Muzycznie był to czas intensywny, różnorodny, niepozbawiony niestety niespodziewanych pożegnań w świecie metalu, a także pełen wydarzeń i wydawnictw, które jak zawsze prowokowały do dyskusji, sporów, a czasem zmian zdania. Świętowaliśmy dziesięciolecie istnienia redakcji, wspieraliśmy się nawzajem w pobocznych projektach i kibicowaliśmy kolegom na różnych platformach działalności. Niezależnie od gustów, doświadczeń i muzycznych baniek ponownie wchodzimy w role obserwatorów sceny muzycznej wagi ciężkiej (ale nie tylko) i sumujemy swoje wybory w krótkich, subiektywnych podsumowaniach. Wśród najczęściej wymienianych wydawnictw pojawiły się skrajnie różne gatunkowo, ale jednak ugruntowane w świecie ekstremy składy: Scour, Deafheaven, 1914, Imperial Triumphant czy Der Weg einer Freiheit. Chwaliliśmy debiuty od Uulliata Digir i Haeresis. Nie zabrakło wyraźnych akcentów kobiecych w postaci doskonałych albumów od Castle Rat, Eldamar albo Anny von Hausswolff. Prawie zgodnie wybieraliśmy hipnotyczne Blut Aus Nord, Messę, i sprzeczaliśmy się elegancko o Deftones albo Behemoth. Miniony rok ponownie pokazał, że muzyka ciężka w najróżniejszych odcieniach pozostaje dla nas ważna, zaskakująca i ciągle zapierająca dech!

Zapraszamy do podsumowania roku 2025 według redakcji Kvlt!

Marcin „Mały” Brzeźnicki

Przejrzałem już kilka muzycznych podsumowań roku 2025, i porównując je z moją listą, wypada, że żyję w trochę innym świecie niż reszta muziarzy. Nie szkodzi, metal zawsze był definicją wolności i indywidualizmu, wszak metal to nie tylko muzyka, to styl życia. Zdecydowanym, muzycznym highlightem 2025 był dla mnie koncert belgijskiego Arkangel w Poznaniu, warto było czekać ponad dwadzieścia lat. Co do premier muzycznych, starałem się w tym roku wyrwać z mojego algorytmu, szukałem muzy trochę szerzej, choć moja polityka zakupowa nadal koncentrowała się na klasykach i uzupełnianiu braków w klasykach.

Scour – Gold. Bezapelacyjnie, bez zastanawiania i wątpliwości. Anselmo z kolegami trafił mnie bezkompromisową agresją, świetnymi aranżacjami i nienudzącą się formą kompozycji. Po prostu złoto.

AFI – Silver Bleeds the Black Sun. AFI zaskoczył. Wrzuciłem jeden z promujących singli, spodziewając się totalnej emo nudy. Zaskoczenie było ogromne, gdy okazało się, że zespół skierował się w stronę mrocznego rocka w stylu The Sisters of Mercy i zrobił to wzorowo. Takie skręty w muzycznych karierach uwielbiam.

Bleed – Bleed. 20 Buck Spin zaczyna wspierać bardzo różnych artystów, ale trzeba przyznać, że zawsze są to wartościowe projekty. Chłopaki z Bleed zbudowali siebie na miłości do wczesnego Deftones i ogólnie bardziej psychodelicznej odmianie nu metalu. Ich debiut zdecydowanie bardziej mnie „porobił” niż zachowawczy i nudny nowy album Moreno i spółki.

Tetramorphe Impure – The Sunset of Being. Kolejny debiutant na liście. Projekt ten również mocno wzoruje się na muzyce lat 90., na przykład na zespołach pokroju My Dying Bride. Klimat, smutne melodie, ciężar i potężny growling to podstawy stylu i zarazem najmocniejsze strony Tetramorphe Impure.

Chepang – Jhyappa. Krótki, grindowy cios. Muzyka urozmaicona, bogata w groove, ale niepozbawiona prędkości i obowiązkowej gatunkowo agresji. Jeden z mocniejszych strzałów Relapse Records w tym roku.

Malevolence – Where Only The Truth Is Spoken. Nie słucham za wiele takiej odmiany metalcore, ale Malevolence w swej wadze idzie na mistrza. Zespół łączy brutalność, bezpośredni atak hardcore’a z melodiami i fajnymi refrenami w sposób nieprzesłodzony. Wpływów jest tu wiele, ale całość kąsa wzorowo.

Phobocosm – Gateway. Jedyny reprezentant gatunku death metal na mojej liście. Płyta ukazała się niedawno, ale jego grobowy gruz mnie opętał. Słychać tu dużo z Immolation, ale inspiracje te zostały przełożone na dzisiejsze trendy w sztuce ekstremy.

Sanguisugabogg – Hideous Aftermath. Band na nowej produkcji rozbudował swój styl i wyszedł poza ramy klasycznego slamu. Nie stracił jednak na brutalności. W lutym wybieram się na ich koncert i wiele sobie po nim obiecuję.

Kirk Windstein – Ethereal Waves. Jestem dużym fanem całej działalności Windsteina. Bardzo lubię Crowbar, Down i jak się okazało jego solowy projekt również. Kirk może nie odszedł tu jakoś diametralnie od tego co robi na co dzień, nie odkrył siebie na nowo, ale na pewno do tej pory nie pokazał się z tak Black Sabbathowej strony. Są tu riffy-buldożery, jest kilka przenikających na wskroś melodii i ciekawych pasaży klawiszowych. Rzeczy, których można się było spodziewać, ale i tak się spodobały.

Split Chain – Motionblur. Trzeci debiutant na liście. Split Chain, tak jak Bleed, nie ukrywa swej miłości do Deftones, ale wpuszcza znacznie więcej wpływów spoza tego stylu. Album bardziej hałaśliwy od Bleed, ale niepozbawiony dziwnych melodii i nieoczywistych rozwiązań. Dobrze się tego słucha i mam wrażenie, że jest to znacznie świeższe, ciekawsze niż płyty dużych nazw związanych z nu metalem.

Piotr Czwarkiel

Bałem się, że będzie ciężko uzbierać płyty do TOP10. Myliłem się i to srogo. Sporo ciekawych albumów musiałem zostawić w przysłwiowym zeszycie.

1. A Tergo Lupi – Howl (folk). Po wielkim sukcesie Wardruny i Heilung, na rynku muzycznym pojawiło się mnóstwo folkowych entuzjastów, nierzadko wątpliwej jakości oraz poziomu oryginalności. Włoski projekt ma jednak wszelakie predyspozycje, żeby trafić do ścisłej czołówki, co świetnie udowadnia czwartym albumem w dyskografii. Piękny klimat od pierwszej do ostatniej minuty.
2. Patriarkh – Пророк Илия / Prorok Ilja. Muzyka zawarta na tym albumie to znów postęp i nowa wizja zespołu pod nowym szyldem. W pakiecie kobiecy wokal, klimatyczne chóry, zgrabna i nieprzesadzona orkiestracja, koncept wciąga w motyw przewodni historii o Proroku Ilja. Swego rodzaju kropką nad „i” było release party w Łodzi, gdzie zespół odegrał album w całości wraz z orkiestrą symfoniczną. Klasa.
3. Uulliata Digir – Uulliata Digir. Eksperymentalny post-metal prosto z Poznania. Muzycznie inspiracji słychać tu sporo: Cult of Luna, Tool, Absent in Body, Obscure Sphinx, Furia, Oranssi Pazuzu. Całość wraz z tekstami mnie osobiście powala, choć słyszałem opinie, że to płyta z kategorii love it or hate it.
4. Dormant Ordeal – Tooth and Nail. Oj niezliczoną ilość razy przemieliłem tę płytę. W death metalu AD 2025 z takim progresywno/technicznym zacięciem nie słyszałem nic lepszego.
5. Hållbar  – Nemesis. Nie raz dzieliłem się opinią, że uwielbiam debiutantów, w muzyce których czuć dzikość i szczerość. Tutaj warszawska ekipa zgrabnie łączy melodyjne partie gitar w black/death metalowym anturażu, okraszone dzikim kobiecym wokalem z deathcore’owym vibem.
6. Scour – Gold. Poczynania black metalowej kapeli pod dowództwem Anselmo z Pantery śledziłem od pierwszej EPki, ale to, co wypluto na pełnym albumie, przerosło moje najśmielsze oczekiwania. Intensywność i dzikość to chyba najlepsze określenia, opisujące płytę Gold.
7. Myr – Helvegen. Dwóch Polaków, rezydujących w Norwegii, przesiąkniętych zagranicznym klimatem, stworzyło album, którego nie powstydziliby się ich zapewne ich idole, tuzy norweskiego bm kalibru Satyricon czy Bathory.
8. Haeresis – Si Vis Pacem Para Bellvm. Laur roku należy też do niemieckich post-black metalowych debiutantów z Hæresis.
9. 1914 – Viribus Unitis. Zespół 1914 urzekł mnie swoim debiutem, potem śledziłem ich poczynania nieco po macoszemu. Ale po usłyszeniu najnowszego wydawnictwa ukraińskiego zespołu – zmiotło mnie. Bardzo polecam.
10. Ciężko było wybrać płytę zamykającą mój TOP10: Behemoth wypuścił wyjątkowo dobry album, na równie wysokim poziomie stanął Hate (choć Rugię oceniam wyżej od Bellum Regiis), Debemur Morti wydał znakomite Blut aus Nord oraz Martröd, Novembers Doom wydaje się ciekawszą propozycją wobec ostatnich dokonań PL czy MDB. Suma summarum stawiam na Mysthicon – Bieśń.

Tuż za podium: Gaahls Wyrd – Braiding the Stories, Sothoris – D.O.M., Nasciturus – Fabulae, Impermanence – Anicca, Symbolical – Hope for Aerist.

Wadim Filiks

Nostalgiczny to był dla mnie rok, naznaczony przede wszystkim świetnym koncertem Pantery w czeskiej Ostrawie. W przerwach od celebracji każdego dźwięku zmiksowanej przez Terry’ego Date’a wersji Reinventing the Steel z 2020 udało mi się jednak pozostać na bieżąco z najważniejszymi nowościami płytowymi. Choć zabrakło mi solidnych pretendentów do miana albumu roku, z nieskrywaną radością podzielę się paroma wydawnictwami z roku 2025, które częściej niż raz gościły w moim odtwarzaczu. Kolejność przypadkowa (albo i nie).

1. Kanonenfieber – Live in Oberhausen. Nie ukrywam, że mam pewien sentyment do ekipy z Bambergu i śledzę ich poczynania od debiutu z 2021 roku. Wydana w 2025 roku koncertówka była zarejestrowana rok wcześniej przed publicznością w Oberhausen. Koncertowa płyta łączy najlepsze elementy dwóch LP zespołu, a przy tym jest świetnie zmiksowana. W sam raz pod zbliżającą się trasę koncertową Kanonów.
2. Coroner – Dissonance Theory. Jednym z milszych zaskoczeń minionego roku był powrót szwajcarskiego Coronera, którego sporo słuchałem za dzieciaka (Masked Jackal FTW). Oliwy do ognia dolał fakt, iż Dissonance Theory to pierwszy studyjny długograj grupy od… 1993 roku. Doświadczeni muzycy nadal dostarczają, a krążek stanowi ciekawy balans pomiędzy progresywnymi wycieczkami grupy sprzed trzech dekad z nowoczesnymi technikami produkcyjnymi. Efekt jest taki, że wprawny słuchacz od razu rozpozna autorów dźwięków, a jednocześnie dziesięć nowych numerów ma w sobie dużo świeżości.
3. Blut Aus Nord – Ethereal Horizons. Z francuskim Blut Aus Nord nie ma tego problemu, co z Coronerem – to trio regularnie raczy swoich fanów nowymi kompozycjami. Ethereal Horizons to ich szesnasty longplay, a niespełna 52 minuty materiału słucha się jednym tchem. Zespół doprowadził swój amalgamat atmosferycznego blacku i ambientu do perfekcji, aczkolwiek można mu zarzucić pewną powtarzalność motywów na ostatnich krążkach. Mimo to najnowsze dzieło Francuzów jest niezwykle klimatyczne i zdecydowanie godne uwagi.
4. Der Weg einer Freiheit – Innern. Pamiętam, jak ogromne wrażenie wywarła na mnie wydana w 2017 roku płyta Finisterre. Zeszłoroczne wydawnictwo Der Weg einer Freiheit może i nie powtórzyło tego efektu, ale i tak zasługuje na co najmniej kilka odtworzeń. Nagrana już z nowym basistą płyta kładzie nacisk na warstwę rytmiczną, a perkusja niejednokrotnie zbiera całą atencję. Solidna porcja nowoczesnego black metalu.
5. Scour – Gold. Pięć lat przyszło nam czekać na pełny album amerykańskiego Scour po pozytywnie przyjętej epce Black. Phil Anslemo w końcu na poważnie zaczął spełniać się w blacku, który inspirował go już w drugiej połowie lat 90. Dla jednych odkrycie, dla innych rozczarowanie – album Gold przyciąga uwagę dzięki swojemu frontmanowi. Gdyby nie obecność Phila, czy Scour miałby szansę wybić się spośród tysięcy kapel o podobnym brzmieniu? To chyba nie ma znaczenia, bowiem całościowo płyta wypada solidnie, choć Ameryki (sic!) nie odkrywa.
6. Uulliata Digir – Uulliata Digir. Rok 2025 zacząłem od odsłuchu poznańskiej formacji Uulliata Digir, debiutującej swoim self-titled albumem. Wysokiej klasy i nie dający się tak łatwo zaszufladkować materiał w swojej recenzji porównywałem do twórczości Hansa Zimmera, Obscure Sphinx i Michała Lorenca – tak, poznaniacy potrafili wziąć po szczypcie różnych przypraw, tworząc swój nietypowy muzyczny kociołek.
7. Pokuta – Metanoia. Za wszelką cenę chciałem uniknąć wyróżniania jednego polskiego albumu w osobistej kategorii „debiutu roku”. To nie KFPP w Opolu. Dlatego do mojego zestawienia trafiła rzeszowska Pokuta – młode trio, które zawiązało się w 2024 roku, a na Halloween 2025 wypuściło swoją pierwszą epkę, Metanoia. Solidna porcja black metalowego grania inspirowana norweskimi klasykami gatunku, w której wyróżniają się echa starego Mayhem. Warto śledzić kolejne poczynania grupy.
8. Patriarkh – Prorok Ilja. Nowa nazwa, nowa jakość. Do Proroka Ilji początkowo nie mogłem się przekonać, nie byłem w stanie przebrnąć dalej niż do końca Wierszalina II, szczególnie z powodu zabijających tempo melodeklamacji. Zdanie zmieniłem po usłyszeniu materiału na żywo w zabrzańskim CK Wiatrak. Każdy kolejny odsłuch utwierdzał mnie w przekonaniu, że kierunek obrany przez Patriarkha jest słuszny, a przyświecający albumowi koncept broni się – przede wszystkim na scenie, gdzie teatralność spotyka solidną warstwę muzyczną.
9. Robert Plant – Saving Grace. W przerwie od tych wszystkich metali otrzymałem też w 2025 płytę, która ma działanie kojące, a jednocześnie udowadnia, że niektórzy muzycy potrafią się starzeć z klasą. Legendarny wokalista Led Zeppelin, Robert Plant, wydał swój najnowszy krążek wraz z Suzi Dian i formacją Saving Grace. Tym razem sięgnął po nieoczywiste covery, tworząc inspirowane muzyką korzeni i americaną wersje zarówno tradycyjnych, jak i popularnych utworów, w tym Everybody’s Song z repertuaru dream popowego Low. Chapeau bas!
10. Black Sabbath – The Eternal Idol. Właściwie to powinienem uhonorować w tym miejscu Ozzy’ego (R.I.P.), wyróżniając zeszłoroczną wersję War Pigs w wykonaniu Judas Priest i samego Księcia Ciemności. Jednakże w 2025 roku ukazało inne ważne wydawnictwo związane z Black Sabbath – co prawda bez Ozzy’ego, a z Tonym Martinem na wokalu. Zremasterowana (w końcu!) wersja The Eternal Idol pozwala odkryć ten nieco zapomniany album na nowo. Odkurzony Ancient Warrior brzmi niezwykle świeżo, a cały krążek można stawiać na równi z Headless Cross.

Annika Gucwa

Czego by nie mówić o tym roku, to muzycznie zarówno pod kątem koncertowym, jak i wydawniczym zaliczam go do udanych. Obok stuprocentowo pewnych pozycji na moim osobistym podium znalazło się również miejsce na kilka niespodzianek, których słuchałam godzinami.

Kolejność alfabetyczna.

Behemoth – The Shit ov God. Nieco pretensjonalny tytuł nie przekłada się na szczęście na jakość płyty. Behemoth mają na swoim koncie kolejny album, który bezbłędnie łączy agresję i monumentalność. Klasa.

Hexvessel – Nocturne. Występ Hexvessel na festiwalu Roadburn był dla mnie okazją do przedpremierowego wysłuchania całości Nocturne na żywo, a tegoroczna premiera „jedynie” przypomniała o tym fenomenalnym połączeniu rytualnego folku i black metalu podanym z wizjonerstwem głównodowodzącego Kvohsta.

Marie Davidson – City of Clowns. W dużym skrócie: kawał znakomitej, nośnej elektroniki z błyskotliwym (choć niekoniecznie pozytywnym) komentarzem na temat społeczeństwa i sztuki.

Messa – Spin. Bardzo udany powrót Messy. Dzięki świetnej produkcji tego zgrabnego połączenia dark ambient i gothic rocka z doom metalem słucha się jeszcze lepiej.

Minuit Machine – Queendom. Choć nie należę do grona najzagorzalszych słuchaczy Minuit Machine, mam w zwyczaju śledzić nowe wydawnictwa francuskiej artystki. Queendom gościło w moich słuchawkach na tyle często, że miejsce w moim rankingu zapewniło sobie chwytliwą elektroniką i wysokiej jakości darkwave.

Sextile – yes, please. Świetna płyta zarówno w warunkach studyjnych, jak i na żywo. Wprost niesamowity groove i kipiące energią tracki są tutaj po mistrzowsku przełamywane transowym brzmieniem i chłodem synthów.

Sierra Veins – In the Name of Blood. W swoim jednoosobowym projekcie Annelise Morel po raz kolejny udowadnia, z jaką łatwością odnajduje się w stylistyce synthwave. Na jej najnowszym albumie melancholia sąsiaduje z wściekłością, a podejście do muzyki jest bezkompromisowe i bardzo osobiste.

Ultra Sunn – The Beast in You. Ależ mnie ucieszyła zapowiedź nowego albumu po ich zeszłorocznym wydawnictwie! W oczekiwaniu na premierę niemal zacierałam ręce, a darkwave’owych bangerów od Ultra Sunn namiętnie słuchałam całymi dniami.

Undertheskin – NEVER|RETURN. Na swojej kwietniowej trasie zespół zapowiadał premierę nowego krążka i stanął na wysokości zadania. Coldwave w ich wydaniu niezmiennie wypada dość minimalistycznie, a przy tym w stu procentach szczerze, bez przekombinowania czy udziwnień. Właśnie takie undertheskin jest bliskie mojemu zimnemu, gotyckiemu sercu!

Årabrot – Rite of Dionysus. Kierunek wyznaczony przez Årabrot już kilka wydawnictw temu nie przestaje mnie intrygować. Chociaż nieodzowny w ich muzyce surowy, rockowy trzon wybrzmiewa z mocą, to duchowy wymiar ich twórczości nabiera tu jeszcze większego znaczenia, a odsłuch albumu (zgodnie z tytułem) naprawdę przypomina rytuał.

Paweł Lach

Spotify podsumowując mój muzyczny 2025 rok orzekło, że mam gust osoby 60+. I kryje się w tym spostrzeżeniu mądrość algorytmów, bo od kilku lat raczej nasłuchuję, co słychać w obozach moich ulubieńców i czy wielkie firmy dostarczają wciąż czegoś interesującego. A nawet jeśli nie, to lubię odkurzyć ich klasyki. Smutno mi było, że zawiodłem się niestety na paru moich idolach, ale nie zdradzę których. Na szczęście wielu weteranów wciąż trzyma się nieźle, by wspomnieć Helloween, Turbo, Testament, Sodom, Destruction czy Coroner. Choć wyżej wymienieni nie w skoczyli ostatecznie do mojego subiektywnego podsumowania, to zasłużenie znajdą się w wielu innych. Chwała Starej Gwardii! Ale w mojej – alfabetycznie ułożonej dyszce – nie każdy trąci zaprzeszłym PESEL-em.

Armia – Wojna i pokój– żeby nie gadali, że tylko diabeł ogonem miesza w redakcyjnych podsumowaniach. Bardzo mnie ucieszyła ta płyta, która przywołuje ten sam podniosły, poetycki, a jednak pełen pasji i energii klimat pierwszych albumów. I muzycznie, i tekstowo rzecz wciągająca i niepokojąco na czasie.

Awakeness – Low Spirits.  Kapela z mojej małej miejscowości, ale nie promuję tylko z powodu lokalnych powinności. Poznałem chłopaków, gdy jeszcze pacholęciami byli i wypuszczali swoje debiutanckie demo, już obiecujące, ale nieco nieporadne. Każda ich kolejna produkcja to solidny krok naprzód. Debiutancki album to już pokaz siły i intrygujący miks blacku i deathcore’u.

Blut Aus Nord – Ethereal Hirozons. Łatwo mnie złapać na takie majestatyczne, psychodeliczne, rozbuchane hocki klocki. I tym razem Normandczykom się udało. I jakoś tu melodyjnie, bardziej chwytliwie, kusząco. A może tylko mi się wydaje?

Castle Rat – The Bestiary. Jak grać epickiego, brudnego doom hard rocka, to tylko w futrach i stalowych stanikach! Trzeba oczywiście uznać taką konwencję, ale ja jestem nerdem, więc łykam ją bez popitki – za hallowenowo/rekonstruktorskim anturażem stoi jednak kawał porządnego grania, to nie żaden zgryw.

Deafheaven – Lonely People With Power. A wiecie, że właściwie nigdy nie zagłębiałem się w ich dyskografii? Tyle mówiło się jednak o nowym albumie, że wypadało sprawdzić. No i zaskoczyło! A może skończę właśnie na „Lonely People With Power”? Ta mieszanina hałasu, atmosfery, dekadentyzmu i kalifornijskiego słońca wystarcza mi do szczęścia.

Evoken – Mendacium.  Ja po prostu bardzo lubię takie granie, które przywołuje w pamięci czasy świetności starego dobrego My Dying Bride czy Anathemy. Amerykanie podążają powolnie i dostojnie krainami cieni, a ja wraz z nimi kroczę z ochotą.

Imperial Triumphant – Goldstar. Dekadentyzm, dark jazz, Szatan, chaos, black metal, New York i Metro Goldwyn Mayer – tak trzeba żyć, z pompą, trzymając w jednej dłoni butelkę bourbona, a w drugiej cyrograf!

Messa – The Spin. Przynajmniej dzięki poprzedniej płycie o Włochach zrobiło się już głośno, ale mnie kupili – całkowicie zresztą – dopiero ostatnim albumem, który uważam za kompletny, wciągający, z miejsca klasyczny, gotowy zostać ze mną na dziesięciolecia.

Wardruna – Birna. Wardruna jaka jest, każdy widzi. Niczym mnie nie zadziwiła, ale jakoś przyjemniej czytało się komiksy z Thorgalem, gdy Einar śpiewał.

Yardburn – Junk. W 2025 roku może nie śrubowałem rekordu w ilości recenzji na łamach Kvlt, ale wśród płyt, o których wyraziłem swą opinię, ta dostała najwyższą notę. A to polska rzecz, ciekawa w każdym aspekcie – od muzyki, poprzez teksty, na oprawie graficznej albumu kończąc. Chłopaki grają z jajem, energią, bawiąc się konwencjami.

Joanna Pietrzak

Fajny był ten rok, nie zapomnę go nigdy. Wśród wydawnictw, które w 2025 roku wzbudziły we mnie ludzkie odruchy – ekscytacji, tudzież chociażby zainteresowanie – królowały przede wszystkim pewniaczki, do których byłam przekonana zanim ujrzały światło dzienne. Specjalne miejsce w moim czarnym serduszku zajmuje jednak jedna płyta – Proghma-C, od której zaczęła się kiedyś moja przygoda w pięknym, wielce zabawnym gronie. Ale to zupełnie inna historia. Jak zwykle zatrzymały mnie przede wszystkim składy, których nie da się bezpiecznie sklasyfikować i to ich wykraczanie poza wszelkie umowne ramy ma paradoksalnie największy dla mnie sens.

Proghma-C – Equation_Toxic: A. Jak mi miło w końcu powiedzieć cokolwiek o tej płycie! Trzy różne numery – dwa melancholijno-depresyjne i jeden 27-minutowy kolos. Ekstremalna forma idzie sobie pod rękę z narracją i konceptem. Całość jest wymagająca, skręca w różne rejony, zmienia tempo, czasem jest nawet niekomfortowo, a mimo wszystko udało się zachować tu kręgosłup. Perkusja szaleństwo, gitary i elektronika wariactwo, wokal we wszystkich odcieniach najlepszy pod słońcem. Album w jakiś sposób pozostał konsekwentny, spójny i ostatecznie pięknie wyprodukowany. Wspominałam, że Proghma-C nagrała ten materiał 10 lat temu? No cóż. Dwa wywiady temu z chłopakami przeżywałam tę nadchodzącą wtedy premierę równie mocno, co w tym roku. Rzecz dziwna i wspaniała. I o to w tym chodzi.

Imperial Triumphant – Goldstar. Amerykanie się nie patyczkują i dalej brną w swój kwadratowy metalowy chaos i jazzową dysharmonię. Być może to ekstraklasa awangardy. Być może bezczelne zadzieranie nosa. Ja to ciągle kupuję i się w tym lubuję.

Deafheaven – Lonely People With Power. Największą obelgą dla niektórych jest ironiczny epitet pod postacią „sympatyczny”. Tu jednak pasuje mi jak ulał to określenie – to jest sympatyczny album z sympatycznym pomysłem na całość.

Konrad Ciesielski – Koniec. Konrad poza swoim perkusyjnym kunsztem, pokazał kolejny raz talent kompozytorski i wydał album pod swoim nazwiskiem, dostarczając muzycznego ukojenia. Koniec to wydawnictwo bardzo nastrojowe, z wyraźną inspiracją od Mammal Hands czy Go Go Penguin. Jest subtelnie, bez krzyków, prawie kameralnie, ale też emocjonalnie i mocno w wyrazie tam, gdzie siła przekazu powinna być uwypuklona.

Anna von Hausswolff – Iconoclats. Znalazłam tu wszystko, co Anna tworzy najlepiej – klimat, duchowość, mroczny, trudny ambient i ciemność. Piękne, niepokojące, wciągające wydawnictwo.

Deftones  – private music. Nie ma dla mnie obecnie bardziej nostalgicznej grupy niż ekipa Chino Moreno. To płyta bardzo nierówna, ale dalej bardzo dobra.

Hubert Pomykała

Przez zdecydowaną większość 2025 roku słuchałem głównie klasyków spod znaku r’n’b, soulu i punk rocka, nurkując między innymi w przepastnych katalogach wytwórni Motown, tudzież dyskografiach Sade czy wspaniałych Circle Jerks. Żeby było zabawniej, mniej więcej w tym samym czasie narzekałem znajomym, iż nie słyszałem zbyt wielu dobrych płyt wydanych podczas ostatnich miesięcy. W końcu nie ma to jak pobyć sobie spokojnie w błogiej nieświadomości, nieprawdaż? Tak czy inaczej muziarskie zaległości zacząłem nadrabiać dopiero w okolicach października i mocno się wówczas zdziwiłem, natrafiając na kolejne znakomite wydawnictwa. Część z nich znajdziecie poniżej. Wciąż zostało mi sporo ciekawych albumów do przesłuchania, a co najmniej kilka ciekawych płyt zadebiutowało pod koniec grudnia, czyli wtedy, gdy zazwyczaj nie mam czasu na nic, oprócz ogarniania około-świątecznego chaosu, niemniej przedstawiam krótkie zestawienie, które mogę szczerze polecić już teraz.

Vauruvã – Mar da Deriva. Moja wiedza o zjawisku jakim jest black metal najwyraźniej wciąż pozostaje szczątkowa, ponieważ nie spodziewałem się tak zgrabnego połączenia wpływów zaczerpniętych z muzyki brazylijskiej z gitarami łojonymi tremolo i perkusyjnymi blastami. Mar da Deriva przykuwa mnie niczym czar, któremu nie mogę się oprzeć. Ale też wcale nie chcę go przezwyciężać.

Maruja – Pain to Power. Dla mnie to po prostu najlepszy punk rockowy materiał, jaki słyszałem od dawna.

PRO8L3M – Ex Umbra Ad Libertatem. Wydawnictwo dzielące fanów warszawskiego duetu – dla wielu najgorsza rzecz, jaką stworzył Oskar i Steez, zaś dla mnie najlepszy album w ich wspólnej karierze (pierwszego Art Brut nie wliczam, bo to przecież mixtape). Sporo tu luzu, rapowania na specyficznej wyjebce i eksperymentowania. Również i tutaj znajdziecie całe pokłady szeroko pojmowanego punk rocka.

Messa – The Spin. Rewelacyjna płyta, zaskakująca zarówno złożonością, jak i przystępnością, a na dodatek świetnie brzmiąca. Słuchanie tych kompozycji to czysta przyjemność.

JAD – Odwet. Ubój rytualny to jeden z najlepszych numerów JAD-u i nie zapraszam do dyskusji.

Crippling Alcoholism – Camgirl. Cenię sobie tę estetykę, czekam na więcej.

Blud Aus Nord – Ethereal Horizons. Nie znałem tego projektu przed przesłuchaniem Ethereal Horizons, czyli albumu, który dosłownie powalił mnie swoimi melodiami, patentami instrumentalnymi oraz klimatem. Podobno nie jest to wcale najlepsza rzecz od BAN, jednakże nadrabianie poprzednich dokonań tego projektu dopiero przede mną.

Steve Von Till – Alone in a World of Wounds. Widziałem go w czerwcu w warszawskim klubie Niebo i wówczas kompletnie mną pozamiatał (relację z koncertu przeczytacie na łamach Kvlt), grając Alone in a World of Wounds niemalże w całości. Ponadto nie spodziewałem się, że mężczyzna tak silnym charakterem i aż kipiący od charyzmy jest w stanie pozwolić sobie mentalnie na całkowicie bezkompromisowe uzewnętrznienie swojej głębokiej wrażliwości podczas występów na żywo. Cóż, obejrzenie Steve’a śpiewającego niskim, niejako przenikliwym głosem treść zawartą w do bólu szczerych tekstach na zawsze pozostanie w mojej pamięci.

Deftones – private music. Najlepsza płyta Kalifornijczyków od czasów wspaniałego Koi No Yokan. Trochę za dużo tu dłużyzn, ale i tak Chino z kolegami nadal mają u mnie fory. Czekam na koncert w Łodzi, a na dodatek przestała mi przeszkadzać sceniczna nieobecność pana Stephena „Ziemia jest płaska, a szczepionki złe” Carpentera.

Deafheaven – Lonely People With Power. Nie wkręciłem się w ten album jakoś totalnie, ale wciąż poświęcam mu sporo uwagi, co nie przydarzyło się innym dokonaniom Deafheaven po legendarnym Sunbatherze.

Łukasz Walas

W tym roku ode mnie będzie krótko, bez zbędnego wodolejstwa na temat zaległości (te mam wciąż z roku 2024) i tym podobnych: moja ubiegłoroczna wydawnicza “topka” kształtuje się następująco:

PŁYTA ROKU – Medico Peste – Aesthetic of Hunger – bo to płyta po prostu bezbłędna.

Za to, że zostały i zostaną ze mną na dłużej, dodatkowo na miejscach 2-5 wyróżnić chciałbym:
Amenra – De Toorn/With Fang and Claw  – bo w przekazywaniu emocji Belgowie wciąż nie mają sobie równych.
O.D.R.A – Breslau Spleen – bo to było najprzyjemniejsze taplanie się w syfie, jakie zespół zapewnił mi w całej swojej karierze.
Obscure Sphinx – Emovere – bo ten długo wyczekiwany powrót nie dość, że dowiózł, to jeszcze ani trochę nie spuścił z tonu.
Psychonaut – World Maker – bo to kolejny niesamowity krążek podopiecznych Pelagic Records.

Damian „Synu” Wiśniewski

Jak zwykle dopadło mnie pod koniec roku paskudne zakrzywienie czasoprzestrzeni i szok wynikający z bezlitosnego upływu czasu. Nie przesłuchałem szeregu albumów z 2025 roku, które miałem odnotowane i odłożone na później, a samo nadrobienie zaległości kosztować mnie będzie pewnie dobrych kilka miesięcy. Obowiązki są jednak obowiązkami i jakieś małe podsumowanie wypada mimo wszystko zrobić. Może nie najlepsze, ale takie, które przytrzymały mnie w minionym roku na dłużej – w tradycyjnym podziale na pięć albumów z Polski i pięć z zagranicy.

Nihilvm – Ancient Cosmic Emanation. Uduchowiony black metal z atmosferą, której – mimo prostoty użytych środków – jest tu pod dostatkiem. Znakomity album, którego w 2025 roku słuchałem z wypiekami na twarzy.

प्रलय – Beyond the Tattered Curtain of Unspeakable Madness. Zło w muzyce metalowej jest jednym z tradycyjnych tematów przewodnich, jednak jego prawdziwą esencję w swojej sztuce potrafią zawrzeć nieliczni. Materiał wywołujący dreszcze na plecach i psychiczny dyskomfort, kojarzący mi się przez pryzmat klimatu choćby z Death like Mass czy Lvcifyre. Lutowe i marcowe koncerty wydają się pozycją obowiązkową.

Angrrsth – Złudnia. Z toruńskimi podopiecznymi Godz ov War Productions przecierałem się dłuższą chwilę, jednak gdy już (dzięki Złudni) zaskoczyło, to bez wypłaty reszty. Niewątpliwie jeden z najczęściej słuchanych przeze mnie albumów końcówki 2025 roku.

Owls Woods Graves – Strix. Podobnie jak w przypadku Angrrsth – stosunkowo długo pozostawałem niewzruszony, Strix pozwolił mi jednak dołączyć do grona sympatyków Sów, Lasów i Grobów. Koncert w Toruniu tylko tę sympatię umocnił, czuję się więc zobowiązany, by o tym zespole i tej płycie w podsumowaniu wyraźnie wspomnieć.

Actum Inferni – Insygnia diabelskiej władzy. Draconis zaatakował znienacka, ale podskórnie wiedziałem, że zawiedziony nie będę. Kontynuacja drogi obranej na płytach Gniewu i Uzurpatorze niebiańskiego tronu sprzed trzech lat. Wierny tradycyjnej konwencji black metal, niepozbawiony jednocześnie wyraźnie chwytliwej i bujającej melodyki. Świetna rzecz.

–

Blut Aus Nord – Ethereal Horizons. Francuski projekt jest dziś prawdziwym black metalowym kolosem, który nową płytą wyłącznie umacnia wypracowaną przez lata pozycję. Muzyka piękna, monumentalna i piekielnie wciągająca.

Darvaza – We Are Him. To chyba najbardziej przystępna i najłatwiej wpadająca w ucho z dotychczasowych płyt Darvazy. Nie zmienia to jednak faktu, że wciąż pograne jest tu przekozacko. Grupa konsekwentnie wchodzi w rolę jednego z głównych rozgrywających na współczesnej scenie black metalowej.

Paradise Lost – Ascension. Na tych rzemieślników zawsze można liczyć. Mimo upływu lat Paradise Lost wciąż wydają się witalni, pełni temperamentu i muzycznego wigoru. W niszy, do której powrócili po wielu latach, rządzą niepodzielnie.

Castle Rat – The Bestiary. Klasyczny heavy/doom metal z potężnym riffem i wspaniałym, kobiecym wokalem? W każdych ilościach i o każdej porze. Żaden soundrack do sesji rpg w klimatach heroic fantasy nie brzmiał w 2025 lepiej.

Amorphis – Borderland. W moim podsumowaniu nie mogło zabraknąć miejsca dla metalowego mainstreamu, który również zdarzało mi się w zeszłym roku z ochotą eksplorować. Długo nie mogłem przekonać się do ostatniej płyty Finów, ale gdy wszystkie trybiki wskoczyły na swoje miejsca – przepadłem. Borderland to absolutna kopalnia hitów i jeden z najlepszych albumów zespołu od lat.

Rok 2025 będę wspominał niezwykle dobrze także przez pryzmat koncertów – od mniejszych, lokalnych sztuk, przez większe występy (pokroju Obscure Sphinx i Blindead 23, Primordial, czy Blood Incantation), aż po duże eventy z Papa Roach i Marilynem Mansonem na czele. Nie zawiodły też festiwale – wizyty na Mystic Festival i Summer Dying Loud pozwoliły naładować muzyczne baterie do granic możliwości. Pozostaje mi życzyć sobie – i wam – by nadchodzące 12 miesięcy było pod tym względem nie mniej udane.

Maciej „Masta”

Ciężko uwierzyć, że ostatnie muzyczne podsumowanie dla Kvlt pisałem w 2021 – w roku, w którym swój piąty studyjny album wydał niemiecki Der Weg Einer Freiheit. Z uwagi na sprawy „inne” był to także mój ostatni rok ścisłej współpracy z Kvlt .Teraz dałem się jednak złamać. Czy to ze względu na kolejny album Der Weg Einer Freiheit, który ujrzał światło dzienne ledwie kilka miesięcy temu? Czy to jest jeden wielki przypadek? Odpowiem prosto: „nie sondze”. Postanowiłem się odezwać z jednego zgoła innego zasadniczego powodu. Tak dobrego roku muzycznego nie pamiętam od bardzo, ale to bardzo dawna. Co ciekawe, kręciłem się głównie wokół mainstreamu. No i po drugie, układając sobie w głowie prywatną listę top ten, za diabła nie potrafiłem wyłonić numeru jeden. Wydane zostały w tym roku dwie płyty tak absolutne, że chyba tylko rzut monetą mógłby pomóc mi w wybraniu płyty roku. Co więcej, pozostałe pozycje na mojej liście także poukładane są trochę na chybił-trafił, gdyż w tym roku nie tylko dwa pierwsze miejsca są exequo. Pozostałe osiem też stawiam na równi obok siebie, bo nie da się tak genialnej muzyki zhierarchizować. Chcecie się dowiedzieć, o kim myślę? No to zapraszam do lektury.

11. Behemoth – The Shit ov God. Moją listę pozwolę sobie otworzyć albumem, który zasadniczo w ogóle nie powinien się tu znaleźć. Będę brutalny – na tym albumie nie ma nawet jednego wybitnego numeru, jednego utworu, który chwyta za duszę, ani nawet jednego momentu, który ciska człowiekiem o trotuar. Niby wszystko pięknie dopracowane i opakowane, a w środku… średniak. Postanowiłem jednak zużyć tę jedną pozycję swojej listy, żeby wyrazić swoje niezadowolenie. „Nie o take polskie black metale walczyłem”.

10. 1914 – Viribus Unitis. Naprawdę kawał rzetelnej i dobrze skomponowanej muzyki. Lubię te wojenne klimaty, zwłaszcza kiedy nie są przypudrowane sabatonowym różem, a na koncertach dzieciaki zamiast cukierków dostają porządny wycisk. A wstawka po polsku w drugiej części utworu The Siege of Przemyśl jest po prostu rozbrajająca. Ukraińcy nie porzucili dobrze sprawdzonych przepisów na muzykę, która miażdży zarówno melodią, jak i wokalem Dymitra Kumara. Jeśli nie znacie jeszcze 1914 (w co nie wierzę), to posłuchajcie którejkolwiek z ich płyt, a zakochacie się na amen. Na przykład właśnie w tej.

9. Grima – Nightside. Klimat na medal i muzyka na medal. A całość aż pachnie zimną Syberią.

8. Patriarkh – Prorok Ilja. Po debiucie w postaci Litourgiyi projekt Bartka Krysiuka zaczął nieco zbaczać z kursu. Do tego stopnia, że ostatnie wydawnictwa zaczęły mnie wręcz nużyć. Natomiast Prorok Ilja wjechał na takiej piździe, że przez pewien czas ciężko mi było wydłubać ten krążek z odtwarzacza, a w przypływie fascynacji w ostatnią majówkę odwiedziłem prawie mityczny Wierszalin, w którym to Eliasz Klimowicz postanowił zbudować Nowe Jeruzalem. Świetny koncept, świetne melodie, genialny klimat… i tylko wydania w drewnianym pudełku brakuje.

7. Aephanemer – Utopie. Kolejny album kolejnego z moich ulubionych zespołów. Aephanemer kocham przede wszystkim za zgrabną melodykę oraz (a może przede wszystkim) za damski growl w wykonaniu Marion Bascoul. Poprzednie dwa albumy Prokopton oraz A Dream of Wilderness stanowią mój absolutny top of the top. I dobrze wiem, że żadna z ostatnich płyt Aephanemer nie będzie odstawała od pozostałych. A jeśli trop francuskiego meloblack metalu z damskim wokalem i Wam przypadnie do gustu, to rzućcie łaskawym uchem na hord Houle, który to (gdyby nie fakt, że swój ostatni album Ciel cendre et misère noire wydali w roku ubiegłym) z pewnością znalazłby się także w moim tegorocznym podsumowaniu.

6. Saor – Admits the Ruins. Czy ja wspominałem, że mijający rok był wyjątkowo obfity w wydawnictwa wręcz sztandarowe? Tu mamy kolejny tego przykład. Pana Szkota z Glasgow słucham jeszcze od czasów Arsaidh, który to projekt po krótkim czasie zamienił się w Saor właśnie, a jego debiut Roots mam w wersjach wydanych pod szyldami obu tych projektów. Andy już od 12 lat z sukcesem miesza black metal ze szkockimi i celtyckimi korzeniami. Muzyka Saor pachnie mi bezkresnymi smaganymi wiatrem szkockimi wrzosowiskami, jeziorami w górskich dolinach i szczytami pokrytymi śniegiem. A wszystko to zamknięte w harmonijnych, przemyślanych melodyjnych ramach, okraszonych wyraźnymi pierwszoplanowymi dźwiękami dud. Tak naprawdę (o czym pisałem na początku) to nie wiem, czy Saor jest w tym roku lepszy niż na przykład Grima czy Aephanemer, niemniej Admits the Ruins jest albumem wybitnym!

5. Eldamar – Astral Journeys Pt. II: Dissolution. Jeśli miałbym wymienić jakąś muzyczną guilty pleasure, to zdecydowanie jest nim słuchanie projektu Eldamar. Norwegowie swoim konceptem tak daleko odeszli od black metalu, że wyłącznie miejscami da się poczuć ducha nihilizmu i destrukcji. Cała reszta to piękny aksamit, bezkresny ocean rozbijający się delikatnym pluskiem o skaliste brzegi jednego z podbiegunowych skalistych wybrzeży Norwegii . Astral Journeys Pt. II: Dissolution to druga odsłona konceptu astralnych podróży po rozgwieżdżonym skandynawskim niebie. Podobnie jak w części pierwszej, smutku i melancholii jest w tych czterdziestu minutach zamknięte tyle, że można by obdarować tymi uczuciami siedem innych kapel. A do tego piękny damski wokal, czyste gitary i smyczki. I nawet w najczarniejszych momentach albumu okraszonych growlem, przesterowanymi gitarami i perkusją, bezsilność i żal aż wyją do mnie. Genialny projekt, genialny album. Bezsprzecznie.

4. Mysthicon – Bieśń. Na tę płytę czekałem bardzo. Odkąd sześć lat temu usłyszałem ich pierwszy utwór Into the Dark okraszony dodatkowo zapożyczonym z Lux Occulty Passing Away, stałem się wielkim fanem tego projektu. Odpowiednio skomponowana mieszanka liryki i blastu daje w sumie materiał tak przestrzenny i różnorodny, że można go słuchać bez przerwy. A zagrany na okrasę Creation jest naprawdę znacznie lepszy od oryginału. Gdyby album był jeszcze o jeden kawałek dłuższy…

3. Myr – Hellvegen. No dobra, przy tej pozycji muszę się przyznać, że link do pierwszego singla podrzucił mi Naczelny okraszając go słowami, że wytarga mnie z butów. I faktycznie – darłem Myr, ile było prądu w sieci. Helvegen to najbardziej klasyczna odsłona oldschoolowego norweskiego black metalu a’la lata dziewięćdziesiąte. Tyle że brzmi bardziej autentycznie niż niejeden album wydany w czasach, w których człowiek listownie wymieniał się kasetami z chłopakami z Oslo lub znad Sognefjordu.

2. Haeresis – Si Vis Pacem Para Bellum. I tu zaczynają się schody… Jak wspomniałem na początku, dwa pierwsze miejsca należą do wydawnictw, które zostaną ze mną już do końca życia. Jeszcze pisząc te słowa, dalej nie wiem, czy to nie właśnie debiutowi Haeresis należy się tytuł płyty roku. Si Vis Pacem Para Bellum to album tak idealny, tak piękny, tak nieskazitelnie czysty i jednocześnie wypełniony tak klarownym złem, brutalnością i zniszczeniem, że jego pierwsze dźwięki można porównać jedynie do fali uderzeniowej eksplozji jądrowej. Haeresis prezentuje na tym albumie najczystszą formę post black metalu, najpiękniejszą formę muzyki w ogóle i pozostawia po sobie najbardziej oszałamiające odczucie, jakie może pozostawić obcowanie z dźwiękiem. I pomyśleć tylko, że na wokalu prezentuje się płeć zwana przez niektórych słabą. A gdyby uzmysłowić sobie sprawę, że to dopiero debiut Haeresis, ich pierwsza pełnowymiarowa płyta od momentu ich powstania dekadę temu, to już w ogóle oczy wychodzą z orbit. Wszystko tu jest piękne.

1. Der Weg Einer Freiheit – Innern. Tu niespodzianki akurat nie ma. To, że orzeknę Der Weg Einer Freiheit jako kapelę absolutną, to wiedzą wszyscy, którzy mnie znają. Tego, że Nikita ma stały kontakt z absolutem jestem pewien jak faktu, że siedzę teraz przed komputerem. I choć przy każdej recenzji kolejnego albumu Der Weg Einer Freiheit powtarzam, że jest to ich najlepsze dzieło i lepiej się nie da, to przy każdym nowym albumie stwierdzam, że jednak cholera się dało. Za każdym razem słuchając ciepłego jeszcze wydawnictwa, ogarnia mnie delikatny smutek, że oto zakończył się chwalebny marsz Niemców z Wurzburga, bo przecież nie istnieje muzyka lepsza i bardziej genialna. Może i Innern nie zaskoczył mnie tak, jak zrobił to Si Vis Pacem Para Bellum, to przecież ta płyta jest tak piękna i tak fundamentalna, że nie sposób nie pokłonić się po raz kolejny geniuszowi Nikity. I choćby za to należy im się tytuł płyty roku.

Artykuł Podsumowanie roku 2025 wg redakcji KVLT pochodzi z serwisu KVLT.

Relacja red. Łukasza:

Odkąd w 2019 roku po raz pierwszy zawitałem w Aleksandrowie Łódzkim na Summer Dying Loud nie wyobrażam sobie września bez powrotu na teren tamtejszego MOSiRu. Tym razem również tradycji musiało stać się zadość, a trzy intensywne dni spędzone na żegnaniu lata zapewniły mi mnóstwo wrażeń i wręcz wycisnęły jak cytrynę.

Dzień pierwszy

Czwartek zacząłem od koncertu Sznura na scenie głównej i od lekkiego zaskoczenia w postaci zawodu tym występem. Coś nie do końca zagrało nagłośnieniowo, przez co ciężko mi było cieszyć się zespołem tak jak miało to miejsce kilka razy podczas ich klubowych koncertów. Bardzo rozczarował mnie za to Taraban, który do tej pory na żywo również za każdym razem dowoził – tym razem było o wiele mniej stoneru, a znacznie więcej piosenkowego hard rocka i niestety w wydaniu krakowian ten kierunek kompletnie mi nie leży. No trudno.

Splot mniej i bardziej fortunnych wydarzeń (w tym paskudne piwa browaru Wąsosz serwowane na strefie gastro i związana z nimi konieczność spacerów poza MOSiR) sprawił, że następnie ledwie liznąłem Cancer (to co zdążyłem usłyszeć było całkiem całkiem) i niestety całkowicie przegapiłem będący dla mnie jednym z gwoździ czwartkowego programu Cave In. Końcówka dnia okazała się jednak bardzo mocna – legendy sceny w postaci Davida Vincenta i Pete’a Sandovala reprezentujących barwy Terrorizer spuściły mi solidne bęcki, idealnie naoliwiona maszyna Carcass rozgniotła to co ze mnie zostało, a skocznie melodyjny black metal Taake wieńczący pierwszy dzień festiwalu poderwał mnie do ruchu (no i przede wszystkim Hoest wytrzymał cały koncert, co nie jest takie oczywiste – kto ma wiedzieć ten wie). W międzyczasie zawitałem jeszcze w krypcie na Antediluvium (nie moja bajka) oraz na gigu dnia, jakim okazał się występ francuskiego Blód – mnóstwo emocji, mroczny klimat, po prostu rewelacja. Szkoda jedynie braku perkusji na żywo, która według mnie wzniosłaby ten show na jeszcze wyższy poziom.

Blód

Dzień drugi

Piątek wystartował dla mnie za sprawą Gravekvlt, którzy to wypadli bardzo przyjemnie nawet mimo nieszczególnie rozpieszczającej festiwalowiczów aury. Wszystkich po kątach porozstawiało Deus Mortem – panowie w moim prywatnym rankingu odstawili całą resztę piątkowej stawki o przynajmniej dwie długości, i to pomimo faktu, że widziałem ich niewiele wcześniej na jedenastej edycji Niech Cisza Milczy. A konkurencja do wyprzedzenia była nie byle jaka, bo przecież tego samego dnia na głównej scenie występowały składy takie jak chociażby Orange Goblin (swoją drogą “pożegnalny” koncert Anglików również był z najwyższej półki), energiczny Grave, którego wokalista dziękował publice w języku rosyjskim, czy Samael, który z nich porwał mnie zdecydowanie najmniej.

Działo się też w Krypcie oraz przed nią – to drugie niestety bardzo odczułem podczas koncertu Totenmesse, na który po prostu nie udało mi się dostać. Mam nadzieję, że organizatorzy SDL-a na nadchodzących edycjach wymyślą coś nowego w kwestii mniejszej sceny, bo sprowadzane na nią zespoły ściągają coraz więcej chętnych – a Krypta w obecnej formie z gumy nie jest. Udało mi się za to zerknąć na Węża, który zgodnie z przedfestiwalowymi przewidywaniami mnie nie porwał. Zachwytu nie spowodował również Mortiis – spacer spod sceny głównej do Krypty trwał dłużej niż moje zainteresowanie tym występem i biorąc pod uwagę tempo w jakim sala opustoszała nie byłem pod tym względem osamotniony.

Deus Mortem

Dzień trzeci

Pierwsze sobotnie koncerty tegorocznego SDL-a dostarczyły mi diametralnie różnych wrażeń – najpierw znużył mnie mocno średni Gallileous, a następnie jak zwykle poruszył fenomenalny Dom Zły. Dużo obiecywałem sobie po przedwyjazdowych odsłuchach materiału Year of the Goat, na żywo czegoś mi jednak zabrakło, przez co spod głównej sceny odchodziłem mocno rozczarowany. Kolejna na mojej liście “do zobaczenia” była Darvaza, jednak tutaj pojemność Krypty ponownie dała o sobie znać i niestety musiałem obejść się smakiem.

Kolejne godziny spędziłem przy scenie głównej, gdzie najpierw zameldowali się starzy wyjadacze z Venom i zaprezentowali szereg numerów, które ukształtowały scenę, nawet zbytnio nie udając, że materiał nagrany przez zespół po latach 80-tych mógłby kogoś obchodzić (choć na symboliczną reprezentację ostatnich trzech pełniaków znalazło się miejsce). Świetny był to koncert, choć najlepsze i tak miało dopiero nadejść za sprawą Cult of Luna – dla mnie głównego punktu całego festiwalu. Oczekiwania względem Szwedów miałem absurdalnie wręcz wysokie, a oni nie tyle je spełnili, co wręcz przebili dostarczając pełne emocji post-metalowe przeżycie. Oj tak, to nie był koncert, to było doświadczenie. Wykonawczo bez zarzutu, nagłośnieniowo z mocnym uderzeniem i pracą świateł, która wznosiła zespół na jeszcze wyższy poziom. Liczę na trasę klubową tych gości w niedalekiej przyszłości. Bardzo niedalekiej.

Po tym koncercie nic w Aleksandrowie nie było już dla mnie takie samo – stąd też bardzo porządny występ Terrestrial Hospice nie wzbudził we mnie większych emocji, a zamykający tegoroczną edycję Summer Dying Loud Portal postanowiłem sobie darować, bodajże, po kwadransie.

Dom Zły

———–

Czas na moje wrażenia:

Muzyczna celebracja końca lata za nami. Tegoroczny Summer Dying Loud, czyli najbardziej kameralny z wielkich festiwali (lub jak kto woli największy z zacisznych zjazdów koncertowo-towarzyskich) dostarczył tradycyjnie masy pozytywnych wrażeń. Jak to bywa na tego typu imprezach, niektóre z występów udało się obejrzeć jedynie w części, z wielu trzeba było zrezygnować. Jednak już kilkanaście naprawdę znakomitych punktów programu wystarczyło, by określić tę edycję mianem bardzo udanej.

Dzień pierwszy

Pierwszy dzień festiwalowych zmagań rozpocząłem od Sznura. Śląska załoga gustownie łącząca w swojej stylówie wpływy polskich uroczystości rodzinnych z kulturą bdsm, zabawnie kontrastowała ze słonecznym i pogodnym popołudniem w Aleksandrowie Łódzkim. Muzycznie też było przyzwoicie, choć podczas podziwiania popisów zespołu, z tyłu głowy kołatała mi się myśl, że na dancingi tego typu patent zastrzegła już wcześniej Gruzja.

Prezentujący się po podopiecznych Grega z GoW Taraban już tak pozytywnego wrażenia nie pozostawili. Choć należy oddać uznanie wokaliście, który zdecydował się na występ pomimo poważnie wyglądającej kontuzji nogi, zespół jako całość zaprezentował się co najwyżej średnio. Lekki, niezobowiązujący rock, wyraźnie nastawiony na przebojowe i radiowe klimaty, pozostawił po sobie zbyt mało, by na dłużej zagościć w mojej pamięci.

Znacznie więcej radości przyniósł kolejny z koncertów dużej sceny festiwalu. Gotycki rock zmieszany z occult hejwiorkami – nie ma lepiej. W dźwiękach The Night Eternal (poza klasykami pokroju Danzig, Iron Maiden, czy Angel Witch) pobrzmiewały echa takich składów jak Idle Hands/Unto Others, Tribulation, czy do dziś nieodżałowanego przeze mnie In Solitude. Nie było szans, bym nie został kupiony.

The Night Eternal

Pozytywne wrażenia zdołała podtrzymać też pierwsza wizyta w SDL-owej Krypcie, która zbiegła się w moim przypadku z recitalem Wucan. Niemiecka załoga, dowodzona przez magnetyczną Francis Tobolsky, sięgała w swojej muzyce po elementy stonera, blues rocka i radosnej, amerykańskiej prowincji. Wokalistka grupy zasługiwała zresztą na osobne pochwały, kradnąc show energetycznym zachowaniem, biegłością instrumentalną i pełnym werwy oraz charyzmy głosem. Jedno z najbardziej pozytywnych zaskoczeń pierwszego dnia festiwalu.

Szybki powrót na dużą scenę poskutkował szansą na zobaczenie części występu Cancer. Zasłużeni w historii brytyjskiego death metalu artyści zaprezentowali się więcej niż przyzwoicie, dowożąc klasyczny, wyjęty wprost z bańki czasu death/thrash metal.

Zabrakło mnie niestety na koncercie Cave In, czego – słysząc relacje i opinie uczestników – mogę tylko żałować. Małe pocieszenie zafundowali mi muzycy Terrorizer, odgrywający na głównej estradzie festiwalu pomnikowy World Downfall. Papa na dachu pozostała wprawdzie nienaruszona, ale zobaczenie w akcji Pete’a Sandovala i Davida Vincenta samo w sobie warte było mojego stawiennictwa.

Ostrzej trzewiki poobdzierałem na koncercie Carcass. Brytyjczycy odegrali w Aleksandrowie Łódzkim cudną sztukę. Z jednej strony wyjątkowo precyzyjny, świetnie brzmiący i w każdym calu dopracowany, z drugiej całkowicie bezpretensjonalny, pełen naturalnej radości i zabawy formą występ. Rozradowany Jeff Walker pozostanie dla mnie jednym z symboli pierwszego dnia festiwalu.

Nawrotka do Krypty i koncert Blód, będący kolejnym przykładem tego, że posiadając na froncie mocną i ekspresyjną obsadę kobiecą, można czynić na scenie prawdziwe cuda.

Historie z ostatnio odnotowaną w Polsce niedyspozycją Hoesta, budziły uzasadnione obawy o Taake. Te podsyciło dodatkowo rozpoczęcie show od dwóch utworów instrumentalnych, jednak kiedy Norweg w końcu zagościł za mikrofonem, na deskach sceny rozpętało się prawdziwe piekło. Jasne, można podnosić hasła o drugiej lidze black metalu i przaśnych melodyjkach, jakich w muzyce zespołu pełno, ale kurwa.. Dawką furii, obłędu i dzikiego amoku, Hoest mógłby spokojnie obdarować wielu pozorantów, aspirujących do miana zadeklarowanych rycerzy black metalu. Jebaniutki trzymał za gardło przez cały set, dając jeden z najlepszych popisów pierwszego dnia festiwalu.

Taake

Dzień drugi

Drugi dzień festu rozpocząłem od Gravekvlt, który dostarczył sytej porcji zakwaszonego speed/black punka. Zabawny koncert z kategorii tańca i śpiewu.

Kolejnym punktem mojej wishlisty była próba dostania się do Krypty na premierowy pokaz Baara, jednak jego obsuwa skutecznie mnie z tego pomysłu wyleczyła. W to miejsce cofnąłem się pod główną estradę na jeden z absolutnie obowiązkowych punktów tegorocznej edycji. Deus Mortem dostarczył dokładnie tego, czego po ekipie Necrosodoma należało się spodziewać. Swąd szatańskiej spalenizny uniósł się miłą wonią nad Aleksandrowem Łódzkim, a sam zespół dowiódł, że mimo silnego zakorzenienia w podziemiu, doskonale czuje się także na dużej scenie.

Następny koncert main stage niestety podobnie pozytywnych wrażeń nie przyniósł. Nie ukrywam że mocno liczyłem na Gott (Devil’s Blood love eternal), jednak na żywo zespół nie zdołał wywołać we mnie oczekiwanych, wznioślejszych uczuć. Grupa zaprezentowała się może i solidnie, jednak magicznego pierwiastka (obecnego na wydanych dotychczas EP-kach) nie zdołałem w występie Holendrów odnaleźć.

Szybka przebieżka do Krypty na harcowników z Totenmesse, którzy podobnie jak w czasie tegorocznego Mystica zalali klubową publikę falą jadu, nienawiści i wyrażonej z pogardą mizantropii. Obyło się wprawdzie bez krwawych scen, impakt gigu był jednak porównywalny do odnotowanego w czerwcu w gdańskiej stoczni.

Totenmesse

Po black metalowej nawałnicy przyszedł czas na relaks w towarzystwie Brytyjczyków z Orange Goblin. Najlepszym podsumowaniem setu żegnającej się z publicznością grupy były słowa Bena Warda: “we’ve gathered here to celebrate the simplicity of rock’n’roll!”. Cóż można dodać? Proste środki i szczera energia były orężem, po który sympatyczni Angole sięgali podczas koncertu często i skutecznie.

Zmian stylistycznych i żonglerki emocjami ciąg dalszy – po beztroskich harcach przyszedł czas na wyciszenie i oddanie się uduchowionemu dark folkowi w towarzystwie Darkher. Chwila oddechu, która pozwoliła nieco odpocząć od festiwalowego zgiełku.

Grave stał się w moim przypadku ofiarą obowiązków towarzyskich, jednak już zasłyszane z pobliskiego lasku dźwięki dawały dobry obraz tego, jak solidny i grubo ciosany był to koncert. Cieniem na występie położyły się ponoć podziękowania wyrażone przez Ole Lindgrena w dialekcie polsko-ruskim, małym pocieszeniem jest więc fakt, że nie musiałem być świadkiem tak ciężkiej krindżówy. Przeznaczenie jednak oszukać nie zdołałem, gdyż wspomniana dosięgnęła mnie podczas gigu Szwajcarów z Samael. Jasne, Ceremony of Opposites to płyta absolutnie kultowa, jednak odgrywanie jej w settingu festyniarskiej chałtury nie pozwoliło mi cieszyć się usłyszanymi na żywo klasykami. Pewnych rzeczy ruszać się nie powinno.

Finałowym koncertem dnia był dla mnie przyczajony w Krypcie Mortiis. Strasznie lubię wszelkiej maści odpały w stronę rpgowych, dungeon synthowych i larpowych klimatów, naturalnie więc muzyka artysty trafia dość celnie w moje gusta. Odgrywanie jej jednak w tak niemrawej postaci, jak zaproponowana przez Norwega, poddawało w wątpliwość sens całego przedsięwzięcia. Moje zdanie zdawała się podzielać zresztą spora część Krypty, która początkowo szczelnie wypełniona, z utworu na utwór zauważalnie pustoszała.

Orange Goblin

Dzień trzeci

Po właściwym przygotowaniu energetycznym (Zielona Górka w Pabianicach rulez) przyszła pora na trzeci dzień festiwalowych przygód. Na pierwszy ogień Gallileous, który mimo nieco cekiniarskiego oblicza, zagrał całkiem poprawną i przyjemną sztukę.

Kierunek Krypta, w której black metalowej celebry dokonywał Limbes. Nie miałem pojęcia, czego mogę się po solowym występie Niemca spodziewać i dałem się wziąć mocno z zaskoczenia emocjonalnej wiwisekcji, której z jego strony doświadczyłem. To samo chciałbym powiedzieć o Domu Złym, jednak moje kolejne podejście do tego bandu skończyło się podobnie, jak wszystkie poprzednie (a muszę zauważyć, że widywałem go już w epoce przedlodowcowej, gdy za mikrofonem stał jeszcze Krzysztof Dziak). Właściwemu zestrojeniu nie pomógł na pewno festiwalowy pośpiech, przez który na powrót wycofałem się w kierunku Krypty.

Odium Humani Generis stanęli jak zwykle na wysokości zadania. Black metal z kategorii “ale to już było”, mający jednak na siebie pomysł i potrafiący przyciągać uwagę słuchacza. Tej nie udało się niestety zaskarbić Year of the Goat. Podobnie jak w przypadku Gott, ostrzyłem sobie na nich zęby jak demoniczny Hessyjczyk na głowy mieszkańców Sleepy Hollow. Niestety – energia sceniczna, a raczej jej deficyt oraz średni jak na dorobek studyjny wybór kawałków, nie pozwoliły mi w najmniejszym nawet stopniu nacieszyć się oglądaniem Szwedów. Chyba najmocniejszy zawód tegorocznego SDL-a. Z asystą w powrocie na właściwe tory przyszli Norwegowie z Aura Noir, którzy zagrali surowy, naznaczony też jednak luzem i sceniczną swobodą koncert. Najlepszy Venom tej edycji Summer Dying Loud.

Black metalowy ogień podsycili w Krypcie muzycy Darvazy. Dla wielu był to jeden z najbardziej wyczekiwanych momentów festiwalu, co było widać wyraźnie zarówno po frekwencji jak i przyjęciu grupy. Zespół oddał w naturze z nawiązką, dając koncert pełen black metalowej zaciekłości, niepozbawiony jednak też rock&rollowego feelingu.

Darvaza

Zważywszy na wcześniejszą rundę z Aura Noir, nie spieszyłem się z powrotem pod main stage na recital Venom. Fragment, który zobaczyłem był dla mnie wystarczający do odblokowania achievementu, nie da się jednak nie zauważyć, że zespół coraz wyraźniej przegrywa już dziś swój wyścig z rydwanem czasu.

Cult of Luna uczestniczyli w tegorocznym SDL w podobnej roli, jak w roku ubiegłym Obscure Sphinx, siłą rzeczy trochę oba występy ze sobą porównywałem. Show Szwedów miał wprawdzie urok, zagranie post metalową kartą w ostatnim dniu festiwalu nie było już jednak tak skuteczne, jak przed rokiem. Szczękę straciłem dopiero za sprawą koncertu Terrestrial Hospice, podczas którego skóra zeszła mi z twarzy razem ze ścięgnami. Formalnie pierwsza konfrontacja projektu Skyggena i Inferno z publiką, była moim zdaniem (wraz z Taake i Deus Mortem) najlepszym bleciorowym aktem tegorocznego SDL-a.

Jakby ofiar w ludziach było mało, chwilę później na głównej estradzie, z finałowym setem rozgościł się Portal. Występ Australijczyków od początku traktowałem w kategorii doświadczenia wizualno-dźwiękowego, dzięki czemu odnalazłem się w kontakcie z nimi całkiem dobrze. Zupełnie nie przeszkadzały mi wypominane przez wielu mankamenty akustyczne, bo i tak chłonąłem tę muzykę bez zagłębiania się w brzmieniowe didaskalia. Zabawnym i całkiem rozczulającym był też fakt, że mając w fosie legion profesjonalnych fotografów, po koncercie zespół udostępnił w swoich socialach zdjęcie, zrobione przez mnie dobry kilometr od sceny, w dodatku w pełnym pixel arcie. Tak trzeba żyć.

Portal

To chyba na tyle. Nie będę tym razem silił się na wzniosłe podsumowania, deklarując jedynie, że widzimy się oczywiście w Aleksandrowie Łódzkim już w przyszłym roku!

Autorką zdjęć jest Natalia Krymska (@slembii).

Artykuł Summer Dying Loud 2025 – Aleksandrów Łódzki (4-6.09.2025) pochodzi z serwisu KVLT.

06-09.08.2025 – Czechy, Jaromer, Twierdza Josefov (wydarzenie)

Na Brutal Assault 2025 wystąpią:

Avulsed, Faüst, Besna, Crypta, Cutterred Flesh, Funeral, Marked As An Enemy, Pan Lynx, See You In Hell, Five The Hierophant, Sleppytime Gorilla Museum, Sylvaine, Exhorder, King Woman, XIII. Století, Brutally Deceased, Sigh, Zeke, Leprous, Slow Crush, Ill Niño, Carnivore A.D., Inter Arma, Obscure Sphinx, Pelican, Arthur Brown, Pyrrhon, Pyrexia, Gutslit, Fulci, Malignancy, Repliķant, Absu, Mantar, Rotting Christ, Zemial, Opeth, 3 Inches Of Blood, Dying Fetus, Hideous Divinity, Ne Obliviscaris, Nile, Prong, Warbringer, Car Bomb, Envy, Hanabie., Patriarchy, The Browning, Dark Funeral, Furia, Harakiri For The Sky, Oranssi Pazuzu, Ruïm, Wayfarer, Agnostic Front, Counterparts, Heriot, Ryker’s, Karnivool, Kerry King, Drowning Pool, Fear Factory, Graphic Nature, Mnemic, Bohren & Der Club Of Gore, Crypt Sermon, Cult Of Luna, Hällas, High Parasite, Monolord, Paradise Lost, Skálmöld, Blood Fire Death, Aluk Todolo, Frayle, Gost, Klidas, Priest, Blood Red Throne, Defeated Sanity, Fleshgod Apocalypse, Malevolent Creation, Mammoth Grinder, Rivers Of Nihil, The Halo Effect, Brujeria, Gadget, Gutalax, Macabre, Attila, Crystal Lake, DevilDriver, Fit For A King, Kublai Khan TX, Landmvrks, To The Grave, Within Destruction, Gaerea, Hellbutcher, Mayhem, Tsjuder, Green Lung, Mastodon, Orange Goblin, Rezn, Dark Angel, Hellripper, Overkill, Protector, Asphyx, Avulsed, Grave, Kataklysm, Psycroptic, Gojira, Dimmu Borgir, Ministry, August Burns Red, Benighted, Between The Buried And Me, Covenant, Obituary, Pig Destroyer, Static-X, Suffocation, Thrown, Unleashed

Artykuł BRUTAL ASSAULT 2025: rozpiska godzinowa imprezy pochodzi z serwisu KVLT.

06-09.08.2025 – Czechy, Jaromer, Twierdza Josefov (wydarzenie)

Na Brutal Assault 2025 wystąpią:

Besna, Crypta, Cutterred Flesh, Funeral, Marked As An Enemy, Pan Lynx, See You In Hell, Five The Hierophant, Sleppytime Gorilla Museum, Sylvaine, Exhorder, King Woman, XIII. Století, Brutally Deceased, Sigh, Zeke, Leprous, Slow Crush, Ill Niño, Carnivore A.D., Inter Arma, Obscure Sphinx, Pelican, Arthur Brown, Pyrrhon, Pyrexia, Gutslit, Fulci, Malignancy, Repliķant, Absu, Mantar, Rotting Christ, Zemial, Opeth, 3 Inches Of Blood, Dying Fetus, Hideous Divinity, Ne Obliviscaris, Nile, Prong, Warbringer, Car Bomb, Envy, Hanabie., Patriarchy, The Browning, Dark Funeral, Furia, Harakiri For The Sky, Oranssi Pazuzu, Ruïm, Wayfarer, Agnostic Front, Counterparts, Heriot, Ryker’s, Karnivool, Kerry King, Drowning Pool, Fear Factory, Graphic Nature, Mnemic, Bohren & Der Club Of Gore, Crypt Sermon, Cult Of Luna, Hällas, High Parasite, Monolord, Paradise Lost, Skálmöld, Blood Fire Death, Aluk Todolo, Frayle, Gost, Klidas, Priest, Blood Red Throne, Defeated Sanity, Fleshgod Apocalypse, Malevolent Creation, Mammoth Grinder, Rivers Of Nihil, The Halo Effect, Brujeria, Gadget, Gutalax, Macabre, Attila, Crystal Lake, DevilDriver, Fit For A King, Kublai Khan TX, Landmvrks, To The Grave, Within Destruction, Gaerea, Hellbutcher, Mayhem, Tsjuder, Green Lung, Mastodon, Orange Goblin, Rezn, Dark Angel, Hellripper, Overkill, Protector, Asphyx, Avulsed, Grave, Kataklysm, Psycroptic, Gojira, Dimmu Borgir, Ministry, August Burns Red, Benighted, Between The Buried And Me, Covenant, Obituary, Pig Destroyer, Static-X, Suffocation, Thrown, Unleashed

Artykuł Pełny line-up BRUTAL ASSAULT 2025 pochodzi z serwisu KVLT.

06-09.08.2025 – Czechy, Jaromer, Twierdza Josefov (wydarzenie)

Organizatorzy Brutal Assault 2025 ogłosili nowe formacje, które zagrają na imprezie. Do składu dołączają:

Brutally Deceased, Sigh, Zeke

Wcześniej potwierdzono udział:

Leprous, Slow Crush, Ill Niño, Carnivore A.D., Inter Arma, Obscure Sphinx, Pelican, Arthur Brown, Pyrrhon, Pyrexia, Gutslit, Fulci, Malignancy, Repliķant, Absu, Mantar, Rotting Christ, Zemial, Opeth, 3 Inches Of Blood, Dying Fetus, Hideous Divinity, Ne Obliviscaris, Nile, Prong, Warbringer, Car Bomb, Envy, Hanabie., Patriarchy, The Browning, Dark Funeral, Furia, Harakiri For The Sky, Oranssi Pazuzu, Ruïm, Wayfarer, White Ward, Agnostic Front, Counterparts, Heriot, Ryker’s, Karnivool, Kerry King, Drowning Pool, Fear Factory, Graphic Nature, Mnemic, Bohren & Der Club Of Gore, Crypt Sermon, Cult Of Luna, Hällas, High Parasite, Monolord, Paradise Lost, Skálmöld, Blood Fire Death Aluk Todolo, Frayle, Gost, Klidas, Priest, Blood Red Throne, Defeated Sanity, Fleshgod Apocalypse, Malevolent Creation, Mammoth Grinder, Rivers Of Nihil, The Halo Effect, Brujeria, Gadget, Gutalax, Macabre, Attila, Crystal Lake, DevilDriver, Fit For A King, Kublai Khan TX, Landmvrks, To The Grave, Within Destruction, Gaerea, Hellbutcher, Mayhem, Tsjuder, Green Lung, Mastodon, Orange Goblin, Rezn, Dark Angel, Hellripper, Overkill, Protector, Asphyx, Avulsed, Grave, Kataklysm, Psycroptic, Gojira, Dimmu Borgir, Ministry, August Burns Red, Benighted, Between The Buried And Me, Covenant, Obituary, Pig Destroyer, Static-X, Suffocation, Thrown, Unleashed

Artykuł Trzy formacje na BRUTAL ASSAULT 2025 pochodzi z serwisu KVLT.

06-09.08.2025 – Czechy, Jaromer, Twierdza Josefov (wydarzenie)

Organizatorzy Brutal Assault 2025 ogłosili nową grupę, która zagra na imprezie. Do składu dołącza:

Leprous, Slow Crush

Wcześniej potwierdzono udział:

Ill Niño, Carnivore A.D., Inter Arma, Obscure Sphinx, Pelican, Arthur Brown, Pyrrhon, Pyrexia, Gutslit, Fulci, Malignancy, Repliķant, Absu, Mantar, Rotting Christ, Zemial, Opeth, 3 Inches Of Blood, Dying Fetus, Hideous Divinity, Ne Obliviscaris, Nile, Prong, Warbringer, Car Bomb, Envy, Hanabie., Patriarchy, The Browning, Dark Funeral, Furia, Harakiri For The Sky, Oranssi Pazuzu, Ruïm, Wayfarer, White Ward, Agnostic Front, Counterparts, Heriot, Ryker’s, Karnivool, Kerry King, Drowning Pool, Fear Factory, Graphic Nature, Mnemic, Bohren & Der Club Of Gore, Crypt Sermon, Cult Of Luna, Hällas, High Parasite, Monolord, Paradise Lost, Skálmöld, Blood Fire Death Aluk Todolo, Frayle, Gost, Klidas, Priest, Blood Red Throne, Defeated Sanity, Fleshgod Apocalypse, Malevolent Creation, Mammoth Grinder, Rivers Of Nihil, The Halo Effect, Brujeria, Gadget, Gutalax, Macabre, Attila, Crystal Lake, DevilDriver, Fit For A King, Kublai Khan TX, Landmvrks, To The Grave, Within Destruction, Gaerea, Hellbutcher, Mayhem, Tsjuder, Green Lung, Mastodon, Orange Goblin, Rezn, Dark Angel, Hellripper, Overkill, Protector, Asphyx, Avulsed, Grave, Kataklysm, Psycroptic, Gojira, Dimmu Borgir, Ministry, August Burns Red, Benighted, Between The Buried And Me, Covenant, Obituary, Pig Destroyer, Static-X, Suffocation, Thrown, Unleashed

Artykuł Dwa zespoły na BRUTAL ASSAULT 2025 pochodzi z serwisu KVLT.

Kryształ

Wij

Obscure Sphinx

Blindead 23

Autorem zdjęć jest karpiu.

Artykuł Blindead 23, Obscure Sphinx, Wij, Kryształ – Kraków (16.01.2025) pochodzi z serwisu KVLT.

Z uwagi na rozbudowany line-up, koncert pierwszego bandu rozpoczął się stosunkowo wcześnie, bo jeszcze przed siódmą. Cóż mogę powiedzieć o otwierającym wieczór Krysztale – choć lubię klimaty zimnofalowe, zarówno poprzednie kontakty z muzyką zespołu jak i warszawski koncert nie sprawiły, bym stał się jego szczególnym entuzjastą. Doceniam na pewno postawę sceniczną (głównie introwertycznego wokalisty, dla którego występ przed tak szeroką publiką na pewno nie był czymś trywialnym), podobała mi się też ciekawie pokombinowana (jak na prezentowaną stylistykę) gra perkusisty. Sumarycznie jednak koncert nie przeczesał mi jakoś odczuwalnie, starannie przygotowanej na ten wieczór fryzury. Nie pomogło w tym na pewno nagłośnienie (momentami w ogóle nie szło zrozumieć wokali), ale to już raczej standardowa przypadłość tego typu imprez i smutny los supportów.

Drugi koncert wieczoru wypadł już nieco okazalej, chociaż i tu nie obyło się bez mankamentów. Wija widziałem już na żywo kilkukrotnie i tak jak życzę mu wielkich klubów, tak sam zdecydowanie wolę oglądać go w tych małych i kameralnych (vide zeszłoroczny koncert w toruńskim NRD). Na dużej scenie Progresji trio trochę niknęło, synergia żywiołowej muzyki z reakcjami publiczności nie była już tak wyraźna, nie obyło się też bez problemów z brzmieniem wokalu. Mimo wszystkich trudności zespołowi udało się jednak wyjść z warszawskich zmagań z tarczą. W końcu, jeśli ma się w arsenale takie strzały jak Panzerfura, Kat, Poroniec, czy Z raju won, można uderzać celnie w każdych warunkach. Skłamałbym mówiąc, że nie potupałem nóżką i nie pokręciłem bioderkiem.. i tyle w w tych okolicznościach do szczęśliwości wystarczyło.

Po dwóch rundach rozgrzewkowych przyszedł czas na pierwsze danie główne. Określenie nieprzypadkowe, wszak zarówno Blindead 23, jak i Obscure Sphinx byli na trasie co-headlinerami, zmieniającymi kolejność swoich występów na każdym koncercie tour. W Warszawie pierwsi do boju ruszyli muzycy Blindead 23, którzy poza „debiutancką” EPką przygotowali set oparty w całości na Affliction XXIX II MXMVI. Zespół Havoca miałem okazję oglądać w wielu odsłonach (w tym w okresie, gdy wokalnie wspierał go Piotr Pieza, czy podczas pamiętnego show na Summer Dying Loud z Nihilem) przyznam jednak, że powrót do „klasycznego głosu” i najlepszego materiału zespołu okazał się przeżyciem bardzo odświeżającym. Nie ma znacznej przesady w stwierdzeniu, że Patryk Zwoliński jest jednym z najbardziej charakterystycznych (i charyzmatycznych) wokalistów krajowej sceny, co dało się odczuć także w Progresji. Poza małym spadkiem napięcia w postaci Void (którego odgrywanie live zespół mógłby sobie z czystym sumieniem odpuścić) było w Warszawie samo gęste. I choć jest ziarno prawdy w słyszanych gdzieniegdzie opiniach, że „nowi muzycy” to jednak nie to samo, że kapela popada w trakcie występów w nieco zbyt podniosłe tony, że „kiedyś to było, a teraz już nie jest”, to mnie występ Blindead 23 usatysfakcjonował, z nawiązką wynagradzając niedosyt, jakiego doświadczyłem podczas koncertu grupy w Aleksandrowie Łódzkim w 2023 roku.

Jednak to Obscure Sphinx był tym składem, na który czekałem najbardziej. Jestem szalikowcem grupy od czasu pierwszego kontaktu z Anaesthetic Inhalation Ritual i kameralnych występów, które band grywał (także w Toruniu) ponad dekadę temu, dlatego każdą okazję do spotkania na żywo traktuję w kategorii małej powinności. Nawet mimo długiej przerwy w działalności (i mojego lekkiego zawodu, wynikającego z metrażu wydanego po niej materiału) Obscure Sphinx na żywo to wciąż mistrzowie świata i okolic. 99% z tego to oczywiście zasługa Wielebnej, która nieustannie urzeka, skupia uwagę, kreuje własny świat i przenosi sceniczny występ na zupełnie inny poziom odczuwania. Umiejętna gra kontrastem, zbudowanym pomiędzy pełną delikatności i kruchości postawą, a potęgą jej głosu, pozostaje w rękach wokalistki bronią masowego rażenia. Wizualnie (dzięki gustownym „zimowym” animacjom i pięknej oprawie świetlnej) oraz brzmieniowo (chociaż znów znacznie powyżej limitu głośności) było znakomicie. Nowe numery obroniły się z łatwością, a zagrany na finał Nastiez (szkoda, że jedyny z AIR w setliście) zgruzował Progresję do gołych fundamentów. Trudno wyobrazić sobie, w kontekście koncertowym, lepszy start 2025 r.

Mamy styczeń, a poprzeczka emocji i wrażeń zawieszona została na wysokości, której przeskoczenie naprawdę nie będzie łatwe. Pozostaje mieć nadzieję, że kop energetyczny, zafundowany podczas trasy, dostarczy paliwa także obu „powracającym” zespołom, których nieobecność na krajowej scenie była wyraźnie odczuwalną wyrwą.

Autorem zdjęć jest Photocoder / Aleksander Honc.

Artykuł Obscure Sphinx, Blindead 23, Wij, Kryształ – Warszawa (17.01.2025) pochodzi z serwisu KVLT.

Z Kryształem zapoznałem się już na ostatniej edycji Soulstone Gathering Festival, po której obiecywałem sobie sprawdzić temat (hehe…) w domowym zaciszu. Biję się w pierś – nie sprawdziłem. Nie będę więc znowu pisał, że to zrobię, choć ochotę mam po ich czwartkowym występie jeszcze większą niż poprzednio – a to dlatego, że po raz kolejny ta mieszanka post punka z zimną falą i innymi „bliskoznacznymi” gatunkami bardzo przypadła mi do gustu. Bas chodził jak marzenie (nie spodziewałem się, że w Kwadracie można tak dobrze brzmieć), kipiący energią Yury Kasyanenko na scenie bawił się może nawet lepiej niż niektórzy z fanów zespołu i tylko szkoda, że nie zobaczyło tego więcej osób… choć i tak jak na zespół otwierający wieczór nie było pod tym względem tragedii.

Albo co mi tam – niniejszym uroczyście obiecuję, że do czasu następnego koncertu Kryształu, na którym będę, zapoznam się z ich studyjnymi płytami.

Setlista:
Z nami czy bez nas
Kwiaty zła
Radość
Wieloryby
Młody Bóg
Koniec magii

Po bardzo przyjemnym i udanym rozpoczęciu eventu, przed zadaniem rozgrzania publiczności stanął stołeczny Wij, typowany przeze mnie już w momencie ogłoszenia trasy na najsłabszy punkt programu. Odwrotnie niż zazwyczaj ma to miejsce w bukmacherce, mój typ się sprawdził – przynajmniej według mnie. W żadnym wypadku nie chcę tutaj skrzywdzić Grzegorza Palucha i Mikołaja Malanowskiego, bo muzycznie zespół wypadł moim zdaniem świetnie – rock’and’rollowa energia, którą te riffy aż kipiały, zachęcała do niczym nieskrępowanej zabawy i jak najbardziej mi się to podobało. Jednak trudno mi zmierzyć, o ile lepiej grupa by wypadła, gdyby mikrofon nie był obsadzony przez Tuję Szmaragd. Frontwoman Wija również można pozazdrościć scenicznej żywiołowości, którą mogłaby obdarzyć nawet tych najsztywniejszych koncertowych bywalców, no i fajnie – tyle, że na porządny damski śpiew trzeba było jeszcze długo czekać, gdyż jej wokal po prostu działa na mnie jak płachta na byka, drażni i sprawia, że nie jestem w stanie czerpać z muzyki warszawiaków pełnej radości. A że instrumentalistom nie udało się Tuji zagłuszyć, to niestety koniec tego występu przywitałem z wielką ulgą. Zdaję sobie jednak sprawę, że moja opinia stanowi zdecydowaną mniejszość – wnioskuję tak przede wszystkim po bardzo gorącym przyjęciu zespołu przez publiczność oraz stale rosnącej popularności formacji w naszym kraju.

Setlista:
Panzerfura
Żmij
Jutra nie ma
Skrzypłocz
Kat
Niezatapialny
Lucyferyna
Oko
Poroniec
Z raju won
Brek Zarith

Obscure Sphinx na zawsze będą mieli w moim sercu specjalne miejsce. Pierwszy koncert, w jakim wziąłem udział? Grali. Pierwszy support, w którym się z miejsca zakochałem? Tak, to oni. Pierwsza kupiona przeze mnie na merchu płyta? Void Mother. Nic więc dziwnego, że wieści o tym, iż zespół po kilkuletniej ciszy zamierza wrócić, przyjąłem z ogromnym entuzjazmem. Ich koncert na ubiegłorocznym Summer Dying Loud był czymś absolutnie znakomitym, jednym z najbardziej przepełnionych emocjami występów, w jakich dane mi było uczestniczyć. W Kwadracie doszło niemalże do powtórki: grupa dodała do setlisty dwa, wtedy jeszcze nieznane kawałki z Emovere oraz wzbogaciła oprawę o wyświetlane za plecami perkusisty sugestywne wizualizacje oraz fragmenty wideoklipów, akustyka Kwadratu zadaniu sprostała niestety jedynie połowicznie (jestem w stanie wybaczyć ścianę dźwięku w tych brutalniejszych fragmentach kompozycji, ale momentami ginącego w tym wszystkim śpiewu Wielebnej już nie). Całość nadal oceniam jako rewelacyjną i pełną magii, ale jednak dałbym się pochlastać za to, aby usłyszeć ją z takim pierdolnięciem, jak miało to miejsce w Aleksandrowie Łódzkim. Na szczęście czego Kwadrat nie dogłośnił, to Zosia Fraś doczarowała. Każdy, nawet najdelikatniejszy ruch, każda zmiana mimiki, każde spojrzenie – to wszystko było dopracowane do perfekcji i stanowiło nie tyle integralną część występu zespołu, co wręcz jego główny punkt. Nie ma u nas w kraju drugiej takiej wokalistki i zapewne długo nie będzie, a więc uprzejmie proszę: już nigdy nie każcie nam na siebie znowu tak długo czekać. Na koniec doczekaliśmy się jeszcze zadedykowania koncertu zmarłemu w ten dzień Davidowi Lynchowi, po czym wyraźnie poruszona Fraś opuściła scenę.

Setlista:
Velorio (z taśmy)
Lunar Caustic
Scarcity Hunter
Nieprawota
As I Stood Upon the Shore
Nothing Left
Nastiez
Nethergrove

Gdy wkrótce po wydaniu fatalnej według mnie Niewiosny oraz koncertach i festiwalach promujących nagrany z Nihilem materiał, historia Blindead dobiegła końca, poczułem smutek, że to akurat TO wydawnictwo okazało się tym ostatnim rozdziałem. Nie musieliśmy jednak długo czekać na napędzaną przez Havoca reaktywację pod szyldem Blindead 23, która zapowiadała się o tyle obiecująco, że członkiem nowego bandu został wieloletni i dla wielu fanów najlepszy z wokalistów oryginalnego Blindead – Patryk Zwoliński. Hucznie zapowiadany powrót nie przebiegł jednak zgodnie z planem, zamiast pełnego albumu dostaliśmy EP Vanishing, a towarzyszący powołaniu nowej odsłony grupy do życia wielki hype zdążył już nieco ulecieć. Na zakończonej już minitrasie zespół ograł dwa materiały: właśnie rzeczoną EPkę wydaną już pod nowym szyldem, oraz opus magnum oryginalnego Blindead – Affliction XXIX II MXMVI. Vanishing na żywo nie odbiega niczym od jej studyjnego odpowiednika – Haunting i Let Them Speak żarły jak trzeba, przeciągnięty Void mnie znudził i wywołał nagły wzrost zniecierpliwienia oczekiwaniem na całość Affliction, które, również wzorem studyjnego oryginału, na żywo było sztosem przeokrutnym – i to pomimo tego, że Zwolińskiego niestety dość często nie dało się dosłyszeć. Świetne było za to nagłośnienie instrumentarium, w szczególności kruszące mury klubu bębny. Dodatkowo zespół wzbogacił swój występ o wyświetlające klimatyczne wizualizacje panele na scenie, oko można było zawiesić również na statywie na mikrofon Zwolińskiego, który jednak wyglądał dość komicznie i myślę, że dobrym pomysłem byłaby rezygnacja z niego w przyszłości.

Setlista:
Haunting
Let Them Speak
Void
Self Consciousness Is Desire and
After 38 Weeks
My New Playground Became
Dark and Gray
So It Feels Like Misunderstanding When
All My Hopes and Dreams Turn Into
Affliction XXVII II MMIX

Słowem podsumowania – otwarcie minitrasy Obscure Sphinx i Blindead 23 było świetne, choć mogło być jeszcze lepsze, gdyby po prostu odbyło się w innym klubie – na pozostałe miejscówki wypisane na bilecie spoglądałem niestety ze sporą zazdrością. Każdy z występujących zespołów zaprezentował coś innego, każdy dał mi jakieś powody do zadowolenia. Królami i królową wieczoru bez wątpienia została formacja Obscure Sphinx ze zjawiskową, hipnotyzującą Wielebną. Wspaniałym doświadczeniem było również usłyszenie Affliction… na żywo – swego czasu bardzo żałowałem, że nigdy nie będzie mi to dane, więc z tego miejsca bardzo dziękuję Mystic Coalition za zorganizowanie tak wyśmienitej trasy.

Autorem zdjęć jest karpiu. Więcej fotografii już wkrótce w naszej galerii.

Artykuł Blindead 23, Obscure Sphinx, Wij, Kryształ – Kraków (16.01.2025) pochodzi z serwisu KVLT.

Obscure Sphinx

Blindead 23

Wij

Kryształ

Artykuł Obscure Sphinx, Blindead 23, Wij, Kryształ – Warszawa (17.01.2025) pochodzi z serwisu KVLT.