Poprzednie wydawnictwa grupy mieściły się jeszcze w kanonach sludge/post-metalowego grania. I choć na albumie Figura również mamy fragmenty bliskie klasykom konwencji, całość otwiera okna na nowe muzyczne pejzaże. Dodaje to propozycji Słoweńców kolorytu i przestrzeni. Paradoksalnie dźwięki akustyczne – w nagraniach wzięły udział dwie wiolonczelistki – i noir/free jazzowe zabawy, zwiększają jeszcze siłę rażenia awangardowego hałasu. Samo zaproszenie w postaci numeru Dih wydaje się niewinne: śpiew ptaków, delikatne dźwięki gitary, ambientowe plamy, następnie lekko jazzujące wstawki, przywoływane z pomocą saksofonu altowego i barytonowego – jakbyśmy weszli do oazy spokoju, rzucili okiem na porzucony Eden, choć jednocześnie przeczuwali już zapowiedź nadchodzącej katastrofy. Później jednak instrumenty zaczynają ze sobą walczyć, czego rozwinięcie mamy już w kolejnej kompozycji Koža. Utwór z początku ma w sobie coś z szalonych propozycji King Crimson (ta rytmika i brzmienie skrzypiec!), a następnie zmierza ku formie kakofonicznej symfonii, rwanej, core’owej, brudnej i nieokrzesanej.

Muzycy z The Canyon Observer starają się z biegiem czasu utrzymywać słuchacza w napięciu i oczekiwaniu na trzęsienie ziemi. Udaje się to skutecznie, choć też na granicy kontrowersji i przyswajalności, przynajmniej w momentach rzeczywiście chaotycznych – nie zabrakło nawet świadomie irytującego kasłania wokalisty w kompozycji Križ. Ale jest tu też miejsce na pauzę, dronowe zwolnienie, uderzającą ciszę, czy klasycznie brzmiące smyki w zamykającej album miniaturze Jezik, które są jak plaster na rany odniesione w zderzeniu z dźwiękową ścianą.

Nie takie eksperymenty można spotkać w różnych odmianach muzyki noise’owej. KEN Mode już wcześniej spróbowali zderzyć sludgową awangardę z dźwiękami dętych instrumentów. Niemniej jednak dla wielu słuchaczy propozycja Słoweńców będzie jak przekroczenie muzycznego Rubikonu i wejście do strefy – przynajmniej we fragmentach – zdecydowanie niekomfortowej. Figura jest płytą awangardową, odważną, wielowymiarową, bezkompromisową, nagraną ze świadomością pewnego ryzyka. Znajdą się i tacy słuchaczy, którzy powiedzą, że jednak nie powiodło się. Właściwie trudno określić, kto jest dobrym adresatem tej muzyki. Na pewno nie są nimi osoby przyzwyczajone do pewnych schematów i szukające wyciszenia. Reszta nie przejdzie obok albumu The Canyon Observer obojętnie, choć mogą pojawić się skrajne opinie. I bardzo dobrze. Muzyka powinna budzić emocje.

Dla mnie Figura wędruje na listę ciekawszych wydawnictw ostatnich miesięcy. A czy będę do niej wracał? Nieczęsto. Czy da się iść jeszcze krok dalej? Będę wypatrywał wieści z obozu The Canyon Observer z niecierpliwością. Być może słuchając kolejnych krążków poczuję radość i obrzydzenie równocześnie.

Artykuł THE CANYON OBSERVER – „Figura” (2023) pochodzi z serwisu KVLT.

Notka prasowa zapowiadała, że twórczość tego zespołu najlepiej oddają takie pojęcia, jak sludge, post-metal i atmosferyczny black. Mimo, że to trafny opis, to dodam od siebie, że ja mam jeszcze takie skojarzenie: gdzieś w opuszczonej chatce w Bergen ktoś skrzyżował ze sobą Mord `A` Stigmata (z okresu Ansia) z Obscure Sphinx, czemu dumnie przyglądali się panowie z Cult Of Luna. Niby więc Słoweńcy poruszają się po terytoriach już odkrytych, ale mam wrażenie, że już teraz udało im się na tej wspólnej ziemi zagospodarować tylko swoje poletko. Czuć, że mają to coś.

FVCK to jedno z tych wydawnictw, które działają jak narkotyk. Pierwszy raz powoduje euforię, błogostan i poczucie wewnętrznego zadowolenia, więc chęć ponownego włączenia płyty jest oczywista. Tak samo za drugim razem, i trzecim, i czwartym, i nie wiadomo kiedy te dźwięki zaczynają krążyć w krwiobiegu. Doszło do tego, że kiedy nie mogłem sobie włączyć debiutu The Canyon Observer, to miałem objawy opisywane w artykułach o heroinie- „od przygnębienia i apatii do drażliwości i złości„. Szkoda nawet chodzić spać, bo przez te osiem godzin nie można słuchać tego albumu.

Przez 40 minut nie ma ani sekundy nudy. Jest huraganowa burza, po której przychodzi spokój. Kolejny wybuch złości, który prowadzi do wyciszenia. Wrzask i ściana dźwięku sąsiaduje z transowymi, post-rockowymi wycieczkami. Klimat zmienia się jak w kalejdoskopie. Przez cały czas jednak towarzyszy nam uczucie niepokoju i podskórnego lęku. I w tym momencie żałuję, że nie znam tekstów i nie wiem o czym śpiewa (krzyczy) Matic Babič. KAPA Records dwa razy wysyłała mi CD, ale dwukrotnie przesyłka nie doszła. Kto wie, może na poczcie pracują listonosze-melomani, którzy cieszą się teraz zakazanym owocem. Jeśli tak, to miłego słuchania panowie. Wracając jednak do tekstów, których nie dane mi było na razie poznać- podejrzewam, że napięcie, strach i nerwowość znajdują w nich odbicie. Naprawdę czuć tu chory klimat. Jest to jednak klimat, który intensyfikuje uzależnienie od tej płyty.

Gdybym miał wskazać jakiś minus, to byłby to czas trwania. Tylko cztery utwory i wspomniane 40 minut zostawiają spory niedosyt. Z jednej strony lepiej być zaintrygowanym, niż przejedzonym, ale mam wrażenie, że można było w tej podróży zapędzić się jeszcze dalej, zeschizować ten materiał jeszcze mocniej. Ale na to być może będzie jeszcze czas na drugim albumie.

Płytę możecie kupić tutaj

Artykuł THE CANYON OBSERVER – „FVCK” (2015) pochodzi z serwisu KVLT.