17. edycja tylko to przekonanie umocniła. Patrząc na rozpiskę festiwalową można było wprawdzie odnieść wrażenie, że w tym roku organizatorzy zagrali nieco zachowawczą kartą, na miejscu okazało się jednak, że po raz kolejny, bez większego trudu poradzili sobie z bardzo wysoko zawieszoną poprzednimi latami poprzeczką.

Pierwszy dzień SDL

RED. SYNU

Pobyt na tegorocznym SDL rozpocząłem od koncertu Hydry. Wiadomo, że trudno było zespołowi w pełni rozpostrzeć skrzydła przez nieco ponad 30 minut, ale i tak udało się wykrzesać Hydrze trochę diabła na scenie. Darzę ten zespół sympatią szczerą i bezwarunkową i mimo nieco obniżonych ostatnio lotów oraz dziwnych zawirowań z dotychczasowym wydawcą, mój entuzjazm w stosunku do ich muzyki praktycznie w ogóle nie zmalał.

Po odwiedzeniu sceny głównej postanowiłem dokonać rozpieczętowania Krypty. Padło na występ death metalowców z Putridarium. Mimo wczesnej pory Niemcy rozkręcili w sali aleksandrowskiego MOSiR-u ostrą rzeźnię. Z jednej strony odpowiednio grobowy, z drugiej – zadziwiająco ożywczy death metal zrobił na mnie bardzo pozytywne wrażenie.

Trzeba powiedzieć, że w ogóle ten dzień w Krypcie zdominowany był przez death metalowe klimaty. Można było uznać to za ukłon w stronę posiadaczy biletów jednodniowych, wydaje się jednak, że nieco rozsądniejsze rozłożenie czwartkowych akcentów na pozostałe dni mogłoby zwiększyć ich użyteczność krańcową.

Ad rem.

Kolejni, ustawieni w kolejce do zbiorowego mordu w Krypcie, byli harcownicy ze Sněť. Koncert formacji udowodnił, że nawet w takiej stylistyce Czesi potrafili zaszyć cechujący ich nację luz i dystans. Wyobraźcie sobie całkowitą swobodę, zabawę i nonszalancki uśmiech przy gruzowaniu publiki do spodu. Nie było większych szans, żeby się nie spodobało.

Po rzeźni w Krypcie koncert Baest wydawał mi się wręcz balladowy. Źle nie było, ale też niczym szczególnie zespół nie zaskoczył, dlatego w poszukiwaniu wrażeń postanowiłem szybko wrócić pod mniejszą scenę Krypty.

Stellar Blight pozostaje dla mnie zespołem-zagadką. Teoretycznie powinienem konsumować ich bez zapijania, bo to bezsprzecznie udany cosplay Dissection, starannie odegrany i całkiem gustownie zaprezentowany. Słuchając jednak ich debiutanckiej płyty (czy oglądając teraz poczynania zespołu na scenie), łapałem się na tym, że jeśli mam ochotę na Reinkaos, dużo bardziej wolę odpalić sobie oryginał, niż przymuszać się do polubienia fanowskiej rekonstrukcji. Tym razem też się nie udało, ale życzę powodzenia i zbijam piątkę za wspólnotę upodobań.

To, że Japończycy nadają na zupełnie innych częstotliwościach świadomości, uwydatnił koncert Sigh. Czego tam nie było: kuglarskie miny, kimona, przedziwny orientalizm, manga, anime, japońskie rpgi, power rangers na przesterze, płonące katany i japońskie horrory z dna studni. Podobała mi się bardzo cała ta przesada i karnawał dziwności, choć nie sądzę, by w większych ilościach mogło skończyć się inaczej niż (spowodowanym przesytem) rozstrojem żołądka.

Lucifer zagrywał drugie tego dnia piosenki o miłości i diable (oraz miłości do diabła). Bardzo przyjemne na żywo, ciekawsze nawet niż z ostatnich płyt. Mimo zmian personalnych zespół wciąż prezentuje się godnie, co oczywiście jest głównie zasługą jego charyzmatycznej liderki.

By nie było zbyt lekko i zwiewnie, po Lucifer zawitałem na powrót do Krypty, gdzie swoją sztukę prezentowali Amerykanie z Of Feather and Bone. Cóż rzec, poziom gruzowania został utrzymany, kości zmielone na proszek, a głowa rozwałkowana pod naporem ściany dźwięków.

Triptykon udowodnił, że metal z powodzeniem może przejawiać się potęgą pojedynczych riffów. I ta kulminacyjnie zagęszczająca się publiczność pod sceną, zbierająca się, by zgodnie oddać hołd ikonie metalu, jaką niewątpliwie jest Tom Warrior. Szwajcar z wysmakowaniem konsumuje dziś profity wynikające z pozycji, dorobku i szacunku jakim jest powszechnie obdarzany. Nie ma w nim jednocześnie ani grama gwiazdorki. Jest jedynie stoicki spokój, stonowanie i charyzmatyczna powściągliwość. A sam koncert? Usłyszeć na żywo kawałki z Monotheist, poprawione pięknymi numerami sygnowanymi logiem pogrobowego projektu Celtic Frost, były bezapelacyjnie peakiem dnia, i jednym z najpiękniejszych momentów całego festiwalu.

Cult of Fire był dla odmiany najładniej pachnącym koncertem czwartku. Rozmach tego występu i jego oprawa – oraz poświęcenie muzyków do ogrywania pełnego setu w całym tym rynsztunku – budziły uzasadniony podziw. Same melodie, łatwo przyswajalne, zagrane z lekkim (w końcu Czesi) dystansem i rezerwą do własnego anturażu, tworzyły cudownie bezpretensjonalne, wręcz eskapistyczne doznanie. Bardzo udany finał pierwszego dnia festiwalu.

RED. ŁUKASZ

Tegoroczne SDLowe zmagania rozpocząłem niespodziewanie późno, bo dopiero dopiero koło godziny siedemnastej drugą festiwalową rundką z duńskim Baest. Za ich krążki jakoś nie umiem się zabrać, ale jak można „przy okazji” złapać na żywo, to staram się z tego nie rezygnować. To dlatego, że mają ci goście sporo luzu i nie są podczas koncertów napięci jak plandeka na żuku, co często traktuję jako bolączkę death metalowych sztuk. Tym razem było podobnie, a widok Simona Olsena wyrzygującego do mikrofonu utwór w samym środku dość niewielkiego młyna ponownie poskutkował bananem na mojej twarzy. Równie dobrze było w Krypcie na krajowym Stellar Blight, na którym fani Dissection, ale też innych mocno melodyjnych blacków, mogli poczuć się jak w domu.  

Po przerwie na jedzenie (wizyta na centrum, w Indian Burgerze, to dla mnie również od kilku lat stały punkt programu) wróciłem do Krypty na Civerous i niespodziewanie okazał się to jeden z lepszych gigów na tegorocznej edycji. Połączenie gniotących słuchacza death doomowych riffów z wypełnioną po brzegi chochlą psychodeli na papierze brzmiało dość karkołomnie, w rzeczywistości okazało się jednak strzałem w dziesiątkę. Nie mogłem jednak zostać do końca, bo trzeba było jeszcze dać się na chwilę porwać przyjemnie rockującemu niemieckiemu Luciferowi. Daniem dnia był jednak niewątpliwie czwartkowy headliner, powracający na SDL po kilku latach Triptykon. Nieco zmieniona względem występu na sierpniowym Brutal Assault setlista nie zmieniła moich wrażeń – świetny, przygniatający koncert, choć przyznaję bez bicia, że nie obraziłbym się na nieco więcej numerów nagranych właśnie pod tym szyldem. Marzenie o usłyszeniu na żywo Boleskine House może uda się spełnić następnym razem, bo mam nadzieję że taki będzie. Na koniec udałem się jeszcze na moment zobaczyć Cult of Fire i „zobaczyć” jest tutaj słowem pasującym wręcz w punkt – o ile oprawa tego występu zrobiła na mnie wielkie wrażenie, to muzycznie… meh.  

Drugi dzień SDL

RED. SYNU

Drugi dzień SDL rozpoczął się dla mnie od wizyty w Krypcie. Wolfpack Heading Nowhere to kapela prezentująca się bardzo przyzwoicie wykonawczo, ale podobnie jak w przypadku Stellar Blight, za dużo jest w niej dla mnie worshipu i zabawy w rekonstrukcję, żebym potrafił autentycznie cieszyć się tą muzyką. Przyznać jednak trzeba, że temperatura – i to nie tylko za sprawą niesprawnej wentylacji – i odbiór koncertu wśród publiczności były bardzo gorące.

Dużo większe oczekiwania, a chyba przez to większy zawód, poczułem na Königreichssaal. Liczyłem na siarczysty, blackmetalowy liść w lico, jednak po części za sprawą nagłośnienia (mało selektywne brzmienie), a po części stonowanej formy samego zespołu, poczułem jedynie lekkie mrowienie. Spróbuję w przyszłości jeszcze raz, bo z płyt za dobre jest to granie, żeby nie dać mu drugiej szansy.

Małe rozczarowania Kryptą wynagrodził mi na szczęście trip pod scenę główną, gdzie swoje szalone tańce prezentowało Ponte del Diavolo. Lubię kapele, które potrafią cudownie – jednocześnie nie cudacznie – się wyróżniać i z takim przypadkiem miałem właśnie do czynienia. Mam też słabość do wszystkiego, co włoskie (czy to kuchnia, kultura, muzyka, kinematografia czy historia), nie było więc szans, bym w takim wydaniu nie przytulił tych makaroniarzy do serduszka.

Postanowiłem pozostać pod sceną główną, by na własnej skórze przekonać się, jak wygląda Człowiek Sentyment. Blaze Bayley to chodząca melancholia i tkliwa tęsknota za czasem jego angażu w Iron Maiden. Widocznie nieprzepracowana krzywda wybrzmiewała w zasadzie w każdym słowie i wersie wyśpiewanym przez Brytyjczyka na SDL-owej scenie. Wydaje się jednak, że przyjęcie i wyraźna sympatia, z jaką obdarzyła go aleksandrowska publiczność, pozwoliły wspólnie nieco ulżyć zaznanym przez muzyka krzywdom. Czego by jednak nie mówić, zapisania się na kartach historii heavy metalu nikt artyście nie odmówi, a usłyszeć klasyki pokroju The Clansman na żywo, z oryginalnym wokalem, to w końcu nie byle jakie przeżycie. I te mowy motywacyjne między utworami! Psychoterapia w cenie festiwalowego biletu.

Nergal et (islandzcy) consortes w repertuarze z debiutanckiego Sventevitha sprawdzili się w praktyce powyżej oczekiwań. Lider Behemoth jest ostatnio w ogóle na fali wznoszącej (najpierw olbrzymi koncert na Mysticu, teraz bardzo udana trasa z Misþyrming) co było wyraźnie widać i słychać na scenie w Aleksandrowie Łódzkim. Nie obyło się oczywiście bez charakterystycznego dla Nergala scenicznego przeszarżowania, na szczęście nie przeszkadzało to tak, jak podczas gościnnego występu na mysticowym Blood Fire Death przed rokiem. Sventevith to wciąż świetny materiał, wykonany w bardzo dzikiej, ale jednak uwspółcześnionej aranżacji sprawdził się znakomicie, a żelazne klasyki pokroju Moonspell Rites czy From the Pagan Vastlands pokazały na żywo swoją przeokrutną moc.

Niebo nad Aleksandrowem zaczynało się chmurzyć, trzeba więc było pomyśleć o ewakuacji do Krypty. Tam Imha Tarikat brali swoją sztukę na 100% serio. Pierwotna, rozedrgana i kotłująca się siła muzyki Niemców, okazała się dobrą dogrywką po Sventevith i jednocześnie doskonałą rozgrzewką przed czekającym fanów tego dnia „solowym” występem Misþyrming.

Przechodząca nad Aleksandrowem ulewa nie mogła mnie powstrzymać przed powrotem na dużą scenę, gdzie swoje wdzięki prezentował Satyricon. Satyr, jak przystało na pana w średnim wieku, wyglądał, jakby ktoś właśnie kazał mu odejść od biurka, założyć skórzaną kamizelkę na casualowo ubrany t-shirt i wyjść na scenę, do wydzierającej się, zgromadzonej w jakimś niejasnym celu publiki. Tyle tylko, że jednocześnie za jego plecami sypał się grad blastów, a riffy zwiastowały nadchodzący koniec świata. Setlista jako całość nie była może zestawem marzeń, ale jak już Norwegowie zahaczali o szlagiery z Nemesis Divina, Now, Diabolical, czyThe Age of Nero, z głównej sceny SDL szło samo gęste. Mother North to wciąż hymn nad hymnami, a Satyricon wciąż jest królem lasu – nawet jeśli już dziś odwiedza go coraz rzadziej.

O koncercie Blindead23 nie powiem za dużo, bo wytrwałem jedynie dwa numery, nie mogłem jednak (patrząc na średnią frekwencję pod sceną) pozbyć się wrażenia, że zespół jest jedną z najbardziej pechowych grup polskiej sceny muzyki metalowej. Prześladujące grupę obsuwy premier, przedłużające się produkcje płyt, roszady w składzie i sypiące się trasy koncertowe, wydają się skutecznie utrudniać ekipie Havoca pełne osiągnięcie zamierzonych celów. Bo o potencjale muzyki zespołu przecież nikt o zdrowych zmysłach nie dyskutuje.

Z chwyceniem publiki za gardło i roztrzaskaniem jej zbiorowej twarzy o podłogę nie mieli za to najmniejszego problemu Islandczycy z Misþyrming. Cholera jasna, goście grali tego wieczoru drugi koncert, a rozpętali na scenie Krypty taki kataklizm, że trzask pękających gnatów zagłuszała tylko ściana gitarowych riffów i tętent galopującej perkusji. Powiedzieć, że był to koncert dnia, to jakby nie powiedzieć nic. Jeżeli ktoś nie dostał się do Krypty na tę sztukę, przegrał piątkowe rozdanie i jedyne, co może w tej kwestii poczynić, to stawić się na któryś z październikowych koncertów klubowych grupy w Polsce.

RED. ŁUKASZ

Równie bogaty w koncertowe wrażenia okazał się dzień środkowy, choć… zacząłem go od wtopy w postaci nie trafienia na Konigreichssaal, czego żałuję i będę żałował jeszcze długo, bo doskonale wiem jak rewelacyjni są ci goście. Dałem za to szansę Ponte del Diavolo z głównej sceny, jednak była to szansa dość krótka, bo niestety nie żażarło. Można więc powiedzieć, że właściwe koncertowanie rozpocząłem od Blaze’a Bayleya odgrywającego materiał Iron Maiden nagrany ze swoim udziałem. Tutaj mam mocno mieszane odczucia: z jednej strony fajnie było usłyszeć na żywo sporo kompozycji, których w innej sytuacji (takiej jak chociażby koncert Żelaznej Dziewicy) nie usłyszymy, z drugiej najlepsze wrażenie zrobiły na mnie Clansman, Sign of the Cross i Man of the Edge, a więc te najpopularniejsze pozycje z Blaze’owego czasu w kapeli. Pozostała część seta dobitnie udowodniła mi, że to nie brak Bruce’a Dickinsona jest powodem, przez który w ogóle nie wracam to The X Factor czy Virtual XI – to po prostu kwestia nieszczególnie porywającej warstwy muzycznej. Po reakcjach publiki na poszczególne kawałki wnioskuję jednak, że byłem tutaj w zdecydowanej mniejszości. 

Końcówka piątku to już stricte black metalowe doznania. Najpierw powtórka świetnego Sventevith, czyl Nergala i Mysthyrming grających debiut Behemoth. Mimo że widziałem ten projekt ledwie miesiąc wcześniej, to ponownie okazał się on niesamowicie odświeżającym doświadczeniem – tym bardziej, że byłem świeżo po odsłuchu I, Scvlptor. Szalejący na scenie Darski, dziko wyglądający Islandczycy (do których zaraz wrócę)… wykrzykiwane przez Nergala w tekście Chant of the Eastern Lands hasło „pure barbarity” było tutaj wręcz namacalne. Coraz bardziej żałuję, że koncerty Pomorskiej Bestii skupiają się już na „pure theatricality”, ale dzięki temu jeszcze bardziej doceniam, że mogłem doświadczyć nie jednego a dwóch koncertów tego projektu/tribute’u. Nie było za to zbytniej teatralności w koncercie headlinera drugiego dnia i największej z nazw na plakacie tegorocznego SDLa. Mowa oczywiście o Satyriconie, który według mnie w pełni wykorzystał otrzymany najdłuższy czas sceniczny i odkopał kilka rzadziej granych numerów, takich jak Nemesis Divina czy Walk the Path of Sorrow. Nie zgadzam się z opiniami, jakoby spokojnie przechadzający się po scenie, czasem chwytający za gitarę Satyr w jakimś stopniu „zamulał”. Może i faktycznie nie był on takim wulkanem energii jak goszczący wcześniej na scenie Nergal, ale też jest to po prostu inne granie. Jeśli o mnie chodzi, to mógłby on wręcz siedzieć na scenie i jedynie ruszać ustami, petardy z Now, Diabolical wzbogacone mocnymi strzałami z The Age of Nero, nieśmiertelnym Mother North czy dzikim Fuel For Hatred obroniłyby się same. Wieczór zakończyłem w Krypcie na Misthyrming, niestety w tym celu odpuszczając całkowicie Blindead 23. Nie mogę jednak powiedzieć abym żałował, bo Islandczycy dali według mnie najlepszy koncert festiwalu. Klimat wylewał się ze sceny, pokłady agresji były w tym wszystkim spore, najważniejsze jest jednak dla mnie to, że muzycznie dowieźli, oj dowieźli. Po tym wszystkim w pełni zrozumiałem, dlaczego akurat oni zostali wybrani do grania z Nergalem.  

Trzeci dzień SDL

RED. SYNU

Trzeci dzień festiwalu dawał się już nieco we znaki, więc liczba koncertów siłą rzeczy musiała się zmniejszyć. Nie miałem jednak zamiaru całkowicie składać broni. Finałowy dzień festiwalu rozpocząłem więc od wizyty w Krypcie.

Tam swój pierwszy w historii koncert grał zespół Atavia. Jestem fanem głosu Mai od swojego pierwszego kontaktu live z Daturą, nie mogłem więc przegapić występu artystki w jej praktycznie solowym projekcie. Energia i magia sceniczna wytworzone podczas koncertu okazały się dokładnie tak imponujące, jak się spodziewałem. Skromna, bardzo naturalna i całkowicie pozbawiona efekciarskiego zacięcia wokalistka na scenie potrafi otworzyć się emocjonalnie i zaoferować szczere doznania, dysponując przy tym niesamowitym głosem i darem przekonywania.

Mniej wyraziście wypadła Hekla, z której wyszedłem po 10 minutach przedziwnego intro – choć nie mogę wykluczyć, że były to już pełnoprawne utwory. Pocieszenia nie znalazłem też pod dużą sceną, na której swój koncert grał Jesu. Wierzę, że w nieco bardziej sprzyjających okolicznościach i przy sposobności większego skupienia mógłbym spróbować dostroić się do częstotliwości, na których swój przekaz nadawał Justin Broadrick (vide koncert Godflesh sprzed dwóch lat), tym razem jednak sił na przedziwny britpop, wędrujący na heroinowym głodzie po industrialnym pogorzelisku, nieco mi zabrakło.

Wycelowany w serce zastrzyk adrenaliny zaaplikował mi na szczęście Årabrot. Szalone jak zwykle – i jak zwykle zjawiskowe – nabożeństwo pary Norwegów, z rock’n’rollem jako osnową ich Ewangelii, pozwoliło mi przepędzić oznaki festiwalowego zmęczenia. Choć koncert sprzed kilku lat w poznańskiej Minodze wypełniony był znacznie większą liczbą hitów, skłamałbym mówiąc, że tym razem też nie bawiłem się bardzo przyzwoicie.

Kolejnej porcji endorfin w hurcie dostarczył Dool. Holendrów miałem okazję widzieć już w akcji podczas jednego z zeszłorocznych koncertów w Polsce, wiedziałem więc doskonale, czego mogę się po nich spodziewać. Zastanawiałem się jedynie, czy duże festiwalowe sztuki dźwigają z podobną gracją jak koncerty klubowe. Dźwigają. Jeszcze jak.

Szybka nawrotka do Krypty pozwoliła mi na wysłuchanie koncertu Rope Sect. Pomny doskonałego występu zespołu w Toruniu, z radością przyglądałem się zdziwieniu przemieszanemu z zachwytem, które malowały się na twarzach fanów zdających się widzieć zespół po raz pierwszy. Zasłyszane pod Kryptą rozmowy tylko utwierdziły mnie w przekonaniu, że zespół zyskał sobie tym koncertem w naszym kraju wielu nowych fanów.

Nevermore – choć opinie osób, które miały okazję zobaczyć wcześniejsze występy reaktywowanej legendy amerykańskiego power metalu, były jednoznacznie pozytywne – sam koncert pozostawał bądź co bądź sporą zagadką. Tak charyzmatycznej postaci jak Warrel Dane nie może przecież zastąpić byle kto. Berzan Önen okazał się jednak cosplayerem doskonałym – z właściwym szacunkiem i wyraźnym namaszczeniem, a jednocześnie bardzo swobodnie odnalazł się w swojej roli. Dokładając do tego imponujące warunki wokalne, mamy gotowy przepis na sukces. O technicznych popisach i gracji scenicznej Jeffa Loomisa nie muszę chyba wiele mówić, warto jednak wskazać jeszcze jednego bohatera koncertu, jakim był młodziutki Jack Cattoi, w wielu momentach z powodzeniem kradnący Loomisowi sceniczne show.

Kręcąc się po terenie festiwalu i domykając piąteczkami ostatnie rozmowy, zahaczyłem o scenę główną, na kończący tegoroczną edycję akt w wykonaniu Ahab. Niewdzięczna rola grania dla ostatnich festiwalowych niedobitków nie zbiła z pantałyku pociesznych Niemców, którzy swoją dołującą doomową muzyką, z gracją i elegancją wyprawili lato w definitywną podróż za morze, zanurzając się jednocześnie w swoim dźwiękowym polowaniu na największe potwory głębin. Bardzo udany finał jeszcze bardziej udanej odsłony SDL.

Co za rok na osiemnastą, jubileuszową edycję? Giełdę propozycji można już rozpocząć, podobnie jak rezerwowanie terminu w przyszłorocznym kalendarzu. Nie ma bowiem siły, która skłoniłaby mnie do rezygnacji z przyjazdu na Summer Dying Loud 2027. Zbyt mocno jestem już z tym festiwalem zżyty, bym w ogóle rozważał najmniejszą nawet absencję.

RED. ŁUKASZ

W tym roku to ostatni dzień okazał się w moich oczach tym lineupowo najsłabszym, potraktowałem go więc zdecydowanie najluźniej. Zacząłem od świetnej i poruszającej Atavii w Krypcie, gdzie przywołała mnie w zasadzie jedynie obecność Mai z Datury. Zespół ten usłyszałem w sobotę po raz pierwszy i było to bardzo przyjemne, chętnie kiedyś powtórzę. Za to nie powtórzę już chyba Frontside – kiedyś bardzo lubiłem ten skład, ale w ciągu kilku ostatnich lat mój entuzjazm mocno opadł i sobotnie znużenie w trakcie ich występu było chyba tego kulminacją. Muzycy ewidentnie bawili się dobrze, ja niekoniecznie i chyba w tym momencie nasze drogi się rozchodzą. Tak samo nie trafiła do mnie kolejna z SDLowych wizyt Justina Broadricka – dwa lata temu wynudził mnie Godflesh, teraz miałem dość podobne wrażenia w trakcie show Jesu. No koncertowo to po prostu nie dla mnie. 

Żeby wyłącznie nie narzekać, kolejne trzy pozycje wypadły w moich oczach całkowicie inaczej. Najpierw dałem się wciągnąć do kościoła Årabrot, i choć moja opinia co do dyskusyjności wokalu Kjetila Nernesa raczej nie ulegnie już nigdy zmianie, tak jako całość po prostu kupuję ten zespół. W Krypcie małżeństwo tworzące Årabrot było wulkanem energii, a chwytliwość ich muzyki mocno poprawiła mój humor. Bardzo pozytywnie wypadł też Dool na głównej scenie – sporo w tej muzyce emocji, a do tego dochodzi świetny wokal Ravena van Dorsta. Czas w końcu nadrobić ich studyjny katalog. Klasowy był również koncert Destruction, ale wiadomo jak to jest z thrashem – na żywo to zawsze działa i rozbudza, a dokładnie taki pobudzający strzał był mi potrzebny, aby w ogóle podjąć próbę dotrzymania do kończącej festiwal trójcy. 

Trójcą tą były kolejno: odpuszczone przeze mnie na Brutal Assault Nevermore – w miarę mi się podobało, ale jednak nie na tyle, aby zatrzymać mnie pod sceną na dłużej niż kwadrans, choć to może bardziej kwestia potęgującego się zmęczenia niż artystycznej strony występu. Trochę dłużej zostałem w Krypcie na Azarath, który dostarczył wszystko to, czego można było się spodziewać – była smoła, był Szatan, było niszczenie Chrystusa i jego ekipy. Tutaj wykonawczo tez nie mam się do czego przyczepić, ale również i w tym przypadku odniosłem wrażenie, że kilka/naście lat temu muzyka tego zasłużonego składu ekscytowała mnie o wiele bardziej. No nic na to nie poradzę, że gusta ewoluują. Niestety AHAB odpuściłem całkowicie, już drugi raz w tym roku. Może jeszcze kiedyś się uda. 

Autorem zdjęć jest Dariusz Gracki (pełna fotorelacja z festiwalu do obejrzenia tutaj).

Artykuł Summer Dying Loud 2026 – Aleksandrów Łódzki (3-5.09.2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Misþyrming & Nergal – Sventevith

King Parrot

Satyricon

Ponte Del diavolo

Eyes

Hexer

Wolfpack Heading Nowhere

Artykuł Summer Dying Loud dzień 2 – Aleksandrów Łódzki (04.09.2026) pochodzi z serwisu KVLT.

„Islamiści mają Mekkę, metale mają Jaroměř” – zarówno tymi, jak i innymi słowami byłem przez znajomych w ostatnich latach regularnie zachęcany do udziału w najsłynniejszym „czeskim polskim” festiwalu, Brutal Assault. Zawsze udawało mi się skutecznie temu opierać: a to nie pasował mi termin (rzadziej), a to w lineupie było zbyt mało kapel, które z wielką chęcią bym zobaczył, a jeśli takie już były, to miesiąc później grały też w Aleksandrowie Łódzkim (częściej), czasami zaś po prostu miałem lenia. Tym razem jednak kilkanaście zespołów stworzyło pakiet w moich oczach nieodpuszczalny, postanowiłem więc zadebiutować w fortecy Josefov i przekonać się na własne oczy, czy wielki entuzjazm moich redakcyjnych (i nie tylko) kolegów nie jest aby przesadzony.

Do Jaroměřa dotarłem późnym wtorkowym popołudniem, w dzień koncertów warm-upowych, w których jednak nie wziąłem udziału. Interesował mnie jedynie AHAB, który mam nadzieję zobaczyć już we wrześniu na Summer Dying Loud, postanowiłem więc poddać się obozowemu życiu (nie było łatwo). Odbiorem festiwalowej opaski zająłem się w kolejny poranek, przemiła obsługa wyjaśniła mi działanie bezgotówkowego systemu płatności i przekazała festiwalowy poradnik, a cały proces przebiegł bardzo szybko i sprawnie, mimo dość sporej liczby osób chcących osiągnąć to samo w tym samym momencie.

DZIEŃ I – środa, 05.08.2026

Najbardziej skrojony pode mnie był lineup pierwszego dnia festiwalu. Koncertowanie rozpocząłem w południe, wraz z otwarciem głównych scen, które przypadło w zaszczycie rodakom z Belzebong, wypełniającym lukę po odwołanym Crowbar. Nie dość, że kopara opadła mi wraz z pierwszym moim wejściem na Emperor’s Square, to tłuste, smoliste, ciężkie i mocno zadymione riffy kieleckiego kwartetu połączone z mocarnym nagłośnieniem Marshall Stage zgodnie z oczekiwaniami wręcz wprasowały ją w ziemię. Następnie czekał mnie długi spacer po fortecy, namierzanie pozostałych scen oraz chłonięcie niepodrabialnego klimatu imprezy, który momentalnie do mnie trafił. Pod Marshalla wróciłem dopiero na Vended, chcąc sprawdzić, co zaprezentują synowie członków Slipknot, no i cóż – szału nie było, fanem nie zostanę, sukcesu na miarę zespołu ojców im nie wróżę.

Następnie czekała mnie trzygodzinna przygoda na umiejscowionej najdalej od wejścia na festiwal scenie Obscure, gdzie w psychodeliczno-stonerowe tango miały mnie zabrać trzy zespoły z rzędu. Na pierwszy rzut poszli panowie z Elder i był to znakomity, choć niestety ledwie czterdziestominutowy koncert, któremu jednak totalnie dałem się porwać. Grupa nie zaprezentowała w tym czasie zbyt wielu utworów (wydaje mi się, że trzy lub cztery, ale z racji ułatwiającego odlot skwaru i innych „okoliczności towarzyszących” zostawiam tu sobie margines błędu), jednak to co zaprezentowali, było energiczne i chwytliwe, a dynamika utworów nie pozwalała się nudzić. Po wszystkim było mi wstyd, że do tej pory skutecznie olewałem sprawdzenie tych utalentowanych Niemców. Następnie nadszedł mój pierwszy podczas tej edycji czas wyboru –  Nevermore, czy Coven? Na ratunek przyszedł lineup SDLa, postanowiłem więc dać szansę weteranom occult rocka. Myślę, że był to dobry wybór, gdyż dali oni całkiem przyjemny koncert, pozwalający zarówno potupać nóżką, jak i trochę odpocząć przed nadchodzącą, uwielbianą przeze mnie, Kylesą, którą byłem bardzo mocno podjarany. Tym razem skończyło się jednak zawodem, powiedziałbym nawet, że ogromnym. Mimo zaprezentowania niemałej liczby bangerów, w występie Amerykanów brakowało energii, zupełnie jakby chcieli po prostu odbębnić swój koncert przy jak najmniejszym nakładzie sił – jedynie Brian Duke starał się wykrzesać z siebie coś więcej niż granie na stojąco. Ten brak chęci udzielił się niestety statycznej publice, a jeśli dodać do tego nienajlepsze wrażenia akustyczne, to z bólem serca mogę mówić o najsłabszym z występów, które widziałem w środę. Szkoda, wielka szkoda.

Na szczęście więcej rozczarowań na ten dzień dla mnie nie przewidziano, może oprócz najgorszego kebaba, jakiego jadłem w życiu, z jednej z festiwalowych budek (serio, w tym celu lepiej iść na centrum Jaroměřa). Koncertowo było już tylko co najmniej bardzo dobrze – najpierw za sprawą końcówki występu thrashujących Municipal Waste, na który wybrałem się głównie po to, aby zająć dobrą miejscówę na Triptykon. Zespół legendarnego Toma G. Warriora zaprezentował się z gracją, jego lider znajduje się w dobrej formie wokalnej, a w środowy wieczór ewidentnie dopisywał mu też humor, bo rzucanych ze sceny żartów nie brakowało. Zagrany przez Triptykon materiał – wiadomo, klasa absolutnie światowa, zarówno w repertuarze Celtic Frost, jak i własnym. W połowie przeniosłem się jednak kilkadziesiąt metrów w lewo, aby być blisko sceny Sea Sheperd. Tam bowiem miało odbyć się prawdziwe misterium, będące jednym z głównych powodów mojego wypadu na tegorocznego Brutala – mowa oczywiście o koncercie belgijskiej Amenry. Trochę obawiałem się, czy w open airowej formule ich rytuał nie straci na mocy, ale dzięki późnej porze i odpowiedniej publice pod sceną (nie brakowało nawet łez) nic takiego nie miało na szczęście miejsca. Kto zespół zna, ten doskonale wie, że ich koncerty to w zasadzie mistyczne, duchowe przeżycie. Muzyka broni się sama, czarno-białe wizualizacje dodatkowo budują posępny klimat, a na Brutalu można było do tego pakietu dorzucić jeszcze potężne nagłośnienie (zapewne jeszcze nie raz będę o nim wspominał), dzięki któremu wejście zespołu w Boden po prostu urwało mi łeb tak, że musiałem szukać go na ziemi. Belgowie kolejny raz zapewnili mi cudowne, katartyczne doświadczenie, po którym ciężko było mi się otrząsnąć. Ucierpiał na tym niestety koncert Witch Club Satan, do którego udało mi się dotrwać, ale niestety z powodu ogromu emocji oraz wrażeń z mojego pierwszego dnia na Brutal Assault szybko postanowiłem wrócić do namiotu.

DZIEŃ II – czwartek, 06.08.2026

Czwartek przywitał brutalową społeczność dość nieprzyjemną aurą i opadami deszczu, na szczęście niezbyt silnymi. Nie przeszkodziły mi one we wzięciu udziału w krótkim secie deathmetalowego Baest na głównej scenie. Duńczycy tradycyjnie dali radę, zarówno jeśli chodzi o granie, jak i samą rozrywkę – Simon Olsen dość szybko zeskoczył ze sceny i znalazł się z mikrofonem w samym środku moshpitu. Kolejnym koncertem, na którym zawitałem, był heavy/doomowy Castle Rat, muzycznie bardzo solidny, choć z małymi kłopotami dźwiękowymi. Prawdziwą robotę robił tutaj jednak utrzymany w klimatach średniowiecznego fantasy świetny performance. Liczne przebieranki, rekwizyty oraz storytelling zjawiskowej Riley Pinkerton sprawiły, że zapamiętam Amerykanów na długo. Po ponad dwugodzinnej przerwie na tak zwaną regenerację, wróciłem na moment pod scenę Obscure na Death Angel, jako że jest to jeden z tych thraszyków, które bardzo lubię, a koncerty Oseguedy i spółki zawsze dowożą, zaś następnie przechodząc obok mainów liznąłem jeszcze odrobiny Waltari (kompletnie nie dla mnie).

W końcu nadszedł czas na moją pierwszą w życiu wizytę na niezbyt lubianym Octagonie, gdzie wkrótce pojawić miał się drugi z głównych argumentów, które przekonały mnie do wybrania się do Jaroměřa – belgijski post-metalowy Psychonaut. Jestem fanem tych chłopaków odkąd wydali Unfold the God Man i niesamowicie cieszę się, że w końcu udało mi się zobaczyć ich na żywo, a jeszcze w tym roku uda się to po raz kolejny. Spoiler alert: na żywo są tak samo dobrzy jak studyjnie, chociaż wydaje mi się, że nagłośnienie Octagonu niestety nie pozwoliło im w pełni rozwinąć skrzydeł i mogłoby być jeszcze lepiej. Nagrany przez chłopaków materiał jest jednak tak dobry, że bezproblemowo obronił się nawet w takich warunkach, o czym świadczyć może chociażby niesamowicie entuzjastyczne przyjęcie ich przez publikę. Przyjęcie, które trio na zakończenie koncertu chłonęło z nieudawaną skromnością i były to sceny prawie tak piękne, jak wieńczący ich set …Everything Else Is Just the Weather. Niewiele jest jednak na Brutalu czasu na rozpamiętywanie i kontemplowanie tego, co się właśnie zobaczyło – trzeba zasuwać na kolejne koncerty. Tymi w moim przypadku była nieplanowana, całkiem przyjemna (co było dla mnie zaskoczeniem, bo fanem nie jestem) końcówka Septicflesh oraz Body Count, co do którego miałem wysokie oczekiwania. Zawodu nie było – zespół zagrał na pełnej (slayerowy medley Raining Blood i Postmortem był chyba najdzikszym momentem całego festiwalu jeśli chodzi o jatkę pod sceną, niewiele spokojniej było podczas coveru The Exploited), z jajem i nieskończonymi pokładami energii. Każdy numer był jak solidny kopniak w dupę, Ice T co chwilę atakował słuchaczy swoją żartobliwie ofensywną konferansjerką i przypominał, kto tu jest najtwardszym z zawodników, dużo działo się też w kwestii samego scenicznego performance’u, w którym nie brakowało rekwizytów. Brutalowa publika chłonęła energię zespołu i oddawała ją z nawiązką, co poskutkowało jednym z lepszych występów, jakie widziałem podczas tegorocznej edycji.

Odpoczynek? Nic z tych rzeczy, wręcz przeciwnie – musiałem odpuścić bis Body Count, aby zdążyć na Octagon, gdzie za moment zaczynać mieli Czesi z post-metalowego Lvmen, których szybko określiłem w głowie mianem „Amenry light”. Choć ładunek emocjonalny nie sięgał poziomu Belgów, to samo granie okazało się dość zbliżone. Mam tu na myśli przede wszystkim masywne riffy kontrastujące z delikatnymi zwolnieniami oraz krzyczano-śpiewany wokal, do tego całości towarzyszyły mroczne, niepokojące wizualizacje utrzymane w zielonej kolorystyce. Dla mnie petarda i jedno z festiwalowych odkryć, do którego na pewno wrócę w domowym zaciszu. A kolejne duże zaskoczenie na plus miało nadejść już za moment, kiedy w trakcie obozowych przygotowań do koncertu Fu Manchu usłyszałem z oddali znakomity, chwytliwy synthwave. Pierwsze dwa dosłyszane numery zachęciły mnie tak bardzo, że niemalże biegiem wróciłem pod scenę Sea Shepherd. Proszę państwa – dwa słowa: Carpenter Brut. Nigdy w życiu bym się nie spodziewał, że elektroniczne granie może mi przypaść do gustu, jednak francuski projekt pobudził mnie do ruchu w sposób, o jaki do tej pory nie mogłem się podejrzewać. Nieco ponad pół godziny (bo na tyle zdążyłem) zostało przeze mnie pokracznie przetańczone, a nawet jeśli w okolicach Emperor’s Square był ktoś niewzruszony tym show, to wieńczący całość cover Maniac z repertuaru Michaela Sembello powinien poderwać do tanów nawet tak opornego osobnika/osobniczkę. W czwartkowej karcie znalazło się miejsce na jeszcze jedno ciasteczko, czyli wspomniane już przeze mnie Fu Manchu, kolejny z argumentów przesądzających o mojej wycieczce do Jaroměřa. Amerykanie to pewniak zarówno na płytach, jak i na żywo, w rękawie mają tyle hitów, że bujanie było tutaj gwarantowane. Szkoda jedynie dość okrojonego metrażu (jedynie 45 minut), przez który nie dane było nikomu usłyszeć Mongoose, (myślę, że można było dać im trochę więcej czasu na scenie Obscure), no i nakładania się ich występu z koncertem Alcest na głównej scenie. Pomimo tego nie opuszczałem tamtych okolic niezadowolony, bo przez te trzy kwadranse zespół dostarczył wysokooktanowej, nafuzzowanej jazdy. Unoszący się w powietrzu zapach siuwaxu dał pewność, że ta stosunkowo mało liczna publika, która dotarła na koncert, wiedziała po co przychodzi, Amerykanie spełnili te oczekiwania w stu procentach. Po tym wszystkim wybrałem się jeszcze na moment na Immolation, którzy akurat miażdżyli fanów na Sea Shepherd. Tak jak nie jestem jakimś wielkim szalikowcem death metalu, to jednak ten skład jest dla mnie gwarancją wysokiej jakości i zawsze chętnie sięgam po ich dokonania. W czwartkowy wieczór dałem im kwadrans, podczas którego upewniłem się, że na żywo Ross Dolan i reszta ekipy nadal potrafią łamać kości i kruszyć mury. Mój nastrój po Carpenter Brut i Fu Manchu był jednak całkiem inny, postanowiłem więc skorzystać z oferty gastronomicznej i dotrwać do kończącego wieczór Tormentora. Niestety nie dotrwałem.

Dzień III – piątek, 07.08.2026

Trzeci dzień tegorocznego Brutal Assault był dla mnie najsłabszym lineupowo i na dobrą sprawę niewiele pozycji w rozpisce jarało mnie na tyle, żeby traktować priorytetowo stawiennictwo pod sceną. Sytuację poprawiło trochę dołączenie do zabawy naszego blackowego Hate, które zawsze chętnie obejrzę, jeśli jest możliwość. Załoga Adama Buszko to od wielu, wielu lat gwarancja przynajmniej solidności, zarówno w kwestiach studyjnych, jak i koncertowych. Swój występ na Brutalu zespół może również zaliczyć jako udany, mnie osobiście bardzo ucieszyło zagranie moich ulubionych Erebos i Lux Aeterna. Muszę jednak przyznać, że południe nie było najlepszą godziną dla tego zespołu. Widziałem już Hate na otwartym powietrzu, ale w godzinach wieczornych i jednak wizualne kwestie tamtego występu wspominam o wiele lepiej. No ale mniejsza z tym, ważne że to, co płynęło ze sceny, się zgadzało.

Kwestie lineupowe finalnie nakłoniły mnie do udania się do centrum Jaroměřa i zwiedzenia tej niewielkiej mieściny, przetestowania jednej czy dwóch restauracji, aby w końcu zjeść coś porządnego, oraz porównania dostępnego na mieście piwa z tym festiwalowym. Nie byłem w tym odosobniony, a rozmowy z napotkanymi w miejskich lokalach festiwalowiczami oraz degustowanie lokalnych kulinariów wciągnęły mnie na tyle, że w drodze na Corrosion of Conformity z rozpaczą zdałem sobie sprawę, że panowie już dawno zeszli ze sceny. Shame on me, dałem więc kilka, może kilkanaście minut thrashującemu na Marshallu Coronerowi, a następnie zrobiłem w tył zwrot i jeszcze na „chwilę” wróciłem na centrum Jaroměřa.

Chwila ta trwała aż do końcówki seta Primus, na którym nie miałem zbytnio czasu zostać, bo musiałem pędzić na scenę Obscure, aby zobaczyć Sventevith – czyli Nergala odgrywającego pełnowymiarowy debiut Behemoth w towarzystwie islandzkiego Misþyrming. Doświadczenie muzyki Pomorskiej Bestii na żywo, odartej z pompy i patosu, czyli już od wielu lat nieodłącznych elementów koncertów Behe, okazało się bardzo odświeżające, podobnie jak czymś kompletnie dla mnie nowym był niestosujący żadnych teatralnych zagrywek Darski, w pełni żyjący odgrywaną przez Islandczyków muzyką, biegający po scenie jak oszalały, headbangujący i tryskający energią. Być może mogło to wypaść nieco lepiej pod kątem brzmieniowym, gdyż momentami muzyka zlewała się w ścianę dźwięku, a wokal Nergala był kompletnie niesłyszalny, z drugiej strony taka surowizna doskonale współgrała z klimatem Sventevith (Storming Near the Baltic). Wprost nie mogę doczekać się powtórki na tegorocznym SDL. Występ ten przy okazji ponownie wzbudził we mnie poczucie, że Behemoth mógłby w przyszłości zająć się ponownym nagraniem swoich dwóch pierwszych krążków. Przebłyski potencjalnego efektu końcowego takich działań mieliśmy już na różnych pomniejszych wydawnictwach czy koncertówkach, na pewno nie obraziłbym się na w pełni studyjne re-recordingi.

Występująca na głównej scenie Katatonia okazała się moim drugim co do rozmiarów rozczarowaniem imprezy. Zawód ten nosi tylko jedno imię – Jonas Renske. Zespół brzmiał przyzwoicie, choć na początek jego występu złożyły się głównie utwory z ostatnich, nieszczególnie powalających krążków. Niestety frontman kapeli po prostu nie domaga wokalnie, przynajmniej na żywo, przez co całościowe wrażenie było bardzo słabe. Po dwudziestu, a może nawet piętnastu minutach uznałem, że potrzebuję jakiegoś sprawdzonego, mocnego strzału – a że w tym samym czasie, co Szwedzi, zniszczenie i pożogę na scenie Obscure siał inny reprezentant tego kraju, Marduk, pospiesznie udałem się właśnie tam. Wściekle prujący przed siebie black Pancernej Dywizji był dokładnie tym, czego potrzebowałem, a highlightem było dla mnie drobne, nieplanowane cardio przy Blond Beast. Na Marduku mój piątek miał się w zasadzie zakończyć, życie napisało jednak swój własny scenariusz, i zahaczyłem jeszcze na chwilę o przyjemnie thrashujące Vio-lence.

Dzień IV – sobota, 08.08.2026

W końcu nadszedł i on – ostatni dzień tegorocznego Brutal Assault, lineupowo prezentujący się w moich oczach o wiele obficiej niż dzień poprzedni, choć zacząłem go dość późno i nietypowo, bo od długiej wizyty na Octagonie, gdzie obejrzałem kolejno Conjurer i Doodseskader. Brytyjczycy spisali się doskonale, ciężarem wgniatając mnie w octagonowe podłoże, Belgowie za to nie do końca przypadli mi do gustu, choć pozornie wszystko w ich sztuce się zgadzało. Za serce jednak nie chwycili, a szkoda, bo po zespole byłego basisty Amenry spodziewałem się czegoś niesamowitego. Może właśnie w moich oczekiwaniach był problem? Nie zostałem więc do końca i pożegnałem się z nimi w trakcie występu, jednocześnie żegnając się z Octagonem, na który już nie wróciłem (po części dlatego, że dopchanie się na późniejsze Der Weg Einer Freiheit graniczyło z cudem).

Nie chcąc po raz tysięczny oglądać odgrywającego znowu te same numery Vadera, kolejne minuty spędziłem na oglądaniu w akcji metalcore’owego The Ghost Inside i przekonywaniu się na własnej skórze, że nie są to brzmienia dla mnie, a spora werwa członków zespołu w takiej sytuacji po prostu mi nie wystarczy. Przemęczyłem jednak, chcąc zająć dobre miejsce na koncert Candlemass. Szwedzi zadecydowali o zagraniu na feście swoich największych hitów z pierwszych czterech płyt i był to strzał w dziesiątkę, bolesny o tyle, że tutaj również nie mogłem zostać do końca – to są właśnie te plusy i minusy gęsto rozplanowanej festiwalowej czasówki. W sobotę postanowiłem dawać priorytet kapelom, których jeszcze nie widziałem, dlatego po mniej więcej trzydziestu minutach musiałem zasuwać na scenę Obscure i Deafheaven, i muszę przyznać, że był to jeden z ciekawszych występów, jakie obejrzałem na Brutalu. Fuzja black metalu z post metalem i shoegaze’em była niesamowicie intrygująca i dałem się jej porwać – świetne granie. Trochę mniej spasował mi wokal, jednak muzyka zdecydowanie była warta obecności na tym koncercie. Na pewno zagłębię się w dyskografię Amerykanów, tym bardziej, że już lata temu słyszałem o nich sporo dobrego.

Kolejne dwie godziny zabiłem, rzucając okiem i uchem na Left to Die (zawsze fajnie posłuchać Death, choć nie mogłem pozbyć się wrażenia obcowania ze smacznym, ale jednak odgrzanym po raz kolejny kotletem), próbując dopchać się na wspomniane wcześniej Der Weg Einer Freiheit, co się niestety nie udało, słuchając przydługiego monologu Einara Selvika z Wardruny o podtrzymywaniu tradycji śpiewania (to śpiewaj, a nie gadaj tyle) i ostatni raz korzystając z festiwalowych dobrodziejstw gastronomiczno-piwnych. Następnie nadszedł kolejny i zarazem ostatni czas wielkiego wyboru – klasyk i pewniak w postaci Satyricon na mainie, czy może Obscure i industrialny Health, którego znam całe trzy utwory? Do odważnych świat należy, dodatkowo Satyricon zawita we wrześniu na Summer Dying Loud, postanowiłem więc dać szansę Amerykanom i cholera, to był znakomity wybór, dzięki któremu trio na stałe zapisało się w mojej głowie i zdążyło już wielokrotnie zawitać w domowych głośnikach. W sobotni wieczór show Health nie miało zbyt wiele wspólnego z tymi noise rockowymi kawałkami, które znałem, choć ściana dźwięku oczywiście była– tyle że utrzymana w klimatach industrialno-elektronicznych. Jak zapewne już się domyślacie, zespół w takim wydaniu bardzo mi siadł. Skupiony przede wszystkim na albumach Rat Wars i Conflict DLC koncert był odpowiednio mroczny i dzięki spokojnemu wokalowi Jake’a Duzsika melancholijny, a jego pulsująca rytmika pobudzała do smutnych tańców. Cóż, wybrałem się pod Obscure traktując tę kapelę jako ciekawostkę, a naprawdę mocno się wciągnąłem. Widzimy się ponownie już w listopadzie, bo wspólny koncert Health i Carpenter Brut po tegorocznym Brutalu jest dla mnie pozycją po prostu nie do ominięcia. Co najlepsze, dzięki długim nogom i silnej woli udało mi się jeszcze zdążyć na końcówkę koncertu Satyricon i co to była za końcówka – Mother North i K.I.N.G, a więc jedne z moich ulubionych kompozycji Satyra i Frosta. Klasa bijąca ze sceny sponsorowanej przez Sea Shepherd była niezaprzeczalna, jednak więcej o występie zespołu napiszę po Summer Dying Loud. Zakończyć BA2026 postanowiłem wraz z Jamesem Kentem, czyli występem Perturbatora, którego mroczna elektronika oficjalnie zamykała koncerty na Marshallu. Było to bardzo przyjemne zamknięcie, ze świetną oprawą świetlną, ale jednak jeśli o synthwave chodzi, to w moich oczach show Francuza nie miał startu do tego, czego dwa dni wcześniej doświadczyłem za sprawą Carpenter Brut. Zostałem jednak do samego końca, ostatni raz chłonąc brutalowy klimat.

Smutek towarzyszący pakowaniu gratów z pola namiotowego oznacza tylko jedno – twierdzo Josefov, jeszcze się zobaczymy! Brutal Assault to naprawdę klimatyczna impreza, do tego znakomicie zorganizowana. Brak kolejek, miła obsługa, przyjaźnie nastawieni festiwalowicze i lokalsi na mieście, zróżnicowany lineup, całe mnóstwo udanych koncertów… Niesamowicie się cieszę, że w końcu było mi dane tego doświadczyć. Miał to być raczej jednorazowy wypad z ciekawości, gdyż od festiwali zdecydowanie preferuję koncerty klubowe lub w najgorszym razie halowe, jednak biorąc pod uwagę tęsknotę za festiwalowym życiem, którą odczuwam pisząc te słowa… jeśli ktoś z Was zastanawia się nad wycieczką do Jaroměřa – planujcie wyjazd już teraz. Warto.

Autorem zdjęć jest Mateusz Prokowski. Więcej fotografii z tegorocznego Brutal Assault znajdziecie w naszej galerii.

Artykuł Brutal Assault 2026 – Jaroměř (05-08.08.2026) pochodzi z serwisu KVLT.

Historia festiwalu rozpoczęła się w 2009 roku od kameralnej, jednodniowej imprezy z udziałem kilku polskich zespołów. Przez lata Summer Dying Loud wyrósł jednak na pełnoprawny, trzydniowy festiwal, który co roku przyciąga tysiące uczestników oraz dziesiątki artystów reprezentujących niemal wszystkie odmiany muzyki metalowej, rockowej i alternatywnej.

Summer Dying Loud 2026 – data i miejsce

03-05.09.2026 – Aleksandrów Łódzki, MOSiR im. Włodzimierza Smolarka (wydarzenie)

Siedemnasta edycja festiwalu zapowiada się jako jedna z najmocniejszych w historii wydarzenia. Organizatorzy po raz kolejny przygotowali program łączący absolutne legendy światowej sceny metalowej z artystami nowej generacji, zespołami kultowymi, projektami jednorazowymi oraz wykonawcami odwiedzającymi Polskę po raz pierwszy.

Legendy, wyjątkowe projekty i koncerty, których nie można przegapić

Wśród największych gwiazd tegorocznej edycji znajduje się norweski Satyricon, jeden z najważniejszych zespołów drugiej fali black metalu, który od dekad pozostaje symbolem rozwoju gatunku. Fani ekstremy z pewnością nie przejdą również obojętnie obok występu Triptykon, formacji prowadzonej przez Toma Gabriela Fischera, legendę znaną z Hellhammera i Celtic Frost.

Ogromne zainteresowanie budzi także obecność reaktywowanego Nevermore. Powrót jednej z najbardziej kultowych grup amerykańskiego progressive i power metalu należy do najgłośniejszych wydarzeń ostatnich lat na światowej scenie metalowej.

Nie zabraknie również wyjątkowych setów przygotowanych specjalnie na tę okazję. Blaze Bayley zaprezentuje przekrojowy program oparty na materiale z okresu swojej działalności w Iron Maiden, natomiast islandzki Misþyrming wraz z Nergalem wykonają w całości kultowy album Behemoth „Sventevith”, jeden z kamieni milowych polskiego black metalu.

Miłośnicy death metalu otrzymają wyjątkowo mocną reprezentację gatunku. Na festiwalu wystąpią między innymi legendarni Massacre, duński Baest, fińscy mistrzowie śmiercionośnego doomu Krypts, amerykański Of Feather and Bone, czeski Sněť czy młodzi przedstawiciele nowej fali death metalu w postaci Putridarium.

Z kolei fani cięższych, klimatycznych i bardziej eksperymentalnych brzmień będą mogli zobaczyć między innymi funeral doomowych gigantów z Ahab, wizjonerów z Jesu, post-metalowe Blindead 23, energetyczne Ciśnienie oraz ceniony projekt Cult of Fire, słynący z widowiskowych koncertów i niepowtarzalnej oprawy wizualnej.

Siłą Summer Dying Loud pozostaje różnorodność

Od wielu lat jednym z największych atutów festiwalu jest jego eklektyczny charakter. Obok klasycznego heavy metalu, black i death metalu znaleźć można tutaj również doom, post-metal, gothic rock, industrial, noise rock, dark ambient czy psychodelicznego rocka. Dzięki temu Summer Dying Loud pozostaje wydarzeniem dla słuchaczy poszukujących muzycznych odkryć oraz ambitnych, nieoczywistych projektów.

Do tegorocznego line-upu dołączyli również między innymi Lucifer, prezentujący klasyczne brzmienia inspirowane heavy i hard rockiem lat siedemdziesiątych, włoski Ponte del Diavolo, łączący doom metal, black metal oraz post-punk, a także szwedzki Saturnalia Temple, specjalizujący się w rytualnym, psychodelicznym doom metalu.

Polscy artyści i scena niezależna

Organizatorzy niezmiennie przykładają dużą wagę do obecności polskich wykonawców. W tym roku publiczność zobaczy między innymi Frontside, Azarath, Thy Worshiper, Neolith, Ciśnienie, Hydra, Czernina, Atavia, Aquilla oraz Pure Bedlam. To właśnie zestawienie uznanych nazw z mniej oczywistymi projektami sprawia, że Summer Dying Loud od lat pozostaje jednym z najciekawszych festiwali w Europie Środkowej.

Wystawa Art Hunt, merch i strefa gastronomiczna

Nieodłącznym elementem wydarzenia pozostaje wystawa Art Hunt, prezentująca twórczość artystów związanych z szeroko pojętą kulturą muzyki metalowej. W tym roku swoją obecność potwierdzili między innymi:

• Aleks Nocny – tatuator, rzeźbiarz, malarz i ilustrator,
• Sylwia Rymanowska – autorka prac dla zespołów takich jak Stillborn, Azarath, Infernal War oraz Anima Damnata,
• Artem Metra,
• Martyna.

Oprócz koncertów uczestnicy będą mogli odwiedzić tradycyjnie rozbudowaną strefę merchową, w której swoje stoiska przygotują wytwórnie, dystrybutorzy muzyczni oraz zespoły. Na miejscu funkcjonować będzie również strefa gastronomiczna z szeroką ofertą jedzenia i napojów.

Jak co roku do dyspozycji uczestników pozostaną także pole namiotowe, miejsca dla camperów oraz parking, dzięki czemu festiwal zachowa swój charakter muzycznego miasteczka, które na trzy dni staje się centrum polskiej sceny rockowej i metalowej.

Pełny line-up Summer Dying Loud 2026

• Ahab (funeral doom metal)
• Aquilla (heavy metal)
• Årabrot (noise rock / post-punk / industrial rock)
• Atavia (post-metal / sludge metal)
• Azarath (death metal / blackened death metal)
• Baest (death metal)
• Black Magnet (industrial metal)
• Blaze Bayley (heavy metal)
• Blindead 23 (post-metal)
• Civerous (blackened death metal / doom metal)
• Ciśnienie (post-rock / post-metal)
• Cryptic Shift (technical thrash metal / death metal)
• Cult of Fire (epic black metal)
• Czernina (black metal)
• Destruction (thrash metal)
• Devil Master (blackened punk / black metal)
• Dool (dark rock)
• Drowned In Silver (occult rock)
• Eyes (hardcore / noise / sludge metal)
• Frontside (metalcore / deathcore)
• Grief Circle (black metal)
• Hekla (dark ambient / experimental)
• Helga (folk / post-rock / black metal)
• Hexer (doom metal / sludge metal)
• Hydra (heavy metal / doom metal)
• Imha Tarikat (black metal)
• Jesu (drone / doom metal / shoegaze / post-rock)
• King Parrot (grindcore / thrash metal)
• Königreichssaal (black metal)
• Krypts (death doom metal)
• Lucifer (hard rock / heavy metal)
• Massacre (death metal)
• Misþyrming & Nergal performs Behemoth „Sventevith” (black metal)
• Neolith (doom metal / death metal / black metal)
• Nevermore (progressive metal / power metal)
• Of Feather and Bone (death metal)
• Ponte del Diavolo (doom metal / black metal / post-punk)
• Pure Bedlam (alternative rock / post-rock / post-hardcore)
• Putridarium (death metal / death doom metal)
• Rope Sect (gothic rock / post-punk)
• Saturnalia Temple (psychedelic doom metal)
• Satyricon (black metal)
• SIGH (avant-garde black metal)
• Sněť (death metal)
• Species (technical thrash metal)
• Stellar Blight (blackened heavy metal / death metal)
• Thy Worshiper (death metal / black metal / folk metal)
• Triptykon (doom metal / extreme metal)
• Vanishing Kids (psychedelic rock / doom / post-punk)
• Wolfpack Heading Nowhere (gothic rock / dark rock)

Bilety

• 500,90 zł – karnet 3-dniowy
• 596,90 zł – karnet 3-dniowy + pole namiotowe
• 107,90 zł – pole namiotowe
• 169,90 zł – camper
• 96,90 zł – parking

Bilety dostępne są w serwisie eBilet.pl.

Artykuł Wszystko co musisz wiedzieć o SUMMER DYING LOUD 2026 pochodzi z serwisu KVLT.

Idea, którą powołano do życia w 2009 roku, przez ostatnie piętnaście lat urosła z jednodniowej imprezy, z kilkoma polskimi zespołami, do pełnoprawnego, trzydniowego festiwalu z ponad pięćdziesięcioma wykonawcami z całego świata!

W tym roku odbędzie się 17-ta edycja Summer Dying Loud. 

03-05.09.2026 – Aleksandrów Łódzki, MOSiR im. Włodzimierza Smolarka (wydarzenie)

Kolejnymi potwierdzonymi zespołami są:

• Satyricon (black metal)
• Destruction (thrash metal)
• SIGH (avant-garde black metal)
• Cult of Fire (epic black metal)
• Blindead 23 (post-metal)
• Dool (dark rock)
• Thy Worshiper (death/black/folk metal)
• Cryptic Shift (technical thrash/death metal)
• Black Magnet (industrial metal)
• Drowned In Silver (occult rock)
• Königreichssaal (black metal)

Wcześniej potwierdzono:

• Misþyrming & Nergal wykona Behemoth „Sventevith” (black metal)
• Ahab (funeral doom metal)
• Jesu (drone/doom metal/shoegaze/post-rock)
• Massacre (death metal)
• Blaze Bayley zagra wyjątkowy set z lat swojej aktywności w Iron Maiden (heavy metal)
• Of Feather and Bone (death metal)
• Civerous (black/death/doom metal)
• Baest (death metal)
• Eyes (hc/noise/sludge metal)
• Imha Tarikat (black metal)
• Hexer (doom/sludge metal)

Bilety w cenach:

• 500,90 zł – karnet 3-dniowy
• 596,90 zł – karnet 3-dniowy+pole namiotowe
• 107,90 zł – pole namiotowe
• 169,90 zł – camper
• 96,90 zł – parking

do nabycia na ebilet.pl.

Artykuł Niemiecka i norweska legenda zasila skład SUMMER DYING LOUD 2026 pochodzi z serwisu KVLT.

06-09.08.2026 – Belgia, Kortrijk

Organizatorzy Alcatraz 2026 ogłosili nowe zespoły, które zagrają na imprezie. Do składu dołączają:

Alestorm, Channel Zero, Soulfly, Imminence, Mikkey Dee, Sacred Reich, Alien Weaponry, Der Weg Einer Freiheit, Enthroned, Body Count, Amenra, Thy Art Is Murder, Igorrr, Bleed From Within, Ill Niño, Armored Saint, Warrior Soul, Alien Ant Farm, Combichrist, Chelsea Grin, Monolord, Revocation, 200 Stab Wounds, The Ruins Of Beverast, Graceless, Arch Enemy, Hatebreed, Municipal Waste, Kittie, Coroner, Mantah, Psychonaut, Metal Church, Immolation, Miracle Of Sound, Blackbraid, Carach Angren, Aura Noir, Ratos De Porad, Jungle Rot, Hate, Midnight, Castle Rat, Brutal Sphincter, Vacuous, Mortal Scepter, Lamb Of God, Saxon, The Ghost Inside, Nevermore, Rose Tattoo, Kylesa, Rise Of The Northstar, Terror, Bloodbound, Northlane, Firespawn, Gutalax, Warkings, Animals As Leaders, Deceased, Sanguisugabogg, Luna Kills, Internal Bleeding, Breakout 

Wcześniej potwierdzono udział:

Powerwolf, Slaughter To Prevail, Savatage, Testament, Palleface, Biohazard, Satyricon, Alcest, Amorphis, Dirkschneider, Orbit Culture, Death Angel, Deicide, Soen, Fit For An Autopsy, Of Mice & Men, Voivod, Mushroomhead, Anaal Nathrakh, Crimson Glory, Vended 

Wkrótce więcej informacji.

Artykuł Nowe zespoły na ALCATRAZ 2026 pochodzi z serwisu KVLT.

06-09.08.2026 – Belgia, Kortrijk

Organizatorzy Alcatraz 2026 ogłosili pierwsze zespoły, które zagrają na imprezie. Na przyszłorocznej edycji festiwalu wystąpią:

Powerwolf, Slaughter To Prevail, Savatage, Testament, Palleface, Biohazard, Satyricon, Alcest, Amorphis, Dirkschneider, Orbit Culture, Death Angel, Deicide, Soen, Fit For An Autopsy, Of Mice & Men, Voivod, Mushroomhead, Anaal Nathrakh, Crimson Glory, Vended 

Bilety trafią do sprzedaży 15 sierpnia.

Wkrótce więcej informacji.

Artykuł Pierwsze zespoły na ALCATRAZ 2026 pochodzi z serwisu KVLT.

Artykuł Rotting Christ, Satyricon, Behemoth (Wrocław, 25.04.2025) pochodzi z serwisu KVLT.

Ogłoszeniu koncertowej czasówki towarzyszył oczywiście wielki lament – no bo jak to tak otwierający wydarzenie Rotting Christ jedynie 35 minut, a krajowy headliner dużo dłużej, olaboga. Spokojnie, zespół braci Tolis gości w Polsce co chwila, nadrobicie sobie następnym razem. Jako że fanem formacji nie jestem, długość ich występu wydała mi się w sam raz, choć muszę przyznać, że odkąd widziałem ich w ubiegłym roku w Krakowie, bawię się na ich koncertach coraz lepiej. Swój niewielki sceniczny czas Grecy wykorzystali dość dobrze, choć nie ułatwiały im tego kompromitujące problemy z kilkukrotnie całkowicie ginącym dźwiękiem, za każdym razem trwało to może z sekundę, ale i tak drobny niesmak pozostał i poszedł w świat – wszak event był streamowany globalnie. Na szczęście oprócz tego przykrego faktu, nagłośnienie dawało radę. Niestety zespół zaprezentował głównie utwory z nowszych płyt – oprócz obowiązkowego Non Serviam posłuchaliśmy jeszcze reprezentacji Kata ton daimona eaytoy, Pro Xristou, Rituals czy The Heretics, jako że Panowie miękną z płyty na płytę całość nie należała więc do najcięższych. Nóżka za to chodziła, dlatego też zapamiętam ich show pozytywnie.

Setlista:
666
P’unchaw kachun – Tuta kachun
Fire, God and Fear
Kata ton daimona eaytoy
Like Father, Like Son
Elthe Kyrie
Non Serviam
Societas Satanas
Grandis Spiritus Diavolos 

Prawdziwe mięsko zaczęło się dopiero z wyjściem na scenę Satyricon w aż sześcioosobowym składzie. Dużo czasu już minęło od mojego ostatniego koncertu Satyra i Frosta, za dużo, bo za rzadko do nas przyjeżdżają. A w formie byli znakomitej, chyba nawet najlepszej z moich dotychczasowych trzech spotkań z Norwegami. W setliście praktycznie same hiciory, na czele z zabójczym Fuel for Hatred, obowiązkowym Mother North, nieśmiertelnymi The Pentagram Burns i K.I.N.G. Zespół odrobinę odkurzył też „starocie” i ze starszych płyt zagrał jeszcze świetny Forhekset i Hvite Krists Dod, choć ten ostatni moim zdaniem wypadł akurat najsłabiej. Na scenie brylował oczywiście bardzo ruchliwy Satyr, wokalnie absolutnie bezbłędny. Ponownie bardzo dobrze wypadło nagłośnienie – choć może powinienem użyć słowa „wypadłoby”, bo nieco kartonowo brzmiąca perkusja Frosta momentami raziła mnie w uszy. Mimo tego był to występ z kategorii znakomitych i bardzo mocno wyczekuję headlinerskiego występu tej legendarnej już formacji w jednym z polskich klubów. 

Setlista:
Now, Diabolical
Our World, It Rumbles Tonight
Black Crow on a Tombstone
Deep Calleth Upon Deep
Hvite Krists dod
Forhekset
The Pentagram Burns
Fuel for Hatred
Mother North
K.I.N.G. 

Jedni powiedzą, że to jasełka, ja powiem, że to dopracowany spektakl na światowym poziomie – niezależnie od opinii, każdy wie, czego aktualnie można spodziewać się po występach Behemoth. Zgromadzona we Wrocławiu publiczność (będąca przy okazji najliczniejszą w całej karierze Pomorskiej Bestii) dostała dokładnie to, po co przyszła – pełen ognia, rekwizytów, starannie wyreżyserowany show nie pozostawiający zbyt wiele miejsca na przypadek. Do tego dołóżmy jeszcze perfekcyjne odegranie piętnastu zaprezentowanych kompozycji, w tym trzech świetnych singli z nadchodzącego trzynastego albumu zespołu (tytułowy The Shit ov God wykonany z udziałem wokalistki zespołu Chaostar na żywo sporo zyskał) oraz fakt, że podobnie jak ich poprzednicy, tak i  Behemoth znajduje się obecnie w wyśmienitej formie, ze szczególnym naciskiem na wokal lidera grupy, którego głos już od lat nie brzmiał tak mocno jak w piątkowy wieczór – powinniście właśnie przed oczami mieć koncert doskonały. Jako fan zespołu Nergala byłem po prostu wpiekłowzięty, nawet jeśli za którymś razem z kolei (ten był moim dziewiątym) ta widowiskowa oprawa nie powoduje już takiego opadu szczeny, jak za tym pierwszym. Cieszy również to, że grupa nie zapomina o swoich korzeniach, i za każdym razem wplata w swoje setlisty coś z tak zwanych zamierzchłych czasów – tym razem był to Cursed Angel of Doom. Chciałbym doczekać kiedyś trasy, podczas której Behemoth ograniczy się do wykonania wyłącznie starych numerów w nowych aranżacjach – gdy wydawali Sventevith czy Grom śmigałem jeszcze w pieluchach, fajnie byłoby usłyszeć na żywo więcej numerów z tamtego okresu. Ale tak, jak jest, też jest dobrze. 

Setlista:
The Shadow Elite
Ora Pro Nobis, Lucifer
Demigod
The Shit ov God
Conquer All
Blow Your Trumpets Gabriel
Ov Fire and the Void
Lvciferaeon
Bartzabel
Solve (z taśmy)
Wolves ov Siberia
Once Upon a Pale Horse
Christians to the Lions
Cursed Angel of Doom
Chant for Eschaton 2000
O Father O Satan O Sun!  

Myślę że nie będzie przekłamaniem, jeśli określę piątkowy wieczór w Hali Stulecia świętem black metalu – pozostaje podziękować Knock Out Productions za zorganizowanie tego fenomenalnego bluźnierczego spędu oraz występującym zespołom za dostarczenie sporej dawki świetnej muzyki. Wydaje mi się, iż niemożliwym było znaleźć po tym wszystkim kogoś niezadowolonego z doświadczenia. Całościowo był to na pewno jeden z lepszych eventów tego roku, kto nie był „bo na Behemoth to nie”, z całą pewnością ma czego żałować.  

Zdjęcia autorstwa Beatrycze Ratajczak. Więcej zdjęć z koncertu już wkrótce w naszej galerii.

Artykuł Behemoth, Satyricon, Rotting Christ – Wrocław (25.04.2025) pochodzi z serwisu KVLT.

25.04.2025 – Wrocław, Hala Stulecia – (wydarzenie)

Rozpiska koncertu:

18:00 – Drzwi
19:00 – 19:30 – Rotting Christ
20:00 – 21:00 – Satyricon
21:30 – … – Behemoth

Bilety:

General Admission – 219 zł (w dniu wydarzenia 240 zł)
Kategoria cenowa A (siedzące)- 249 zł (w dniu wydarzenia 270 zł)
Kategoria cenowa B (siedzące)- 199 zł (w dniu wydarzenia 220 zł)

Zakup biletów:

Knockoutmusicstore

Artykuł SATYRICON już niebawem we Wrocławiu pochodzi z serwisu KVLT.