyba jednak najlepiej słuchać muzyki a nie ją opowiadać. Można oczywiście powiedzieć, że ta muzyka charakteryzuje się redukcją wokalu na rzecz opowiadania klimatem, melodią, plamami dźwięku, samą muzyką. Alternatywny, przestrzenny rock. Ciężko raczej to zaszufladkować. Ja polecałbym to co lubię – Mono, Sigur Rós, TFN, Caspian.

Dzięki wielkie za rozmowę!

Autorką jest Aleksandra Białkowska.

Artykuł BESIDES: „snujemy swoje historie” pochodzi z serwisu KVLT.