HAZAEL – „When the Sun is Dead” (1996/2026)

10.11.2026Brzeźnicki3

Nie minęło wiele czasu od kolejnej reedycji kvltowego Thora nagranego przez nieodżałowanego Hazaela, a mamy już okazję wejść w posiadanie Epki zatytułowanej When the Sun is Dead. Epka pierwotnie wydana została na kasecie w 1996 roku przez Baron Records, a w maju tego roku wytwórnia Deformeathing Production zadbała o wznowienie na CD i LP. Jest to niewątpliwie idealny moment na przypomnienie tego materiału, bo jakby nie liczyć – w 2026 roku mija idealnie trzydzieści lat od jego oryginalnej premiery. Tamtego dnia (w 1996 roku) posiadałem kilkuletni staż w „metalowaniu”. Mimo to informacje o Epce When the Sun is Dead kompletnie mnie ominęły. Nie wiem, czy byłem ignorantem, ale wydaje mi się, że materiał ten został ominięty szerokim łukiem przez media i fanów. Wnioskuję tak również dlatego, że o drugim krążku, The Kiss and Other Movements, pisało i rozmawiało się częściej, pomimo że zespół już nie istniał, a jego wydawcą stała się mała Ceremony Records. Fakt ten sprawił, że wznowienie wyprodukowane w tym roku dla Epki było moim pierwszym kontaktem z tym materiałem.

Jestem totalnym maniakiem Thora i zapewne nie jestem odosobniony w przekonaniu, że jest to jeden z lepszych albumów deathmetalowych nagranych w naszym kraju w latach 90.. Lubię też dwójkę. Tak, jest zupełnie inny, bliżej mu do My Dying Bride niż Unleashed, ale mi wszedł i nie potępiłem zespołu za tak drastyczny skok w inne rejony. Obcując dziś z When the…, słyszę głównie pomost pomiędzy tymi płytami, ale nie jest to jedyna rzecz, jaką wyłapuję. Dla mnie ta Epka jest materiałem nagranym przez zespół niezdecydowany. Rzeczy, które tu się dzieją, niekoniecznie pozwalają zespół przykleić do jakiejś sceny, ale też ciężko je w pełni odbierać jako spójne czy szczere. Sukces Thora wzbudził zainteresowanie Century Media, co w tamtych czasach musiało być czymś wręcz kosmicznym. Zawsze byłem pewien, że to sama wytwórnia wymusiła zmianę stylu muzycznego na muzykach, przez co utwory, jakie powstały po debiucie, można by z łatwością sobie ułożyć gdzieś w miejscu „no nie mieli wyjścia”. Jak się teraz okazuje, powodem zerwania kontraktu z Century była rzekomo właśnie ta zmiana muzyczna, którą to zainicjował sam band. Tu mi się informacje trochę rozjeżdżają z wcześniejszymi przekonaniami, no ale cóż. Stało się, zamiast nagrać kolejny cios w stylu Thora muzycy zwolnili i odeszli od deathu. Nie było to w sumie niczym dziwnym w tamtym okresie, death metal powoli się „kończył”, a zespoły typu Gorefest, Obituary, Dismember czy Entombed zaczęły mocno eksperymentować. Wszystko byłoby pewnie spoko, gdyby nie fakt, że pomimo zajebistej produkcji (Ep nagrano w Woodhouse Studios z Waldemarem Sorychtą za sterami) materiał okazał się nijaki – przynajmniej ja mam takie zdanie.

W moim uznaniu przyczyną tego stanu rzeczy było wspomniane niezdecydowanie. Ciągoty do wpływów z debiutu Machine Head walczą tu o byt z echami metalu nordyckiego i jakichś bardziej melodyjnych wstawek. Zespół skoczył w wodę, ale nie wystarczająco głęboką. Gdyby poszli od razu radykalnie w doom znany z płyty drugiej, myślę, że wyszłoby im to na lepsze. Dobrze wyszliby też, gdyby pozostali na ścieżce deathmetalowej. Wybrali jednak coś pomiędzy i zaserwowali dobrze wyprodukowanego dziwoląga, na którym jest wiele dobrych momentów, ale jako całość totalnie niespójnych.

Powiem szczerze, że materiał ten traktuję jako rzecz, którą chciałem mieć na półce ze względu na inne materiały zespołu. Mam Clairvoyance, mam Thora i liczę, że w końcu ktoś wyda The Kiss and Other Movements. Ostatecznie cieszę się też, że uzupełniam dyskografię tego świetnego zespołu o When the Sun is Dead. Niemniej jednak uważam, że jest to materiał nagrany przez zespół pogubiony i niegotowy, niezdolny do podejmowania trudnych decyzji, których konsekwencje miały mieć wielkie znaczenie w przyszłości. Wszystkie te wnioski wyciągam tylko na podstawie odsłuchu ich nagrań, nie znam muzyków, nigdy z nimi nie rozmawiałem i może się brutalnie mylę, ale takie jest moje stanowisko na dziś.